تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2689

مساهمون:

ص٢٦٨٩

قف

(
qaff
) ا . ع . تره . و سبزى خشك .

قف

(
qaff
) م . ع . قف قفا ( از باب نصر ) : فراهم آمد بعض چيزى با بعض و درهم شد چندان كه شبيه بقفة گرديد .

قف

(
qoff
) ا . ع . زمين بلند . و كوتاه بالا . و پشت هر چيزى . و چيزى مانند تبر . و حلقهء تبر . و مردم اوباش . و مردم با هم آميختهء از هر جنس . و ابر سياه شبيه بكوه . و كوه مانندى از سنگهاى روى هم ريختهء بهم چسپيده كه زمين سست بدانها مخلوط نباشد و به قدر كوه بلندى . آن نبود و بعضى از قطعه سنگهاى بزرگ آن مانند شتر خفته باشد و بزرگتر و كوچكتر و در ميان آنها مرغزارها و آبهاى ايستاده باشد . ج : اقفاف و قفاف .

قفء

(
qaf '
) م . ع . قفئت الارض قفء ( از باب سمع ) : برگرديد و تباه گشت گياه آن زمين از باريدن باران . و خاك آلود كرد توجبه و يا باران گياه آن زمين را و ستور نچريد آن را ( لغه فى فقء ) .

قفا

(
qaf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پس گردن و هيره . و عقب و پس . و وقت غيبت كسى . و قفاى فلك : حوادث فلكى .

قفا

(
qaf
) و قفاء (
qaf '
) ا . ع . پس سر . و پس گردن . ج : اقفى و اقفية و اقفاء و قفى (
qofiyy
) و (
qefiyy
) و قفين (
qefin
) ، و مذكر و مؤنث هر دو آيد ، و چون بضمير متكلم اضافه شود گويند : قفاى و مردم هذيل قفى گويند . و نيز قفا : درازى چيزى . يق : لا افعله قفا الدهر : اى طوله . و قولهم : رد فلان قفا او على قفاه يعنى پير شد فلان .

قفاخ

(
qef x
) م . ع . قفخه قفخا و قفاخا ( از باب فتح ) : بر سر آن زد و يا زد بر هر چيز ميان كاواك ( لغة فى فقخ ) .

قفاخ

(
qof x
) ا . ع . زن گرد اندام نيكو خلقت متناسب اعضا .

قفاخر

(
qof xer
) ا . ع . بزرگ اندام .

قفاخرة

(
qof xerat
) ص . ع . امراة قفاخرة : زن نيكو خلقت .

قفاخرى

(
qof xeriyy
) ا . ع . بزرگ اندام . و فايق و بهتر از نوع خود . و نازك اندم پر گوشت .

قفاخرية

(
qof xeriyyat
) ا . ع . زن شگرف بزرگ جثه .

قفادار

(
qaf - d r
) ص . پ . معاون و مددگار و دستگير .

قفار

(
qaf r
) ص . ع . سويق قفار : پست ناشورانيده . و خبز قفار : نان بىنان خورش . و اكل خبزه قفارا : بىنان خورش نان خورد .

قفار

(
qaf r
) ا . ع . لقب خالد بن عامر بدان‌جهت كه در ميهمانى وليمه نان و شير خورانيده و چيزى ذبح نكرده بود .

قفار

(
qef r
) ع . ج . قفر (
qafr
) .

قفاز

(
qaf z
) م . ع . قفز قفزا و قفزانا و قفازا و قفوزا ( از باب ضرب ) : برجست . و قفز فلان : بمرد فلان .

قفاز

(
qaff z
) ص . ع . نيك برجهنده .

قفاز

(
qoff z
) ا . ع . نوعى از غلاف دست پر از پنبه كه زنان در سرما پوشند . و نوعى از زيور دست و پاى . و آهنى شبكه دار كه باز بر آن نشيند . و سپيدى موى گرداگرد سم اسب .

قفاز

(
qoff z
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - نوعى از دستكش ينبه‌دار و آستين مانندى كه در سرما دستها را در ميان آن گذارند .

قفاس

(
qaf s
) ا . ع . زن فرومايهء ناكس .

قفاص

(
qof s
) ا . ع . بز كوهى . و بيمارى كه پاى ستور را خشك گرداند .

قفاص

(
qaff s
) ا . ع . قفص ساز .

قفاع

(
qef '
) ع . ج . قفعة (
qaf'at
) .

قفاع

(
qof '
) ا . ع . بيمارى كه پاى گوسپند را كج گرداند .

قفاع

(
qaff '
) ص . ع . كسى كه مال را خرج نكند . يق : فلان قفاع لماله اى اى لا ينفقه .

قفاع

(
qoff '
) ا . ع . بيمارى كه پاى گوسپند را كج گرداند . و نام گياهى درهم كشيده و در سختى شبيه بسرون و خشك آن را كف الكلب نامند .

قفاعة

(
qof 'at
) و (
qoff 'at
) ا . ع . دامى كه از شاخ خرما سازند و بدان مرغان را شكار كنند .

قفاعى

(
qof 'iyy
) ا و ص . ع . مرد سرخ كه از شدت سرخى پوست بينى وى بركنده باشد . و احمر قفاعى : سخت سرخ ( لغه فى فقاعى ) .

قفاف

(
qef f
) ع . ج . قف (
qoff
) . و ج . قفة (
qoffat
) .

قفاف

(
qaff f
) ص . ع . صيرفى قفاف : صراف پول دزد ميان انگشتان .

قفاگاه

(
qaf - g h
) ا . پ . پس گردن .

قفاگيران

(
qaf - gir n
) ا . پ . مظلومان و ستم ديدگان .

قفال

(
qaff l
) ا . ع . قفل‌گر . و نام مردى از علماى شافعى .

قفال

(
qoff l
) ع . ج . قافل .

قفان

(
qaff n
) ا و ص . ع . پى و نشان . يق : اتيته على قفان ذاك و قافيته : آمدم او را برنشان و پى اين . و هو قفان : او امين و امانت دار است . و نيز قفان : گرد آمد نگاه هر چيزى و نهايت كوشس در شناسائى آن .

قفان

(
qaff n
) ا . ع . مأخوذ از كپان پارسى و بمعنى آن .