تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2691

مساهمون:

ص٢٦٩١
كشت آن جانور را . و قفس عن الامر : رد كرد آن كار را .

قفس

(
qofs
) ا . ع . نام گروهى در كرمان مانند كردها .

قفس

(
qafas
) م . ع . قفس قفسا ( از باب سمع ) : بزرگ گشت كرانهء سربينى او .

قفس

(
qafas
) ا . پ . جائى باشد شبكه‌دار از چوب و يا برنج و يا آهن كه پرندگان و ماكيان را در آن كنند و كوفجان و چناك نيز گويند . و جائى كه جانوران وحشى را در آن كنند .

و قفس مركب

(
markab
) : سطح فوقانى كشتى خصوصا اگر دورهء آن شبكه داشته باشد . و قفس سيمابى : افلاك آسمان .

قفساء

(
qafs '
) ا . ع . معده و شكم . و زن فرومايهء ناكس .

قفس‌باف

(
qafas - b f
) ا . پ . شبكه ساز .

قفس‌ساز

(
qafas - s z
) ا . پ . سازندهء قفس .

قفسه

(
qafase
) ا . پ . قفس كوچك . و هر چيز شبيه بقفس . و قفسهء منار : سطح مشبك بالاى منار كه مؤذن در آنجا مىايستد .

قفش

(
qafc
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - كفش . و نوعى از سخت خوردن . و بسيار گائيدن . و شتاب دوشيدن . و گرفتن چيزى . و فراهم آوردن . و شادمانى كردن . و بشمشير و بچوبدستى زدن . و قولهم : الرفش و القفش . مر . رفش .

قفش

(
qafac
) ا . ع . دزدان ترس و بيم دهنده .

قفشليل

(
qafcalil
) ا . ع . مأخوذ از كفچليز فارسى و بمعنى آن .

قفص

(
qafs
) م . ع . قفص الظبى قفصا ( از باب نصر ) : بست دست و پاى آهو را و گرد كرد آنها را . و قفص الشيئ : نزديك كرد بعض آن چيز را ببعض . و قفص اليعسوب : نخ بست در خلية يعسوب را تا بيرون نيايد . و قفص فلانا : دردمند كرد فلان را . و قفص الرجل : برآمد و بلند گرديد آن مرد . و نيز قفص : در قفس كردن مرغ را .

قفص

(
qofs
) و (
qafas
) ا . ع . چيز شبكه دارى كه بعض آن در بعضى تداخل كرده باشد . الحديث : فى قفص من الملائكة او فى قفص من النور ، و روى : فى قفص من الملائكة و فى قفص من النور .

قفص

(
qafas
) ا . ع . قفس . و آلتى مر كشتكاران را كه گندم در آن كرده بخرمن آرند . ج : اقفاص .

قفص

(
qafas
) م . ع . قفص قفصا ( از باب سمع ) : سبك و شادمان شد و داراى نشاط گرديد . و قفص الشيئ : ترنجيد آن چيز از سرما . و قفص فلان : گرمى در گلوى فلان پديد آمد . و قفص زيد : ترش شد معدهء زيد از نوشيدن آب بر خرما .

قفص

(
qafes
) ص . ع . فرس قفص : اسب در ترنجيده و منقبض كه تك خود را نيارد . و جراد قفص : ملخ در گرفته و بسته بال از سردى .

قفص‌گر

(
qafas - gar
) ا . پ . سازندهء قفس .

قفصل

(
qofsol
) ا . ع . شير بيشه .

قفط

(
qaft
) م . ع . قفط الطائر انثاه قفطا ( از باب نصر و ضرب ) : برجست مرغ نر بر مادهء خود . او خاص بذوات الظلف . و قفط ما بين قطريه : فراهم آورد ميان دو كرانهء او . و قفط القوم بخير : پاداش داد آن گروه را به خوبى .

قفط

(
qeft
) ا . ع . شهرى در صعيد مصر كه از زمان امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام وقف بر علويان است .

قفطلة

(
qaftalat
) م . ع . قفطله من بين يدى قفطلة : ربود آن را از پيش من .

قفطى

(
qafat
) ص . ع . رجل قفطى : مرد بسيار نكاح .

قفع

(
qaf '
) ا . ع . سپرى چوبين كه مردم در وقت جنگ در پس آن بقلعه در آيند .

قفع

(
qaf '
) م . ع . قفعه بالمقفعة قفعا ( از باب فتح ) : زد انگشتان آن را بانگشت زنه . و قفعه عنه : باز داشت او را از آن .

قفع

(
qof '
) ع . ج . اقفع و قفعاء .

قفع

(
qafa '
) ا . ع . تنگى . و رنج .

قفع

(
qafa '
) م . ع . قفعت الاذن قفعا ( از باب سمع ) . قفعاء گرديد آن گوش . و قفع الرجل و غيره : در كشيده شد دست و پاى آن مرد و جز آن .

قفعاء

(
qaf ' '
) ص . ع . مؤنث اقفع : زنى كه انگشتان پاى او برگرديده باشد . و زن هموار سرنگون . و اذن قفعاء : گوش درهم كشيدهء از بالا به پائين و سخت درهم شده كه گويا به آتش سوخته است . و رجل قفعاء : پائى كه انگشتانش بسوى كف برگرديده باشد .

قفعاء

(
qaf ' '
) ا . ع . گياهى كه چوب آن سست و نرم است و يا درختى كه در آن حلقه‌هائى مانند انگشترى برميآيد بىپيوند و چون خشك گردد مىافتد .

قفعة

(
qaf'at
) ا . ع . زنبيل خرد بىگوشه كه از برگ خرما سازند . و جلت خرما . و آوندى گرد كه در آن خرماى نر و جز آن چينند . و دواره‌اى كه روغن كشان در آن كنجد كوبيده روى هم نهند چندان كه روغن روان گردد . ج : قفاع .

قفعدد

(
qafa'dad
) ا . ع . پست قامت .

قفف

(
qofaf
) ع . ج . قفة (
qoffat
) .

قفقف

(
qafqaf
) ا . ع . زنخ شتر . بال شتر مرغ .