تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2707

مساهمون:

ص٢٧٠٧

قمدود

(
qomdud
) ص . ع . رجل قمدود : مرد ستبر . و مرد درشت اندام .

قمر

(
qamr
) م . ع . قمره قمرا ( از باب ضرب ) : بازى قمار كرد با او . و غالب آمد او را در بازى . و قامره مقامرة فقمره قمرا ( از باب نصر ) : مفاخره كرد و نبرد نمود با او دربازى قمار پس غالب آمد او را . و نيز قمر : نكاح كردن و عروسى كردن .

قمر

(
qomr
) ا . ع . موضعى در پشت بلاد زنگ كه از آنجا آرند ورق القمارى را كه برگ درختى است تند بوى خوش مزه .

قمر

(
qomr
) ا . ع . ج . قمرية (
qomriyyat
) و گفته‌اند : قمر جمع اقمر است و يا جمع قمرى (
qomriyy
) .

قمر

(
qomr
) ص . ع . ج . اقمر و قمراء .

قمر

(
qamar
) ا . ع . ماه . ج : اقمار . و تازيان از شب سيوم هر ماه تا شب بيست و ششم و يا بيست و هفتم ماه را قمر گويند و در غير آن هلال نامند . و قمر المقنع : ماه نخشب . و بنو قمر : نام گروهى از تازيان . و غب القمر : نام موضعى .

قمر

(
qamar
) م . ع . قمر السقاء قمرا ( از باب سمع ) : بركنده شد پوست بيرونى آن خيك از پوست درونى . و قمر الرجل : خيره شد چشم آن مرد از برف و نديد آن مرد در برف . و قمر فلان : بيدار ماند فلان در شب مهتاب و نخوابيد . و قمرت الابل : سيراب شدند شتران . و قمر الكلا : بسيار شد گياه . و قمر الماء و غيره : بسيار شد آب و جز آن . و قيل : قمرت القربة : رسيد چيزى به آن خيك از قمر مانند سوختگى و داخل گرديد آب در ميان پوست درونى و پوست بيرونى آن .

قمر

(
qamar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماه و كوكا و لوخن . و باصطلاح كيميا : سيم و نقره . و قمر بنى هاشم : عباس بن امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام .

قمر

(
qamer
) ص . ع . ماء قمر : آب بسيار . و نيز قمر : صفت مرهمة معانى كه در قمر قمرأ بيان كرديم . مر . قمر (
qamar
) .

قمراء

(
qamr '
) ص . ع . مؤنث اقمر . مر . اقمر . و اتان قمراء : ماده خر سپيد مايل بتيرگى .

قمراء

(
qamr '
) ا . ع . ماهتاب و روشنائى ماه . و شبى كه در آن ماه باشد . و نام مرغى .

قمران

(
qamar ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : ماه و آفتاب .

قمرة

(
qomrat
) ا . ع . رنگى مايل بسبزى و يا سپيدى با اندك تيرگى .

قمرة

(
qamerat
) ا . ع . شبى كه در آن ماه باشد .

قمرة

(
qamerat
) ص . ع . مؤنث قمر (
qamer
) .

قمرز

(
qomarez
) و (
qommarez
) ا . ع . خرد گوش كوتاه بالا .

قمرصة

(
qamrasat
) م . ع . قمرص قمرصة : خورد بادام را .

قمرگاه

(
qamar - g h
) ا . پ . محاط شكارگاه جرگه .

قمرون

(
qamrun
) ا . پ . ملخ دريائى .

قمرى

(
qomri
) ا . پ . فاخته .

قمرى

(
qamari
) ص . پ . منسوب بقمر كه بمعنى ماه باشد .

قمرى

(
qamari
) ا . پ . يك قسم پولى رايج عراق عرب .

قمرى

(
qamariyy
) ص . ع . منسوب بقمر .

قمرية

(
qomriyyat
) ا . ع . مرغى از جنس فاخته . ج : قمارى (
qam riyy
) و قمر (
qomr
) . و يا مادهء آن را قمرية گويند و نر را ساق حر .

قمرين

(
qamarayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : ماه و آفتاب .

قمز

(
qamz
) م . ع . قمزه قمزا ( از باب نصر ) : جمع كرد و فراهم آورد آن را . و قمز الشيئ : گرفت آن چيز را به اطراف انگشتان .

قمز

(
qamaz
) ا . ع . فرومايهء بىخير . و رايگان از مال .

قمز

(
qomaz
) ص . ع . الكلاء قمز قمز يعنى گياه‌ها منقطع و پراكنده‌اند و بهم اتصال ندارند .

قمز

(
qomaz
) ا . ع . ج . قمزة (
qomzat
) .

قمزة

(
qomzat
) ا . ع . يك مشت بهم چفسيدهء از خرما و جز آن . و آن جزء از گياه كه در آن دانه باشد . و گوشت بهم چفسيدهء سخت . ج : قمز (
qomaz
) .

قمس

(
qams
) م . ع . قمس فى الماء قمسا ( از باب نصر و ضرب ) : غوطه خورد در آب . و قمسه فى الماء : غوطه داد او را در آب ( لازم و متعدى ) . و قامسه مقامسة فقمسه ( از باب نصر ) : مفاخرت كرد او را در غوطه ورى و غوص پس چيره شد به روى و غالب آمد او را . و قمس الولد فى بطن امه : اضطراب كرد بچه در شكم مادر خود .

قمس

(
qommas
) ا . ع . مرد شريف .

قمش

(
qamc
) م . ع . قمش الشيئ قمشا ( از باب نصر ) : فراهم كرد آن چيز را از اين جا و آنجا .

قمص

(
qams
) م . ع . قمص الفرس و غيره قمصا و قماصا و قماصا ( از باب ضرب و نصر ) : برجست اسب و جز آن