تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2690

مساهمون:

ص٢٦٩٠

قفان

(
qaff n
) و (
qeff n
) ا . ع . وقت و هنگام . يق : هذا قفانه و هذا قفانه .

قفاند

(
qaf ned
) ع . ج . قفندر .

قفاوة

(
qaf vat
) ا . ع . مهربانى و نوازش . اسم است تقفى را . و آنچه بدان مهمان را گرامى كنند .

قفاهير

(
qaf hir
) ا . پ . صورت خوب و روى نيكو .

قفة

(
qaffat
) ا . ع . مرد پست قد سست و ضعيف .

قفة

(
qaffat
) و (
qeffat
) و (
qoffat
) ا . ع . فسره و لرزهء تب و فراخهء آن .

قفة

(
qeffat
) ا . ع . گوه بچهء نوزاده .

قفة

(
qoffat
) ا . ع . كدوى خشك ميان تهى كرده كه در وى زنان پنبه نهند . ج : قفف (
qofaf
) . يق : كبر فلان حتى صار كانه قفة . و آوندى شبيه كدو كه از برگ خرما سازند . و موش . و زمين بلند . ج : قفاف . و مرد ريزه اندام و پست قد سست و ضعيف . و خرگوش . و چيزى مانند تبر . و درخت پوسيدهء خشك .

قفتان

(
qaft n
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - يك نوع پوشاكى مانند قبا كه پادشاه بسفرا و رجال خلعت مىدهد .

قفثلة

(
qafsalat
) م . ع . قفثله قفثلة : بشتاب برد آن را و از بيخ بركند آن را .

قفح

(
qafh
) م . ع . قفحه قفحا ( از باب فتح ) : ناپسنديد آن را و ناخوش داشت . و قفح عن الطعام : باز ايستاد از خوردن آن طعام . و قفح الشيئ : سفوف ساخت آن چيز را .

قفحاء

(
qafh '
) ص . ع . عجاجة قفحاء : گرد و دود كه شاخ شاخ به نظر آيد و يا شتران بسيار كه شعبه شعبه به نظر آيند .

قفخ

(
qafx
) م . ع . قفخه قفخا و قفاخا مر . قفاخ (
qef x
) .

قفخة

(
qatxat
) ا . ع . گاو مادهء گشن خواه .

قفد

(
qafd
) م . ع . قفده قفدا ( از باب ضرب ) : با مشت و يا با دست باز بر پس گردن آن زد . و قفد فلان : كار كرد فلان . و قفد البعير قفدا ( از باب سمع ) : خميد سپل شتر بجانب انسى . و قفد فلان : عمامه بست فلان بىشمله . و نيز قفد : با فربهى دست و پاى كوتاه انگشتان گرديدن . و راه رفتن بر سينهء پا از طرف انگشتان بدون آنكه پاشنه‌ها به زمين رسد . و استاده شدن بند دست ستور .

قفد

(
qofd
) ع . ج . اقفد و قفداء .

قفداء

(
qafd '
) ص . ع . مؤنث اقفد : ستورى كه در سر سم وى پيچيدگى باشد در رفتن . ج : قفد (
qofd
) .

قفداء

(
qafd '
) ا . ع . عمامه بستن بىشمله . يق : اعتم القفداء .

قفدان

(
qafadan
) و قفدانة (
qafad nat
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - غلاف سرمه‌دان . و كيسه‌اى چرمين كه در آن خوشبوى و جز آن نهند .

قفدر

(
qafdar
) ا . ع . زشت پيكر ناخوش ديدار .

قفر

(
qafr
) ا . پ . داروئى كه مانند عشقه برخار ترنجبين پيچد و بتازى كشوث گويند .

قفر

(
qafr
) ا و ص . ع . بيابان بىآب و گياه . و زمين خالى . يق : ارض قفر . و خانهء خالى بىاهل . يق : دار قفر . ج : قفار و قفور . و قولهم : نزلنا ببنى فلان فبتنا القفر يعنى فرود آمديم در بنى فلان و ما را مهمان نداشتند . و خبز قفر : نان بىنانخورش . و نيز قفر : موى . و گاو نرى كه جهة كار كشت وى را از مادر جدا كنند .

قفر

(
qafr
) م . ع . قفرت اثره قفرا ( از باب نصر ) : در پى او رفتم و پيروى كردم او را .

قفر

(
qafar
) م . ع . قفر ماله قفرا ( از باب سمع ) : كم شد مال او . و قفر الطعام : بىنانخورش گشت طعام . و قفرت المراة : كم گوشت شد آن زن .

قفر

(
qafer
) ص . ع . طعام قفر : طعام بىنانخورش .

ققر

(
qafer
) ا . ع . كم موى . و گرگ بيابانى .

قفراء

(
qafr '
) ص . ع . مفازة و ارض قفراء : بيابان بىآب و گياه و زمين خالى .

قفرة

(
qafrat
) ا و ص . ع . زمين خالى . و ارض و مفازه قفرة : زمين خالى و بيابان بىآب و گياه .

قفرة

(
qaferat
) ص . ع . امراة قفرة : زن كم گوشت .

قفز

(
qafz
) م . ع . قفز قفزا و قفزانا و قفازا و قفوزا . مر . قفاز (
qaf z
) .

قفزان

(
qofz n
) ع . ج . قفيز (
qafiz
) .

قفزان

(
qafaz n
) م . ع . قفز قفزا و قفازا و قفزانا . مر . قفاز (
qaf z
) .

قفزى

(
qafaz
) ا . ع . برجستگى . و نوعى از رفتار اسب و شتر . يق : جاء الخيل تعدوا القفزى .

قفس

(
qafs
) م . ع . قفس قفسا و قفوسا ( از باب نصر ) : بمرد . و قفس الظبى : بست دست و پاى آن آهو را . و قفس فلانا : گرفت فلان را بمويش . و قفس الشيئ : بخشم و سختى كشيد آن چيز را و گرفت . و قفس الحيوان :