تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2705

مساهمون:

ص٢٧٠٥

قليه مشك

(
qalye - meck
) ا . پ . نوعى از بوى خوش .

قم

(
qom
) ا . پ . نام شهرى از توابع رى واقع در جنوب شرقى طهران كه مرقد فاطمهء دختر حضرت امام موسى الكاظم عليه السلام در آنجا واقع است و بدين جهت از شهرهاى مقدس و معروف ايران بشمار مىآيد .

قم

(
qamm
) م . ع . قم البيت قما ( از باب نصر ) : روفت خانه را . و قمت الشاة من الارض : بلب خورد آن گوسپند علف را . و قم الرجل : خورد آن مرد هر چه بر خوان بود . و قم الفحل الناقة : آبستن كرد آن گشن ماده شتر را . و قم الشيئ : خشك گرديد آن چيز . و يق : اقم الفحل الابل اقماما اى ضربها كلها فقمت هى قما للمطاوع .

قمأ

(
qam '
) م . ع . قما قما و قماءة و قماة و قماء و قماء و قماءة و قماءة ( از باب فتح و كرم ) : خوار شد و حقير گرديد و ذليل شد . و قمئت الماشية قمأ و قماء و قماءة و قموء و قموءة : فربه شد ستور . و قمئت الابل بالمكان : اقامت كردند شتران در آن جاى از جهة فراخى و بسيارى گياه و فربه شدند . و قماه : بركند آن را .

قماء

(
qam '
) و (
qem '
) و (
qom '
) م . ع . قما قمأ و قماء و قماء و قماء . مر . قمأ .

قماء

(
qem '
) و (
qom '
) ص . ع . ج . قمئ (
qami '
) .

قماءة

(
qam 'at
) و (
qem 'at
) و (
qom 'at
) م . ع . قماقما و قماءة و قماءة و قماءة . مر . قمأ .

قمأة

(
qam'at
) م . ع . قماقمأ و قمأة . مر . قمأ .

قمأة

(
qam'at
) و (
qom'at
) ا . ع . جائى كه آفتاب بر آن نتابد . و جاى فراخى و ارزانى .

قماح

(
qem h
) ص . ع . ج . مقامح .

قماح

(
qem h
) م . ع . قامحت ابله مقامحة و قماحا : وارد شدند شتران او بر آب و از جهة بيمارى و يا سرما آب نخوردند .

قماح

(
qem h
) و (
qom h
) ا . ع . شهر اقماح : دو ماه سخت سرد كه سرما در آن شديد بود . و كذلك : شهر اقماح .

قماحة

(
qom hat
) ا . ع . زعفران . و هر گياهى كه رنگ زرد دهد . و سپيچه كه بر روى شراب و جز آن نشيند .

قماحد

(
qam hed
) ع . ج . قمحدوة .

قماد

(
qom d
) و قمادى (
qom diyy
) ص . ع . رجل قماد : مرد ستبر . و مرد درشت اندام . و رجل قمادى : كذلك .

قمار

(
qam r
) ا . پ . نام جائى در هند و عود قمارى : منسوب بدانجا مىباشد .

قمار

(
qem r
) م . ع . مقامرة و بگرو چيزى باختن . و نبرد كردن با هم بگرو .

قمار

(
qom r
) ا . پ . نام شهرى در هندوستان .

قمار

(
qom r
) و (
qem r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - منگيا و هر بازى كه در آن گرو و شرطى باشد . و قمار باختن : بازى كردن با شرط و گرو .

قمارباز

(
qom r - b z
) ا . پ . كسى كه با گرو و شرط بازى مىكند و منگياگر .

قماربازى

(
qom r - b zi
) ا . پ . بازى با شرط و گرو . و قماربازى كردن : بازى كردن با شرط و گرو .

قمارخانه

(
qom r - x ne
) ا . پ . جائى كه در آن قماربازى مىكنند و منگيا .

قمارص

(
qom res
) ص . ع . لبن قمارص : شير زبان گز ترش شده .

قمارى

(
qam ri
) ص . پ . منسوب بقمار كه موضعى است در هند .

قمارى

(
qam riyy
) ا . ع . ج . قمرية (
qomriyyat
) .

قمارى

(
qom riyy
) ا . ع . برگ درختى تند بوى خوشمزه از قمر كه موضعى است در پشت بلادزنگ آورند .

قماس

(
qem s
) ا . ع . غوطه و غوص . و فراوانى آب چاه .

قماس

(
qem s
) م . ع . مقامسة . مر . مقامسة .

قماس

(
qamm s
) ص . ع . غوطه خور و غواص .

قماش

(
qem c
) ا . ع . نام يك نوع حكم و تصديقى در دعاوى بازى و قمار .

قماش

(
qom c
) ا . ع . هر چيزى كه از اينجا و آنجا جمع كنند . و خرده چيزهائى كه از روى زمين برچينند . و ردى و هيچ‌كارهء از هر چيزى . و مردم فرومايهء ناكس . و قماش البيت : متاع و رخت خانه . و ما اعطانى الا قماشا يعنى نداد مرا مگر پست‌تر چيزى كه پيدا كرده بود .

قماش

(
qom c
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پارچهء ابريشمى . و كتان . و پارچهء پنبهء اعلا . و مال‌التجارهء از پارچه‌هاى نيكو و متاعهاى خوب . و پارچهء خوش قماش : خوش بافت و نيكو . و نيز قماش : متاع و رخت خانه .

قماشير

(
qam cir
) ا . ع . كماشير كه صمغ كرفس كوهى باشد .

قماص

(
qem s
) ا . ع . برجهندگى . المثل : ما بالعير من قماص يعنى نيست در اين خر بر جهندگى . و اين مثل را دربارهء ضعيفى گويند كه بىجنبش باشد . و نيز دربارهء كسى كه پس از عزت ذليل و خوار شده باشد .