الحمد لله على القل و الكثر و على القل و الكثر : حمد مر خداوند را بر كمى و بسيارى . و كم و اندكتر از هر چيزى . يق :
ما له قل و لا كثر و ما له قل و لا كثر :
نيست مر او را كم و بيش .
قل
(
qoll
) ا و ص . ع . كم . و چيز كم .
و رجل قل : مرد تنها و بىكس . و قل بن قل : مرد گمنام كه او و پدرش را كسى نشناسد .
قل
(
qoll
) م . ع . قل قلا و قلة . مر قلة .
قلا
(
qal
) ا . پ . فلاخن . و اشخار و قليا و زاج سياه .
قلا
(
qel
) و قلاء
(
qal
) م . ع .
قلا فلانا قلا و قلاء ( از باب نصر ) :
دشمن داشت فلان را . و ناخوش داشت فلان را در نهايت كراهت . و قلى فلانا قلا و قلاء ( از باب سمع ) كذلك .
قلاء
(
qall '
) ا . ع . قليهپز . و سازندهء تابهء قليهپزى .
قلاءة
(
qal 'at
) ا . ع . كارخانهء تابه سازى . و جاى تابه ساختن .
قلاب
(
qel b
) ا . ع . گرگ .
قلاب
(
qol b
) ا . ع . بيمارى مر دل را .
و بيمارى كه شتر را به زودى بكشد .
قلاب
(
qol b
) و (
qoll b
) ا . پ . خار آهنى خميدهء حلقه مانند كه چيزى بدان توان آويخت . و آهن پارهء تيز و كج كه بدان ماهى شكار كنند و آگوچ .
قلاب
(
qall b
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گردانندهء از سره بنا سره . و دغا باز .
و آنكه پول قلب سكه مىكند .
قلابة
(
qel bat
) ا . ع . ابو قلابة :
كنيهء عبد اللّه بن يزيد جرمى از علماى فقه .
قلابگان
(
qoll bag n
) پ . ج . قلابه .
قلابه
(
qoll be
) ا . پ . قلاب . و زنجير .
و حلقهء زنجير . و قبضه و دسته . و قلاب نر و ماده . و سر خواره .
قلابى
(
qoll bi
) ص . پ . پول قلب .
و مردم دغاباز .
قلات
(
qel t
) ع . ج . قلة (
qolat
) . و ج . قلت (
qalt
) .
قلات
(
qoll t
) ع . ج . قلة .
قلات گازران
(
qal te - g zor n
) .
ا . پ . نام موضعى در شيراز كه مقبرهء شيخ سعدى عليه الرحمه در آنجاست .
قلاتين
(
qal tin
) ا . پ . لوله و ناى .
و حوض و آبگير .
قلاج
(
qol j
) ا . پ . كشش كمان به زور و قوت .
قلاچ
(
qol c
) ا . پ . برجستن اسب .
قلاچو
(
qal cu
) ا . پ . كاسهء چرمين دروايش . و نهرى كه در زمستان ستور از آن آب مىخورند .
قلاچورى
(
qal curi
) ا . پ . شمشير آبدار كه قراچورى نيز گويند .
قلاح
(
qol h
) ا . ع . زردى دندان .
قلاخ
(
qol x
) ا . ع . نام موضعى در يمن .
و از اعلام است .
قلاد
(
qel d
) ا . ع . تار روئين كه بر حلقهء گوشواره و حلقهء بينى شتر پيچند .
قلادة
(
qel dat
) ا . ع . گردن بند و حميل . ج : قلائد . و قلائد الشعر : شعر هائى كه هميشه در زمانه باقى باشد .
قلاده
(
qal de
) و (
qall de
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گلوبند . و گردن بند سگ و شتر و جز آن . و نيز صفت توصيفى كه بدان تعين مىكنند فيل و سگ را مانند سركه بدان اسب را تعيين مىكنند چنان كه گويند : يك فلاده فيل و دو قلاده سگ .
قلار
(
qell r
) ا . ع . انجير سپيد .
قلارون
(
qal run
) ا . پ . سرداران و نقيبان لشكر .
قلارى
(
qol ri
) ا . پ . نوعى از انجير سپيد .
قلارى
(
qell ri
) ا . ع . انجير سپيد .
قلازاره
(
qal z re
) و قلاژاره
(
qalaj re
) ا . پ . پرندهاى از جنس كلاغ كه كلاغ پيسه و عكه نيز گويند .
قلاس
(
qal s
) ا . ع . ج . قلنسوة .
قلاس
(
qall s
) ا . ع . قلنسوة فروش .
قلاس
(
qall s
) ص . ع . بحر قلاس :
درياى بسيار آب كفك انداز .
قلاسنگ
(
qal - sang
) ا . پ . فلاخن .
و گلوله و سنگى كه در فلاخن مىاندازند .
قلاسى
(
qal si
) و (
qal siyy
) ع . ج .
قلنسوة و قلنسية .
قلاش
(
qall c
) ا . ع . خرد و پست قد ترنجيده .
قلاش
(
qall c
) ا . پ . مردم بىنام و ننگ و لوند و بيچيز و مفلس و حيله باز و فريبنده و مكار و مىخواره و باده پرست و خراباتى و مقيم در ميكده .
قلاشة
(
qal cat
) ا . ع . كوتاهى و كوچكى .
قلاشى
(
qall ci
) ا . پ . عياشى و مىخوارگى و باده پرستى و عيارى .
قلاشيره
(
qal cire
) ا . پ . اشخار و قليا .
قلاص
(
qel s
) ع . ج . قلوص (
qalus
) .
قلاص
(
qall s
) ص . ع . آب بلند بر آينده .
قلاط
(
qol t
) ا . ع . كوتاهترين از مردم و گربه و سنگ . و اولاد جن . و اولاد شيطان .
قلاع
(
qel '
) ع . ج . قلع (
qal '
) و ج .
قلع (
qel '
) . و ج . قلعة (
qal'at
) . و ج . قلعة (
qala'at
) .