تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2323

مساهمون:

ص٢٣٢٣
نچشيدم چيزى را . و دابة بلا عدوف اى بلا عطف .

عدوفة

(
adufat
) ا . ع . ما ذقت عدوفة : نچشيدم چيزى را .

عدوقة

(
adavqat
) ا . ع . ابزارى آهنين با شاخه‌هاى سركج كه بد آن دول و جز آن را از چاه برآرند . ج : عدق .

عدول

(
adul
) ا . ع . نام مردى كه در كشتى سازى ماهر بود و كشتى خوب مىساخت .

عدول

(
odul
) م . ع . عدل اليه عدولا ( از باب ضرب ) : باز گرديد بسوى او . و عدل له : مثل و همتا گردانيد براى او و برابر ساخت . و عدل الطريق : خميد راه و كج گرديد . و عدل الفحل : از گشنى باز ايستاد گشن . و عدل الجمال الفحل : بازگردانيد ساربان گشن را . و عدل فلانا بفلان : برابر كرد فلان را بفلان . و عدل بربه : شرك آورد پروردگار خود را . و عدل بين الامرين : متردد شد در اختيار يكى از آن دو كار . و عدل عدلا و عدولا . مر . عدل .

عدول

(
odul
) ا و ص . ع . ج . عدل . و ج . عادل .

عدول

(
odul
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان صالح براى گواهى و شهادت . و ميل . و باز گشت . و انحراف و اعراض . و عدول كردن : اعراض كردن . و برگشتن .

عدولة

(
odulat
) م . ع . عدل عدلا و عدولة . مر . عدل .

عدولى

(
adavl
) ا . ع . درخت كهنهء بلند ج : عدالى و عداول . و نام دهى در بحرين در كنار دريا .

عدولى

(
adavliyy
) ا . ع . كشتيبان . و ج . عدولية .

عدولية

(
adavliyyat
) ا . ع . نوعى از كشتى منسوب بعدولى . ج : عدولى (
adavliyy
) .

عدوم

(
adum
) ص . ع . درويش و محتاج .

عدو مال

(
adu - m l
) ص . پ . پايمال كنندهء دشمنان .

عدون

(
odun
) م . ع . عدن عدنا و عدونا . مر . عدن .

عدوى

(
adv
) ا . ع . يارى گرى و ياورى و مددگارى و معاونت و دستگيرى و حمايت و بيمارى كه از يكى به ديگرى نقل كند مانند خارش و گر . و سرايت بيمارى و تجاوز آن از صاحب خود به ديگرى .

عدوى

(
odv
) م . ع . عدا عدوا و عدوى . مر . عدو .

عدوى

(
adaviyy
) ص . ع . دشمن . و مخالف . و منسوب بقبيلهء عدى .

عدوى

(
edaviyy
) ص . ع . پروانه‌اى و اجازه‌اى و رخصتى .

عدوية

(
adaviyyat
) ا . ع . گياهى كه در تابستان پس از گذشتن بهار رويد . و گوسپند ريزه . و گياه چهل روزه . و نام گروهى .

عده

(
edde
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمار و شماره . و جمعيت . و مدتى كه زن پس از طلاق در خانه مىنشيند و شوهر نمىكند . و مدت سوك زن در مرگ شوهر . و عده دار بكر : شرابى كه هنوز از آن نخورده باشند . و خم شراب . و عده داران رزان : خمهاى پر از شراب كه هنوز سر آنها را نگشوده باشند .

عده

(
odde
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مدتى كه زن پس از طلاق در خانه مىنشيند و شوهر نمىكند . و مدت سوك زن در مرگ شوهر .

عدى

(
ad
) م . ع . عدا الفرس عدوا و عدى : دويد اسب و دويدن خواست .

عدى

(
od
) م . ع . عدا اللص على القماش عدى و عدوانا و عدوانا و عداء . ( از باب ضرب ) : دزديد آن قماش را .

عدى

(
ed
) و (
ad
) ا . ع . كرانه . ج : اعداء . و كرانهء رودبار . و هر چوب كه ميان دو چوب باشد . و سنگ تنك كه بدان چيزى را پوشند .

عدى

(
ed
) و (
od
) ا . ص . ع . دشمنان . و مسافران . و دور شوندگان . و غريبان . ج . عادى . و هؤلاء قوم عدى اى اعداء . و كذلك قوم عدى .

عدى

(
adiyy
) ا . ع . نام قبيله‌اى از قريش كه عمر بن الخطاب رضى اللّه عنه از آن قبيله است و منسوب بآنرا عدوى و يا عديى گويند . و نام چند گروه ديگر از تازيان . و ج . عادى يعنى آن گروه از مردمان كه در كارزار بدوند و يا آنكه بيشتر حمله كنند از پيادگان و يا آن براى سواران است .

عديات

(
ody t
) و (
edy t
) ع . ج . عدوه و عدوة .

عديد

(
adid
) ا . ع . شمار و شماره . ج : اعداد . و همتا و حريف و همدست در شجاعت . و مانند در شماره . ج : عدائد . و بانگ كمان . و نام آبى . و هم عديد الحصى : شمارهء ايشان بعدد سنگ ريزه‌هاست . و بنو فلان فى العديد الاكثر : شمارهء بنى فلان بيشتر است . و فلان عديد القوم : فلان از آن گروه است . و عديد الشيئ : مثل آن چيز در عدد . يق : دنانير فلان عديد دنانيرك : دينارهاى فلان بعدد دينارهاى تو است .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2323 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )