تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2706

مساهمون:

ص٢٧٠٦

قماص

(
qem s
) م . ع . دركشيده شدن پى اسب ( و الفعل من ضرب و نصر ) .

قماص

(
qem s
) و (
qom s
) ا . ع . بيقرارى و برجهندگى ، و گفته‌اند : چون عادت اسب باشد كه بر جهد و هر دو دست با هم بلند كند و با هم بر زمين نهد آن را قماص ( بالضم ) گويند و اگر عادت وى نباشد آن را قماص ( بالكسر ) گويند .

قماص

(
qem s
) و (
qom s
) م . ع . قمص قمصا و قماصا و قماصا . مر . قمص (
qams
) .

قماط

(
qem t
) ا . ع . ريسمان كه دست و پاى گوسپند بدان بندند . و دست بند و پاى بند كودك گهواره‌اى . و پارچهء عريضى كه كه كودك را بدان پيچند . و ريسمانى كه دست و پاهاى اسير را بدان بندند . ج : قمط (
qomot
) . و قولهم : وقعت على قماطه يعنى دريافتم نيرنگ و مكرهاى او را .

قماطر

(
qam ter
) ع . ج . قمطر (
qematr
) .

قماطر

(
qom ter
) ص . ع . يوم قماطر : روز سخت .

قماطر

(
qom ter
) ا . ع . فسادى كه از انفحه بشير عارض شود .

قماعيل

(
qam 'il
) ع . ج . قمعولة (
qom'ulat
) .

قماقم

(
qam qem
) ع . ج . قمقمة (
qomqomat
) .

قماقم

(
qom qem
) ا . ع . عدد بسيار . و معظم عدد .

قماقم

(
qom qem
) ص . ع . سيد قماقم : مهتر با خير .

قمال

(
qam l
) ا . ع . شپش .

قمام

(
qom m
) ع . ج . قمامة .

قمامة

(
qom mat
) ا . ع . گروه مردم . و خاكروبه . ج : قمام (
qom m
) . و نام زنى كه ديرى در قدس بنا كرده موسوم به كنيسة القمامة .

قمامسة

(
qam mesat
) ا . ع . لشكركشان روم كه در زير فرمان هر يك از آنها 000 ، 10 نفر باشد .

قماميس

(
qam mis
) ع . ج . قميس (
qemmis
) .

قمائع

(
qam 'eh
) ع . ج . قميعة (
qami'at
) .

قمة

(
qemmat
) ا . ع . تارك سر . و بالاى هر چيزى . و گروه و جماعت مردم . و پيه و چربى . و فربهى . و بدن . و اندام و بالاى مردم . ج : قمم (
qemam
) . و فلان حسن القمة : فلان نيكو بدن و خوش اندام است .

قمة

(
qommat
) ا . ع . لقمهء دهن شير . و گروه و جماعت .

قمچى

(
qamci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - تازيانه .

قمح

(
qamh
) ا . ع . گندم .

قمح

(
qamh
) م . ع . قمحه قمحا ( از باب سمع ) : سفوف كرد آن را . و نيز قمح : پست خشك خوردن .

قمح

(
qommah
) ع . ج . قامح .

قمحاة

(
qemh t
) ا . ع . سر نره .

قمحان

(
qommoh n
) و (
qommah n
) ا . ع . ورس كه گياهى است زرد رنگ . و سپيچه كه بر روى شراب و جز آن نشنيند . و زعفران .

قمحانة

(
qemh nat
) ا . ع . ما بين پس سر و برآمدگى پس سر .

قمحة

(
qamhat
) ا . ع . واحد قمح يعنى يكدانهء گندم .

قمحة

(
qomhat
) ا . ع . زعفران . و سپيچه كه بر روى شراب و جز آن نشيند . و گياهى زرد رنگ كه ورس گويند . و مقدار يك دهان از پست و جز آن .

قمحدوة

(
qamahdovat
) ا . ع . بر آمدگى بالاى قفا و بالاى قذال در پس گوشها و پائين قذال . ج : قماحد .

قمحدوه

(
qamahdove
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آن جزء از پشت سر چسپيدهء به گردن كه فرا روى نيز گويند .

قمحه

(
qamhe
) ا . پ . نام گياهى دوائى .

قمحى

(
qemh
) ا . ع . سر نره و حشفه .

قمد

(
qamd
) م . ع . قمد قمدا ( از باب ضرب ) : سرباز زد و ابا كرد و باز ايستاد از كارى . و قمد فلان : پائيد فلان بر نيكى و يا بدى و ايستادگى كرد .

قمد

(
qamad
) ا . ع . طول و درازى . و درازى گردن با ستبرى .

قمد

(
qamad
) م . ع . قمد قمدا ( از باب سمع ) : دراز شد . و گردن دراز گردن كلفت گرديد .

قمد

(
qomod
) و (
qomodd
) ص . ع . رجل قمد : مرد ستبر و مرد درشت اندام . و رجل قمد كذلك .

قمد

(
qomodd
) ا . ع . مرد قوى و استوار خلقت .

قمد

(
qomodd
) ص . ع . ذكر قمد : نرهء سخت نعوظ .

قمداء

(
qamd '
) ص . ع . مؤنث اقمد : زن گردن كلفت گردن دراز .

قمدان

(
qomodd n
) و قمدانى (
qomodd niyy
) ص . ع . مرد سخت اندام و توانا و سخت و ستبر .

قمدانية

(
qomodd niyyat
) ص . ع . زن گردنكلفت گردن دراز .

قمدة

(
qomoddat
) ص . ع . زن گردن كلفت گردن دراز .

قمدر

(
qamdar
) ا . ع . دراز قامت .