عذب
(
ozb
) ع . ج . عاذب .
عذب
(
ozab
) ا . ع . خاشاك . و آنچه از بچهدان برآيد پس از زايمان . و خرقهء زن نوحهكننده كه در وقت نوحه بر ميان بندد .
و رسن كه بدان ترازو بردارند . و كرانهء هر چيزى . و سر نرهء شتر . و چرم پارهاى كه سپس پالان آويزند . و درختى . و ماء ذو عذب : آب بسيار خاشاك .
عذب
(
azab
) ا . ع . ج . عذبة .
عذب
(
azeb
) ص . ع . شراب و طعام گوارا . ج : عذاب . و ماء عذب : آب جغرلاوه برآورده .
عذب
(
ozob
) ع . ج . عاذب . و ج .
عذوب .
عذبات
(
azab t
) ع . ج . عذبة . و نام اسبى .
و يوم العذبات : از روزهاى تازيان است .
عذبة
(
azbat
) ا . ع . يك نوع درختى كه كشندهء شتر است . و نام داروئى . و شوكران مائى .
عذبة
(
azbat
) و (
azabat
) و (
azebat
) ا . ع . جل و زغ و طحلب .
عذبة
(
azabat
) ا . ع . تيزى زبان . يق :
ما يكون النطق الا بعذبة اللسان .
و شاخ درخت . و چابق تازيانه و گره آن .
و سر شراك . و شملهء دستار . و واحد عذب در همهء معانى . ج : عذبات و عذب .
عذبة
(
azebat
) ا . ع . خس و خاشاك .
و آنچه از گندم در وقت پاك كردن در آورند و دور ريزند . و چابك تازيانه . و يا كردى كه در اطراف زمين مزروع بندند .
عذبه
(
azbe
) ا . پ . بار درخت گز
عذبى
(
azabiyy
) ا . ع . مرد كريم الخلق و جوانمرد و سخى .
عذج
(
azj
) ا . ع . شرب و آشامش . و عذج عاذج در مبالغه گويند .
عذج
(
azj
) ا . ع . نوشيدن و آشاميدن ( و الفعل من نصر ) .
عذر
(
azr
) م . ع . عذر عذرا ( از باب نصر و ضرب ) : بسيار عيب و گناه گرديد .
و عذر الفرس بالعذار : افسار نهاد آن اسب را . و عذر الغلام عذرا ( از باب ضرب ) : ختنه كرد آن كودك را .
و كذلك الجارية . و قد عذره العاذور عذرا : عارض شد او را بيمارى عاذور فعذر هو ( مجهولا ) .
عذر
(
azr
) و (
ozr
) م . ع . عذر عذرا و عذرا ( از باب ضرب ) : داراى عيب و فساد شد .
عذر
(
ozr
) ا . ع . بهانه . ج : اعذار . و پيروزى و چيرگى . و دوشيزگى . و ما انت بذى عذر هذا الكلام : نيستى تو بكارت برندهء اين سخن . و ابو عذر : دوشيزگى برنده .
عذر
(
ozr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بهانه . و پوزش و معذرت . و تعلل . و حيض .
و عذر آوردن : بهانه آوردن و معذرت خواستن . و عذر خواستن : پوزش خواستن و استدعاى عفو كردن و معذرت خواستن . و عذر داشتن : بهانه داشتن . و حيض بودن زن . و عذر شدن :
حايض شدن زن . و عذر قدم : كلمه ايست كه در تهنيت و رود مهمان بطور خضوع و فروتنى گويند . و عذر لنگ : بهانهء سست و ضعيف كه عذر سقيم نيز گويند . و عذره مافات : پوزش و معذرت از خطاهاى گذشته .
عذر
(
ozr
) و (
ozor
) م . ع . عذره عذرا و عذرا و عذرى و معذرة و معذرة ( از باب ضرب ) : بهانه نمود و معذور داشت او را . و عذرته فيما صنع : دور كردم از وى ملامت و نكوهش را در آنچه كرده است .
عذر
(
ozor
) ا . ع . عذر و بهانه . ج : اعذار .
عذر
(
ozor
) ا . ع . ج . عذار . و ج .
عذير .
عذر
(
ozar
) ع . ج . عذرة .
عذرا
(
azr
) و (
ozr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوشيزه و باكره . و شاهد و معشوقه .
و برج سنبله كه برج ششم از بروج دوازدهگانه باشد . و نام معشوقهء وامق . و اصطلاحى در بازى نرد . و آشكار و هويدا . و پىدرپى .
عذراء
(
azr
) ا . ع . دوشيزه و بكر .
ج : عذارى و عذارى و عذراوات . و آلتى از آهن كه بدان كسى را رنج رسانند و عذاب كنند جهة اقرار بر امرى و مانند آن . و ريگستانى كه پاسپر نشده باشد . و مرواريد ناسفته . و برج سنبله و يا جوزا . و نام مدينهء طيبه . و بدون الف و لام : موضعى در يك منزلى دمشق . و نام دهى در شام .
عذرات
(
azer t
) ع . ج . عذرة .
عذراوات
(
azr v t
) ع . ج . عذراء .
عذر آور
(
ozr - var
) ص . پ .
بهانه آور .
عذرپذير
(
ozr - pazir
) ص . پ . كسى كه پوزش مىپذيرد و معذرت و بهانه را قبول مىكند .
عذرة
(
ezrat
) ا . ع . عذر خواهى و پوزش .
عذرة
(
ozrat
) ا . ع . موى پيشانى . و نوك موى . و موى يال اسب كه سوار در وقت سوار شدن بدست گيرد . و غلاف سر نرهء كودك كه در ختنه بريده مىشود . ج : عذر .
و ستارهاى كه چون طلوع كند گرما شدت نمايد .
و نشان و علامت . و بيمارى در گلو . و درد گلو از غلبهء خون . و موضع آن درد كه نزديك بلهات باشد . و بظر و تلاق . و بكارت و دوشيزگى . ج : نيز عذر . و پنج ستاره در آخر كهكشان . و ربودگى بكارت دختر . و ختنه .