تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2693

مساهمون:

ص٢٦٩٣
الصيرفى : پول دزديد آن صراف در ميان انگشتان خود .

قفول

(
qoful
) ا . ع . ج . قفل (
qofl
) .

قفول

(
qoful
) م . ع . قفل من سفره قفولا ( از باب نصر و ضرب ) : برگشت از سفر . و قفل الفحل قفولا ( از باب ضرب ) : برانگيخته شد آن گشن از براى گشنى . و قفل الطعام : نگاهداشت گندم را تا بگرانى فرو شد . و قفل الجلد قفولا : ( از باب نصر و سمع ) : خشك شد آن پوست . و قفل الشيئ قفلا و قفولا ( از باب نصر ) : اندازه كرد آن چيز را كه چندان است . و قفل القوم الطعام : فراهم آوردند آن گروه گندم را . و قفل الشجر قفلا و قفولا ( از باب نصر و سمع ) : خشك شد آن درخت .

قفوله

(
qofule
) ا . پ . گلوله و گروهه . و گروههء از نخ .

قفون

(
qofun
) م . ع . قفن فلانا قفونا ( از باب ضرب ) : مرد فلان . و قفن فلانا : زد پس گردن فلان را . و قفن الكلب : از سر زبان آب خورد آن سگ و يا از خنور آب خورد . و قفن الشاة : از قفا ذبح كرد آن گوسپند را و هو منهى عنه .

قفه

(
qoffe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بلندى و جاى بلند . و قفهء منار : نشيمنى كه بالاى منار مىسازند .

قفى

(
qafy
) م . ع . قفى فلانا قفيا ( از باب ضرب ) : بر پس گردن فلان زد . و قفى الشاة : از قفا ذبح كرد آن گوسپند را .

قفى

(
qafiyy
) ا . ع . آنكه قائم‌مقام ديگرى باشد . يقال : هو قفيهم اى الخلف منهم . و داناى علم . و مهربان . يق : انا قفى به : من مهربانم به او . و مهمان گرامى كرده . و آنچه مهمان را بدان گرامى كنند از طعام و جز آن . و بهترين و برگزيده‌ترين از برادران . و متهم از جماعت برادران ( از اضداد است ) . و تهمت . و دشنام .

قفى

(
qofiyy
) و (
qefiyy
) ع . ج . قفا (
qaf
) .

قفية

(
qofyat
) ا . ع . مغاكى كه جهة شكار ددان سازند .

قفية

(
qafiyyat
) ا . ع . آنچه مهمان را بدان گرامى كنند . و نايب و قائم مقام كسى . يقال : هو قفيتهم اى الخلف منهم . و فزونى كه يكى را بر ديگرى باشد .

قفية

(
qafiyyat
) ص . ع . شاة قفية : گوسپند ذبح كرده شده از قفا .

قفيحة

(
qafihat
) ا . ع . مسكه‌اى كه بر آن شير گوسپند دوشند .

قفيخة

(
qafixat
) ا . ع . يك نوع طعامى كه از خرما و پيه ترتيب دهند . و اندام پرگوشت .

قفير

(
qafir
) ا . ع . نان بىنان خورش . و جلت بزرگ از خرما . و سرگين خشك . و سبد .

قفيرة

(
qofayrat
) ا . ع . نام مادر فرزدق .

قفيز

(
qafiz
) ا . ع . - مأخوذ از كفيز فارسى - پيمانه‌اى كه عبارت از هشت مكاكيك است . و اندازه‌اى از زمين مساوى يك صد و چهل و چهار ذراع . ج : اقفزة و قفزان .

قفيز

(
qafiz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيمانه‌اى مقدار دوازده صاع و هر صاع هشت رطل . و از زمين مقدار يك‌صد و چهل و چهار گز شرعى . و قفيز پر آمدن : بسر آمدن زندگى و آخر شدن و بانتها رسيدن مدت حيات .

قفيز

(
qofayz
) ا . ع . نام غلامى مر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله را .

قفيزى

(
qoffayz
) ا . ع . نام بازى مر كودكان تازى را كه چوبى برپاى كنند و از بالاى آن برجهند .

قفيص

(
qafis
) ا . ع . آهن فدان و حلقهء آن .

قفيط

(
qafit
) ص . ع . مرد بسيار جماع . يق : رجل قفيط .

قفيف

(
qafif
) ا . ع . گياه خشك . و تره . و سبزى نيكوى خشك . يق : الابل فيما شاءت من جفيف و قفيف .

قفيل

(
qafil
) ا . ع . تازيانه . و آنچه خشك شود از درخت . و گلاب . و راه تنگ در كوه كه دويدن را نشايد گويا كوچهء در بسته است . و نام گياهى . و نام موضعى .

قفيل

(
qafil
) ص . ع . پوست و چوب خشك .

قفين

(
qafin
) ص . ع . از قفا ذبح كرده شده .

قفين

(
qefin
) ع . ج . قفا (
qaf
) .

قفينة

(
qafinat
) ص . ع . شاة قفينة : گوسپند از قفا ذبح كرده .

ققة

(
qeqat
) ا . ع . پليدى كودك . و آواز كودك . و آوازى كه بدان كودكان را ترسانند و يا از چيزى باز دارند .

ققة

(
qaqqat
) و (
qeqqat
) ا . ع . پليدى كودك . و تدبير بد . يق : وقع فى ققة : در بد تدبيرى افتاد . و كذلك : فى ققة .

ققدان

(
qaqad n
) ا . پ . خريطهء عطار .

ققق

(
qaqaq
) ا . ع . پليدى كودك .

قققة

(
qaqaqat
) ا . ع . پليدى كودك . و كلاغ آموخته‌اى كه سخن مىگويد .

ققنس

(
qaqnos
) و ققنوس (
qaqnus
) و (
qoqnus
) ا . پ . نام مرغى افسانه‌اى گويند هزار سال عمر مىكند و عاقبت مىسوزد و نيز گويند علم موسيقى را از اين مرغ آموخته‌اند .

قل

(
qall
) ا . ع . ديوار كوتاه .

قل

(
qell
) ا . ع . هستهء خرماى يگانه رسته و سست . و لرزه و فسرء . يق : اخذه قل اى رعدة . و لرزهء از خشم و يا از طمع . ج : قلل (
qelal
) .

قل

(
qell
) و (
qoll
) ا . ع . كمى . يق :