قلاع
(
qel '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قلعهها و حصارها .
قلاع
(
qol '
) ا . ع . گل تراشه كه پس از خشك شدن آب كفته گردد . و خاك در و اشده كه زير آن دنبلان برآمده باشد . و بيمارى در دهن گوسپندان . و مرگ كه بناگاه بكشد شتر تندرست را .
قلاع
(
qall '
) ص . ع . كسى كه سخن وى مفهوم نگردد . و آنكه بر زين نتوانست نشستن .
و آنكه پايش در كشتى ثبات و استوارى نگيرد .
قلاع
(
qall '
) ا . ع . مرد نيك دروغگوى و كذاب . و زن جلب . و نباش و كفن آهنج .
و سرهنگ . و آنكه پيش سلطان بباطل سخن چينى نمايد . الحديث : لا يدخل الجنة قلاع .
قلاع
(
qoll '
) ا . ع . گل تراشهاى كه پس از خشك شدن آب كفته گردد . و خاك دروا شدهاى كه زير آن دنبلان برآمده باشد .
و يك نوع گياهى كه شتر خشك و تر آن را خورد .
قلاعة
(
qel 'at
) ا . ع . بادبان كشتى .
قلاعة
(
qol 'at
) ا . ع . پارهاى از گل تراشه . و سنگ بزرگ در دشت نرم خاك افتاده . و هر كلوخ و يا سنگ بركنده كه آن را بدست يا بفلاخن اندازند .
قلاغ
(
qol q
) ا . پ . پوز . و لب . و دهان .
و پيرامون دهان . و جوشش پيرامون دهان .
قلافة
(
qel fat
) ا . ع . بر همدوزى تختههاى كشتى و قير اندودى درزهاى آن .
قلافة
(
qol fat
) ا . ع . پوست درخت .
قلاقل
(
qel qal
) ا . پ . درخت انار صحرائى .
قلاقل
(
qol qel
) ا . ع . يارىگر شتاب كار . و نام گياهى كه آن را قلقل نيز گويند و يا غير از قلقل است .
قلال
(
qal l
) و (
qol l
) ص . ع . اندك و كم .
قلال
(
qel l
) ا . ع . چوب برپاى كرده جهة و اديج انگور .
قلال
(
qel l
) ا . ع . ج . قلة (
qollat
) .
قلال
(
qel l
) م . ع . كم كردن بخشش و دهش را .
قلال
(
qoll l
) ا . ع . مردمان كم و اندك .
قلام
(
qel m
) ع . ج . قلم (
qelam
) .
قلام
(
qoll m
) ا . ع . نوعى از شوره گياه .
قلامة
(
qol mat
) ا . ع . تراشه و چيدهء ناخن و جز آن .
قلان
(
qal n
) ا . پ . ملوط و مخنث .
و يك قسم خراجى كه در شيروان مىگيرند . و عملهء قلان : عملهء بىمزد و اجرت و عملهء بيگار .
قلانس
(
qal nes
) و قلانيس
(
qal nis
) ع . ج . قلنسوة .
قلاور
(
qal vor
) و قلاوز
(
qal voz
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - دليل راه . و سوار هائى كه در خارج اردو مستحفظ اردو باشند .
و جاسوس و خبرگير .
قلاوزى
(
qal vozi
) ا . پ . - ماخوذ از تركى - هدايت و دلالت .
قلاوژون
(
qal vajun
) ا . پ . قلازاره و عكه .
قلاووز
(
qal vuz
) ا . پ . دليل راه و رهنما و قلاوز .
قلايا
(
qal y
) ع . ج . قلية (
qaliyyat
) .
قلائد
(
qal 'ed
) ع . ج . قلادة .
قلائص
(
qal 'es
) ع . ج . قلوص (
qalus
) .
قلائل
(
qal 'el
) ع . ج . قليل .
قلب
(
qalb
) ا . پ . نام تخمى بسيار صلب و سفيد درخشنده مانند نقره .
قلب
(
qalb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناسره و نارايج . و چپ ضد راست . و ميان هر چيزى . و دل و گش . و برگردانيده و عكس . و قلب اقبال يعنى لا بقا . و قلب ريش يعنى شير . و قلب عقرب : منزل بيست و هشتم از منازل قمر . و برقع .
قلب
(
qalb
) ا . ع . دل و يا اخص از آن .
و خرد . و دانش . قوله تعالى :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ
اى عقل . ج : قلوب . و القلب : دل . و نام منزل هيجدهم از منازل قمر . و قلب الاسد :
نام ستارهاى در برج اسد . و قلب العسكر :
ميانهء لشكر . و قلب العقرب : نام ستارهاى درخشان در برج عقرب . و نام منزل بيست و هشتم از منازل قمر . و نيز قلب : ميانهء هر چيزى .
و قلب المؤمن بين اصبعين من اصابع الله : كنايه است از سرعت تقلب آن در دوستى خدا و شدت امتثال وى مر اوامر خداى تعالى را
قلب
(
qalb
) و (
qolb
) ص . ع . بىآميغ و خالص از هر چيزى . يقال : هو عربى قلب اى خالص ، يستوى فيه المذكر و المؤنث و الجمع ، و ان شئت قلت امراة عربية قلبة و تثنيت و جمعت . و قولهم : رجل قلب :
مرد خالص نسب . و كذلك : قلب ( بالضم ) فى الكل .
قلب
(
qalb
) م . ع . قلبه قلبا ( از باب ضرب ) : برگردانيد آن را . و قلب الشيئ :
قرار داد بالاى آن چيز را پائين و يار است آن را چپ و يا باطن آن را ظاهر . و قلب الاناء و غيره : سرنگون كرد آن آوند و جز آن را . و قلب الرداء : برگردانيد آن ردا را و قرار داد بالاى آن را پائين . و قلب الشيئ للابتياع : تفحص كرد در آن چيز جهة خريدارى و نگريست باطن و داخل آن را .
و قلب الارض للزراعة : برگردانيد آن زمين را جهة كشتكارى و زير رو كرد آن را .
و قلب الله فلانا اليه : ميرانيد فلان را