تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2704

مساهمون:

ص٢٧٠٤

قلى

(
qoll
) ا . ع . دختر پست و كوتاه بالا .

قليا

(
qaly
) و (
qely
) ا . پ . كليا و زاج سياه .

قليان

(
qaly n
) ا . پ . غليان .

قليب

(
qalib
) ا . ع . چاه . و چاه سرگرد . و چاه سرنا گرفته . و چاه كهنه ، يذكر و يؤنث . ج : اقلبة و قلب (
qolb
) و (
qolob
) . و گرگ .

قليب

(
qolayb
) ا . ع . مصغر قلب يعنى دل كوچك . و مهره‌اى كه بدان زنان مردان را بند نمايند . و قليبى يعنى دل كوچك من . و بنو القليب : نام بطنى از تازيان .

قليب

(
qellib
) ا . ع . گرگ .

قلية

(
qelliyat
) ا . ع . بنائى شبيه بمعبد مر ترسايان را .

قلية

(
qaliyyat
) ا . ع . نوعى از قليه . ج : قلايا .

قلية

(
qalliyyat
) ا . ع . جمله و همه و همگى و جماعت . و بهترين جزء .

قلية

(
qelliyyat
) ا . ع . جمله و جملگى و همه و همگى . يق : جاء و ابقليتهم اى بجماعتهم و لم يدعوا ورائهم شيئا . و قولهم : اكل الضب بقليته يعنى خورد سوسمار را با پوست و استخوانش .

قليج

(
qalij
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - شمشير .

قليخ

(
qalix
) م . ع . قلخ قلخا و قليخا . مر . قلخ (
qalx
) .

قليد

(
qalid
) ا . ع . ريسمان از برگ خرما تافته .

قليد

(
qellid
) ا . ع . گنجينه .

قليدس

(
qolidos
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - اقليدس .

قليذم

(
qalayzam
) ا . ع . چاه بسيار آب .

قليس

(
qalis
) ا . ع . مرد زفت .

قليس

(
qollays
) ا . ع . نام كليسائى در صنعا بنا كردهء ابرهه .

قليسية

(
qolaysiyat
) و (
qolaysiyyat
) ا . ع . مصغر قلنسوة .

قليص

(
qalis
) ص . ع . آب برجهنده .

قليط

(
qalit
) ا . ع . فتق زده و مبتلاى بفتق .

قليط

(
qellit
) ا . ع . فتق و دبه كه در خايه پديد گردد .

قليف

(
qalif
) ا . ع . خم گل از سر برداشته شده . و جلت خرما و غلاف آن .

قليف

(
qalif
) ع . ج . قليفة (
qalifat
) .

قليف

(
qelyaf
) ا . ع . شتر مادهء بزرگ اندام .

قليفة

(
qalifat
) ا . ع . جلت خرما . ج : قليف . و ج ج : قلف (
qolot
) .

قليل

(
qalil
) ا و ص . ع . كم و اندك . ج : قليلون و قلل (
qolol
) و اقلاء (
aqell '
) و قليل ( بلفظ مفرد ) . و قوله تعالى :
عَمَّا قَلِيلٍ لَيُصْبِحُنَّ نادِمِينَ
يعنى در زمان كمى . و فلان قليل المال : فلان كم است مال او . و گاه قليل بمعنى عدم مىآيد . يق : زيد قليل الخير اى لا يكاد يفعله . و قوم قليلون و يا قوم قليل يعنى گروه كم . قوله تعالى :
وَ اذْكُرُوا إِذْ كُنْتُمْ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمْ
. و يق : لم يترك قليلا و لا كثيرا : واگذار نمىكند نه كم و نه بيش را . و فلان اتى بقليل : فلان چيز كمى آورد . و نيز قليل : پست قامت و لاغر . ج : قليلون و اقلاء و قلل . و ج ج : قللون (
qolo'luna
) . و نوعا قليل در قلت عدد و دقت جثه گويند .

قليل

(
qalil
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - اندك و كم . و خرد . و نادر . و كم قدر . و قليل الاعتبار : كم قدر و كم بها و كم قيمت . و قليل البضاعه : فقير و بىچيز . و قليل الحرمه : پليد و ناپاك و غير لايق مر توقير و احترام را . و قليل العدد : اندك . و قليل و كثير : كم و بيش . و خرج قليل : پول كم . و شئ قليل : چيز كم و اندك . و مقدار قليل : مقدار اندك .

قليلا

(
qalilan
) م ف . پ . بندرت و بطور اندك .

قليلة

(
qalilat
) ا . ع . زن پست قامت و لاغر .

قليلة

(
qellilat
) ا . ع . همگى و جملگى . يق : اخذه بقليلته .

قليلون

(
qaliluna
) ع . ج . قليل .

قليلى

(
qalili
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندكى و كمى . و مقدار اندكى .

قليلى

(
qellil
) ا . ع . همگى و جملگى . يق : اخذه بقليلاه .

قليميا

(
qelimy
) ا . ع . اقليميا .

قلينسة

(
qolaynesat
) و قلينيسة (
qolaynisat
) ا . ع . قلنسوة كوچك .

قليون

(
qalyun
) ا . پ . غليان . و قسمى از ناو كه با هشت پارو رانند .

قليه

(
qalye
) ا . پ . گوشت بريان كرده . و خاكسترى كه از آن صابون مىسازند . و سنگ متخلخلى كه در هموار كردن چوب و صيقل دادن مرمر و جز آن به كار مىبرند و سنگ پا نيز گويند . و يك نوع از خاك و يا تركيبى از گياه‌ها كه در رنگ آميزى به كار مىبرند و قسمى از طعام كه از گوشت و سبزى آلات و جز آن ترتيب مىدهند . و قليهء سغدى : طعامى كه از گوشت و چرب روده و تخم‌مرغ پزند .

قليه‌خوار

(
qalye - x r
) ا . پ . ديوث و قلتبان .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2704 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )