قلذ
(
qalaz
) ا . ع . كرمكى شپش مانند كه بچارپايان در آويزد و تا آخر حيات از آنها مفارقت نكند .
قلذة
(
qalezat
) ص . ع . بهمة قلذة :
ستور ريزهء بسيار قلذ .
قلذم
(
qalzam
) ا . ع . فرج فراخ بسيار آب .
قلز
(
qalz
) ا . ع . مرد سبك سست و ضعيف . و نوعى از خوردن شراب .
قلز
(
qalz
) م . ع . قلزه اقداحا قلزا ( از باب نصر و ضرب ) : خورانيد او را كاسهها . و قلز الجراد : سپوخت ملخ دم را به زمين تا تخم نهد . و نيز قلز : زدن .
و تير انداختن . و شادمانى نمودن . و برجهيدن .
و لنگيدن . و بچوبدستى بر زمين نشان كردن .
قلز
(
qellez
) و (
qolloz
) ا . ع . مس نيك سخت كه آهن در وى كار نكند . و مرد سخت و توانا .
قلزم
(
qelzem
) ا . ع . فرومايهء ناكس .
قلزم
(
qolzom
) ا . ع . نام شمشيرى . و نام شهرى ميان مصر و مكه نزديك كوه طور .
و بحر القلزم : دريائى كه بر كنار اين شهر واقع شده و يا اين دريا را بدانجهت قلزم گويند كه فرو مىبرد هر كه وى را سوار شود .
قلزم
(
qolzom
) ا . پ . درياى قلزم :
درياى احمر . و قلزم پنج شاخ : كف دست و انگشتان مردم سخى و صاحب همت .
و قلزم نگون : آسمان .
قلزمة
(
qalzamat
) م . ع . قلزمه قلزمة : بلعيد و از حلق فرو برد آب را . و قلزم فلان : ملالت كرد فلان . و قلزم زيد : بانگ كرد زيد .
قلس
(
qals
) ا . ع . رسن ستبر كشتى از ليف و يا برگ خرما و جز آن . و سرود نيكو .
ج : قلوس .
قلس
(
qals
) م . ع . قلس قلسا ( از باب ضرب ) : خارج شد از شكم او طعام و يا شراب خواه آن را بيرون ريزد و يا دو مرتبه به شكم برگرداند . و قلس فلان : سرود فلان سرودنى نيكو . و رقصيد فلان با سرود .
فلال سرودنى نيكو . و رقصيد فلان با سرود .
و قلس الكاس : بيرون ريخت شراب از جام از پرى . و قلس البحر بالماء :
بكرانه بيرون انداخت دريا آب را از پرى .
و قلس فلان : بسيار خورد فلان شراب را .
و قلست النفس : شوريد دل .
قلس
(
qals
) و (
qalas
) ا . ع . آنچه از طعام از گلو برآيد به دهان بيك دفعه خواه آن را بيرون ريزد و يا دو مرتبه فرو برد و اين را قئ نگويند مگر دو دفعه عود كند .
قلساة
(
qals t
) م . ع . قلسيته قلساة :
پوشانيدم آن را قلنسوة .
قلص
(
qalas
) م . ع . قلصت نفسه قلصا ( از باب سمع ) : شوريد دل او
قلص
(
qolos
) ع . ج . قلوص .
قلصات
(
qalas t
) ع . ج . قلصة (
qalasat
) .
قلصة
(
qalasat
) ا . ع . آب گرد آمدهء در چاه و بلند شده . ج : قلصات .
قلط
(
qalt
) م . ع . قلط قلطا ( از باب نصر ) : زشت روى گرديد .
قلط
(
qalt
) و (
qelat
) ا . ع . زشت روئى .
قلط
(
qalat
) ا . ع . پرى زادگان و اولاد شيطان .
قلطبان
(
qaltab n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - مرد بىرشك و آنكه در حق زن خود غيرت ندارد و مرد زن جلب .
قلطفة
(
qaltafat
) ا . ع . سبكى و كوچكى اندام .
قلطى
(
qalatiyy
) ا . ع . كوتاه بالاى از مردم و گربه و سگ . و مرد پليد سركش .
قلع
(
qal '
) ا . ع . توشه دان شبان كه در آن آلات و اسباب خود دارد . ج : قلوع و اقلع و قلاع و قلعة (
qela'at
) . المثل : شحمتى فى قلعى يعنى زاد من در خريطهء من است ، اين مثل را در چيزى آرند كه مملوك شخص باشد و در اختيار وى بود و هر چه خواهد در آن تصرف كند . و نيز قلع : تبر كوچكى مربنايان و رازان را . و آنچه پيشكى در بيت - المال در آيد بىوزن و انتقاد تا وقت ادا .
قلع
(
qal '
) م . ع . قلعه قلعا ( از باب فتح ) : از بيخ بركند آن را و يا از جايش برگردانيد .
و قلع الوالى فلانا : معزول كرد والى فلان را ، فقلع هو ( مجهولا ) : پس معزول گرديد .
قلع
(
qal '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از بيخ بركندگى و قطع و استيصال و انتزاع .
و پايمالى . و سرنگونى . و ويرانى و تباهى .
و واژگونى . و از جاى بدر كردگى . و اخراج .
و عزل و معزولى . و جسمى كانى كه قلعى و ارزيز نيز گويند .
قلع
(
qal '
) و (
qel '
) و (
qala '
) ا . ع .
وقت فرونشستن و بازايستادن تب . يق :
تركته فى قلع من حماه . و كانى كه رصاص نيكو را بدان منسوب كنند . و قلع (
qel '
) و قلع (
qala '
) در هر دو معنى نيز گويند .
قلع
(
qel '
) ا . ع . بادبان كشتى . ج :
قلوع و قلاع و قلعة (
qela'at
) . و جامهء سينه پوش كه مردان پوشند . ج : قلعة (
qela'at
) .
قلع
(
qel '
) ص . ع . آنكه بر زين نتواند نشستن . و كند خاطر كه سخن فهم نكند . و سست پاى در كشتى .
قلع
(
qol '
) ا . ع . مرد تواناى در رفتار .
قلع
(
qolo '
) ع . ج . قلوع (
qalu '
) .
قلع
(
qol '
) و (
qala '
) و (
qale '
) ص . ع .