تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2702

مساهمون:

ص٢٧٠٢
دستخط و رقم و امضا . و اقرار . و قول و عهد .

قلمة

(
qalamat
) ع . ج . قالم .

قلم‌تراش

(
qalam - tar c
) ا . پ . چاقو و گزلكى كه بدان قلم و جز آن مىتراشند .

قلمدان

(
qalam - d n
) ا . پ . تپنگوئى كه در آن ابزارهاى نبشتن مانند قلم و چاقو و مقراض و قط زن مىگذارند . و نشانى مخصوص صدر اعظم .

قلمدر

(
qalam - dar
) ا . پ . نهال و درخت جوان .

قلم‌دست

(
qalam - dast
) ص . پ . كاتب و نويسنده و محرر .

قلم دوات

(
qalam - dav t
) ا . پ . محبره و اسباب تحرير .

قلم ديده

(
qalam - dide
) ص . پ . نوشته .

قلم رسام

(
qalam - rass m
) ا . پ . حكاك و منبت كار به روى برنج .

قلمرو

(
qalam - rav
) و قلم روى (
qalam - ravi
) ا . پ . ملك و مملكت و ولايت متصرف . و حكومت و فرمانروائى و سلطنت . و داورى . و محال متعلق بسلطنت و فرمان روائى .

قلمزة

(
qalammazat
) ا . ع . زن كوتاه بالاى ناكس .

قلم‌زده

(
qalam - zade
) ا . پ . نوشته‌اى كه خط بطلان به روى كشيده باشند . و مكتوب .

قلم‌زن

(
qalam - zan
) ا . پ . كاتب و نويسنده .

قلمس

(
qalammas
) ا . ع . چاه پر آب و درياى بسيار آب . و مرد بسيار خير و نيك بخشنده و بسيار دهنده . و مهتر گرامى . و مرد نيك زيرك دورانديش ناآشنا و ناشناخته . و نام مردى كنانى من نساة الشهور كار يقف عند جمرة العقبة و يقول : اللهم انى ناسئى الشهور و واضعها مواضعها و لا اعاب و لا اجاب اللهم انى قد احللت احد الصفرين و جرمت صفر الموخر و كذلك فى الرجبين يعنى رجبا و شعبان انفروا على اسم اللّه و ذلك قوله تعالى :
إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيادَةٌ فِي الْكُفْرِ
.

قلمعة

(
qalma'at
) ا . ع . مردم فرومايه و ناكس .

قلمعة

(
qalma'at
) م . ع . قلمع راسه قلمعة : زد بر سر او و افگند او را و يا سترد موى سر او را .

قلمكار

(
qalam - k r
) ا . پ . نوعى از بافتهء رنگارنگ و الوان . و حكاك كه به روى برنج و نقره و طلا حكاكى مىكند . و نقاش .

قلمكارى

(
qalam - k ri
) ا . پ . صنعت حكاكى و نقاشى .

قلم‌كشى

(
qalam - kaci
) ا . پ . تحرير و خوشنويسى .

قلمون

(
qalamun
) ا . پ . بوقلمون . و پارچهء الوان . و گلى .

قلمونيا

(
qalmuniy
) ا . پ . صمغ صنوبر .

قلمه

(
qolme
) ا . پ . چاشنى . و غذائى كه از رودهء حيوانات آغنده سازند . و قورمه

قلمه

(
qalame
) ا . پ . قلمدر و درخت جوان و نهال .

قلمى

(
qalami
) ص . پ . منسوب بقلم . و شورهء قلمى : شورهء مانند قلم .

قلمى

(
qalami
) م ف . پ . نوشته شدهء با قلم و تحرير شده . و قلمى شدن و يا فرمودن : نحرير شدن و تحرير فرمودن .

قلمى

(
qalomi
) ا . پ . قسمى از بالاپوش .

قلنبگ

(
qalanbag
) ا . پ . نوعى از عود بغايت خوشبوى .

قلنة

(
qalannat
) ا . ع . نام شهرى در اندلس .

قلندر

(
qalandar
) ا . پ . شخص مجرد بىقيد در پوشاك و خوراك و طاعات و عبادات كه انزوا اختيار كند . و نوعى از چادر و خيمهء يك ديركى .

قلندرا

(
qalandar
) ا . پ . نوعى از پارچهء ابريشمين . و نوعى از چادر يك ديركى .

قلندرى

(
qalandari
) ا . پ . قسمى از چادر و خيمهء يك ديركى .

قلنديس

(
qalandis
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زاج سياه كه كفش‌دوزان جهة سياه كردن چرم به كار مىبرند .

قلنسة

(
qalnasat
) م . ع . قلنسته قلنسة : پوشانيدم او را قلنسوة .

قلنسوة

(
qalansovat
) ا . ع . كلاه دراز . ج : قلانس و قلانيس و قلنسى (
qalansi
) و قلاسى (
qal si
) و (
qal siyy
) .

قلنسى

(
qalansi
) ع . ج . قلنسوة .

قلنسية

(
qolansiyat
) ا . ع . كلاه دراز و قلنسوة .

قلو

(
qalv
) م . ع . قلوت اللحم و السويق قلوا ( از باب نصر ) : بريان ساختم گوشت و پست را . و قلا الابل : سخت راند شتران را . و قلت الناقة بصاحبها قلوا : پيشى گرفت آن ماده شتر مر صاحب خود را . و قلا الصبى القلة و بها قلوا : غوك چوب بازى كرد آن كودك . و قلا الحمار الاتان : طرد كرد آن نره خر ماده خر را و راند آن را .

قلو

(
qelv
) ا . ع . جوان و خفيف و سبك از هر چيزى . و خر جوان سبك . و ماده‌اى كه از سوختهء شور گياه مىگيرند .

قلوب

(
qalub
) ا . ع . بسيار برگردنده . و گرگ .

قلوب

(
qolub
) ع . ج . قلب (
qalb
) .

قلوب

(
qolub
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دلها .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2702 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )