قلت
(
qalat
) ا . ع . هلاك . و منه قولهم :
ان المسافر و متاعه لعلى قلت الا ما وقى الله تعالى .
قلت
(
qalat
) م . ع . قلت قلتا ( از باب سمع ) : هلاك گرديد . و قلت فلان : كم گرديد گوشت فلان .
قلت
(
qellat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كمى و نقصان و اندكى . و تنگى و كميابى و نادرى و ندرت . و قلت فهم : كمى عقل و حماقت .
قلتاق
(
qalt q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - آن جزء از زين اسب كه از چوب سازند و بر آن برنشينند .
قلتبان
(
qalt - b n
) و (
qalta - b n
) ا . پ . سنگى كوتاه و اسطوانهاى كه بر بالاى پشت بامها غلطانند . و مردم ديوث و بيحميت و به چشم خود بين . و قواد و قرمساق .
قلتبانى
(
qaltab ni
) ا . پ . قرمساقى و جاكشى و ديوثى . و قلتبانى كردن :
جاكشى كردن .
قلتبوس
(
qaltbus
) ا . پ . مردم ديوث و بىحميت و قرمساق .
قلتة
(
qaletat
) ص . ع . شاة قلتة :
گوسپندى كه شير آن شيرين نباشد .
قلتق
(
qaltaq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - قلتاق .
قلته
(
qalte
) ا . پ . ديوث و قرمساق و قواد .
قلتين
(
qoll tayn
) ا . ع . گرمابه و حمام . و دو خم بزرگ كه در آن يكهزار و دويست رطل عراقى آب گنجد .
قلج
(
qolj
) ص . پ . چارپائى از اسب و استر و خر كه هر دو بند پاهايش از يكديگر دور باشد و مهرههاى زانوى وى بهم نزديك به نحوى كه هنگام راه رفتن بهم سائيده شوند .
قلج
(
qelej
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - قليج و شمشير .
قلچاق
(
qalc q
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بازوبند آهنين .
قلح
(
qalh
) ا . ع . خر سالخورده .
قلح
(
qelh
) ا . ع . جامهء چركين .
قلح
(
qolh
) ع . ج . اقلح و قلحاء .
قلح
(
qalah
) ا . ع . زردى دندان .
قلح
(
qalah
) م . ع . قلح الرجل قلحا ( از باب سمع ) : زرد شد دندانهاى آن مرد . و كذا : قلحت اسنانه .
قلح
(
qaleh
) ا . ع . چركينى .
قلحاء
(
qalh '
) ص . ع . مؤنث اقلح :
زنى كه دندانهايش زرد شده باشد . ج : قلح و قلحان .
قلحاس
(
qelh s
) ا . ع . مرد زشت روى قبيح شكل .
قلحامة
(
qelh mat
) ص . ع . شيخ قلحامة : پير فانى .
قلحان
(
qolh n
) ع . ج . اقلح و قلحاء .
قلحز
(
qelhazz
) و (
qellahz
) ا . ع .
فربه متكبر فيرنده كه گفتار وى بيشتر از كردار خود باشد .
قلحزة
(
qalhazat
) ا . ع . رفتار شخص كوتاه بالا .
قلحم
(
qalham
) ا . ع . نام مردى .
قلحم
(
qelhamm
) ا . ع . مرد نازندهء به خود . و كلانسال .
قلحم
(
qallamm
) ا . ع . كلانسال .
قلحمة
(
qalhamat
) م . ع . قلحم قلحمة : پير گرديد .
قلحوم
(
qolhum
) ا . ع . بزرگ جثه و كلان خلقت .
قلخ
(
qalx
) ا . ع . خر سالخورده . و گشن تيز شهوت . و نى ميان كاواك . و قلخ قلخ : كلمهايست كه در وقت گشنى گويند و ترغيب بر ضراب كنند .
قلخ
(
qalx
) م . ع . قلخ الفحل قلخا و قليخا ( از باب فتح ) : بانگ كرد آن گشن .
و قلخه : زد چيزى خشك را بر چيز خشك ديگر . و قلخ الشجرة : بركند آن درخت را .
قلخم
(
qelxamm
) ا . ع . شتر ستبر بزرگ كوهان .
قلد
(
qald
) ص . ع . سوار قلد : دست - برنجن تاب داده .
قلد
(
qald
) م . ع . قلد الماء فى الحوض قلدا ( از باب ضرب ) : فراهم آورد آب را در حوض . و كذا : قلد اللبن فى السقاء و الشراب فى البطن . و قلد الشيئ على الشيئ : پيچيد آن چيز را بر آن چيز . و قلد الحبل : تاب داد ريسمان را . و قلدت الحمى فلانا : تب گرفت فلان را هر روز . و قلد الزرع : آب داد آن كشت را . و قلد الحديدة : تنگ كرد آهن را و پيچيد آن را بر چيزى .
قلد
(
qeld
) ا . ع . نوبت آب در هر چهار روز يك مرتبه . و قافلهء مكه بسوى جده . و روز آمدن تب . و تب ربع . و گروه و جماعت . و نرهء ستور . و آمدن باران هر هفته . يق : سقنا السماء قلدا يعنى در هر هفته بموقع باران باريد . و نيز قلد : قعب و يا كاسهاى شبيه بقعب . و قولهم : اعطيته قلد امرى يعنى كارهاى خود را بوى سپردم .
قلداء
(
qald '
) ص . ع . ناقة قلداء :
ماده شتر دراز گردن .
قلدة
(
qeldat
) ا . ع . دردى مسكه كه بگداختن فرو نشيند . و خرما و پستى كه با روغن طبخ مىكنند چون خواسته باشند روغن را خالص كند .