تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2700

مساهمون:

ص٢٧٠٠
مىآورند و در معدن به حالت اكسيد مىباشد و ظروف مسين و يا آهنين طباخى و جز آن را از پردهء نازكى قلعى اندود مىكنند و تخته‌هاى آهن سفيد كرده كه معروف بحلبى مىباشند عبارتند از آهن اندوده شدهء از قلعى ، و برنج عبارت است از مس و قلعى . و قلعى كردن : اندود كردن ظروف با قلعى .

قلعى

(
qal'iyy
) و (
qala'iyy
) ص . ع . رصاص قلعى : رصاص نيكو و يا رصاص بسيار سپيد . و رصاص قلعى : كذلك .

قلعى

(
qala'iyy
) ص . ع . سيف قلعى : شمشير منسوب بمرج القلعة .

قلعيگر

(
qal'i - gar
) ا . پ . كسى كه ظروف را قلع اندود مىكند .

قلغنج

(
qalqanj
) ا . پ . قفل . و حلقهء در و دروازه .

قلغند

(
qalqand
) ا . پ . پرچين ميخ در سم اسب و جز آن .

قلغه

(
qalqe
) ا . پ . گل . و علامت و نشان رتبه و درجه‌اى كه به روى عمامه نصب كنند .

قلغه سلطان

(
qalqe - solt n
) ا . پ . نايب و يا برادر كوچكتر كريم تاتارى .

قلف

(
qalf
) ا . ع . از بن بركندگى ناخن .

قلف

(
qalf
) ا . ع . ج . قلفة (
qalfat
) .

قلف

(
qalf
) م . ع . قلف الخاتن القلفة قلفا ( از باب نصر ) : بريد ختنه كننده پوست نره را و يا از بيخ بريد آن را . و قلف الشجرة قلفا ( از باب ضرب ) : پوست باز كرد درخت را و خشود . و قلف الدن قلفا و قلفة : برداشت گل سرخم را . و قلف الشيئ : برگردانيد آن چيز را . و قلف السفينة : از ليف خرما برهم دوخت تخته‌هاى كشتى را و بقير گرفت درزهاى آن را . و قلف العصير : كف برآورد شيرهء انگور .

قلف

(
qelf
) ا . ع . جلت خرما . و پوست هر درخت كه باشد . و پوست درخت كندر . و پوست درخت انار . و جاى درشت .

قلف

(
qolf
) ع . ج . اقلف و قلفاء .

قلف

(
qolf
) ا . پ . مقلوب قفل تازى و بمعتى آن يعنى كليدانه و فلجم .

قلف

(
qalaf
) ا . ع . ج . قلفة (
qalafat
) .

قلف

(
qalaf
) م . ع . قلف الرجل قلفا ( از باب سمع ) : بىختنه ماند آن مرد .

قلف

(
qolaf
) ع . ج . قلفة (
qolfat
) .

قلف

(
qolof
) ع . ج . قليفة .

قلف

(
qellaf
) ا . ع . سيل آورد خشك شده .

قلفاء

(
qalf '
) ص . ع . مؤنث اقلف : زن بىختنه مانده . ج : قلف (
qolf
) . و سنة قلفاء : سال ارزان و فراخ .

قلفات

(
qalaf t
) ع . ج . قلفة (
qalafat
) . و ج : قلفة (
qalfat
) .

قلفان

(
qalaf ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو كرانهء بروت .

قلفة

(
qalfat
) ا . ع . جلت خرماى بحرانى . ج : قلف (
qalf
) و قلفات . و قولهم : اقتلفت منه اربع قلفات : چهار جلت خرما از وى گرفتم بىكيل و وزن .

قلفة

(
qalfat
) م . ع . قلف قلفا و قلفة . مر . قلف (
qalf
) .

قلفه

(
qelfat
) ا . ع . گياه سبزى كه بار آن را شتران بحرص . تمام خورند . و ناخن از بن بركنده شده .

قلفة

(
qolfat
) ا . ع . غلاف سر نره كه به فارسى خروسك و خروسه نيز گويند . ج : قلف (
qolaf
) .

قلفة

(
qalafat
) ا . ع . غلاف سر نره . ج : قلف (
qalaf
) و قلفات .

قلفتان

(
qolfat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو كرانهء بروت .

قلفحة

(
qalfahat
) م . ع . قلفحه قلفحة : خورد همه آن را .

قلفع

(
qelfa '
) و (
qelfe '
) ا . ع . گل تراشهء تركيده و پاره پاره شده . و آنچه از آهن وقت كوفتن برافتد و پراكنده شود .

قلفعة

(
qelfe'at
) ا . ع . خاك دروا شده كه زير آن سماروغ برآمده باشد . و سبوسه مانندى كه بر پوست شتر گرگين باشد و بدست ماليدن بريزد .

قلفونيا

(
qolfuniy
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - نوعى از صمغ درخت صنوبر .

قلفه

(
qalfe
) ا . پ . نايب معلم .

قلفى

(
qolfi
) ا . پ . قالب و ظرف در دارى كه در آن چيزهاى بسته و يخ كرده را قالب گيرند .

قلق

(
qalaq
) ا . ع . بىآرامى و اضطراب .

قلق

(
qalaq
) م . ع . قلق قلقا ( از باب سمع ) : بىآرام گرديد و مضطرب شد . و جنبيد .

قلق

(
qalaq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بىآرامى و پريشانى و بىقرارى . و ناپايدارى . و آشفتگى و اضطراب و تلواسه .

قلق

(
qaleq
) ص . ع . رجل قلق : مرد بىآرام . و امراة قلق الوشاح : زن جنبان گردن بند .

قلقاس

(
qolq s
) ا . ع . بيخ گياهى كه آن را پزند و خورند .

قلقال

(
qalq l
) ا . ع . جنبش ( اسم است قلقلة را ) .

قلقال

(
qelq l
) م . ع . قلقل قلقلة و قلقالا . مر . قلقلة (
qalqalat
) .

قلقال

(
qelq l
) ا . ع . لفج شتر .

قلقديس

(
qolqadis
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - زاج سبز .

قلقطار

(
qolqat r
) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - زاج زرد و يا اكسيد سرخ آهن .

قلقل

(
qelqal
) ا . ع . درخت انار كه در جاى بىآب رويد .