قطافة
(
qot fat
) ا . ع . آنچه از خوشهء انگور وقت چيدن غژم شده بيفتد .
قطال
(
qat l
) ا . پ . سپاهى و مرد جنگى .
قطام
(
qat m
) ا . ع . گوشت . و چرغ .
و ابن ام قطام : نام ملكى از ملوك كنده .
قطام
(
qat me
) ا . ع . نام زنى ، مردم حجاز قطام مبنى بر كسر گويند و اهل نجد آن را مانند غير منصرف خوانند .
قطامه
(
qat me
) و (
qottame
) ا . پ .
زن پرشهوت .
قطامى
(
qat miyy
) و (
qot miyy
) ا .
ع . چرغ . و گوشت آن . و تيز نظر . و بردارندهء سر بسوى شكار . و نبيذ تند و تيز . و لقب شاعرى از تغلب . و شاعرى ديگر كلبى .
قطان
(
qet n
) ا . ع . چوب فدرنگ .
و شكنجهء هودج . ج : قطن (
qoton
) .
قطان
(
qatt n
) ا . ع . كسى كه پنبه را پاك و پاكيزه مىكند . و ريسندهء پنبه .
قطان
(
qott n
) ع . ج . قاطن .
قطان
(
qott n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ساكنين و متوطنين . و خدمتگاران . و قطان ارضين و سماوات : اهالى زمين و آسمان .
قطانة
(
qat nat
) ا . ع . ديگ و قدر .
و نام شهرى در جزيزهء صقلية .
قطانى
(
qat ni
) ا . پ . قسمى از قطاب كه نوعى از نان روغنى باشد .
قطانى
(
qat niyy
) ع . ج . قطنية (
qotniyyat
) و (
qetniyyat
) .
قطايات
(
qat y t
) ع . ج . قطاة .
قطائط
(
qat 'et
) ا . ع . نام دهى در يمن .
و جاءت الخيل قطائط : آمدند اسبان گله گله و يا گروههاى پراكنده و متفرق .
قطايف
(
qat yef
) ا . پ . لوزينه . و نان لوزينه . و يك نوع حلوائى نفيس و رشتهاى كه از ميدهء گندم سازند و آن را رشتهء قطايف گويند .
قطائف
(
qat 'ef
) ع . ج . قطيفة .
قطب
(
qatb
) م . ع . قطب قطبا و قطوبا ( از باب ضرب ) : آژنگ افگند ميان دو ابروى و ترش كرد روى را . و قطب الشيئ قطبا : بريد آن چيز را . و فراهم آورد آن چيز را . و قطب الشراب : در آميخت مى را . و قطب فلانا : بخشم آورد فلان را . و قطب الاناء : پر گردانيد آن آوند را . و قطب الجوالق : درهم افگند گوشهء جوال را و دو تا ساخت و گرد كرد آن را .
و قطب الجيب : بريد جيب را . و قطب القوم : فراهم آمدند و مجتمع شدند آن گروه .
قطب
(
qatb
) و (
qetb
) و (
qotb
) و (
qotob
) ا . ع . ستونهء آهنى آسيا و چرخ .
ج : اقطاب و قطوب .
قطب
(
qatb
) و (
qatab
) ا . ع . چيزى كه بگيرند آن را وكيل كنند و آنچه از وى باقى ماند بدون كيل و بر حسب تخمين بگيرند ، و هو المنهى عنه .
قطب
(
qotb
) ا . ع . ستارهاى ساكن نزد فرقدين كه بدان جهات را معين كنند . و آن نقطهاى از فلك كه بر گردن آن مىگردد .
و مهتر و سردار قوم كه مدار كارها بر وى باشد . و سپهسالار . و شيخ يگانه . و قوام هر چيزى و مداران . ج : قطبة (
qetabat
) و و اقطاب و قطوب . و قطب رحى الحرب : سپهسالار و صاحب جيش .
قطب
(
qotb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستونهء آهنين كه آسيا بر دور آن گردش كند .
و سالار و مهتر مردم . و كسى كه مدار كارها بر وجود وى باشد . و باصطلاح هيئت : آن دو نقطهء از كره كه در محاذات هم باشند و چون كره را به حركت دولابى حركت دهند آن دو نقطه از جاى خود حركت نكند بر خلاف ديگر نقاط كره . و قطب شمال را نشين نامند .
و قطب العارفين : لقب افلاطون . و قطب فلك رسالت : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
قطب
(
qotab
) ع . ج . قطبة .
قطبان
(
qotb n
) ا . ع . يك نوع گياهى .
قطبة
(
qotbat
) ا . ع . ستونهاى كه نشانه به روى نهند . و نصل هدف . و نوعى از گياه .
ج : قطب (
qotab
) . و ستونهء آهنى كه آسياب بر وى گردد .
قطبة
(
qetabat
) ع . ج . قطب (
qotb
)
قطب نما
(
qotb - nam
) ا . پ . يك نوع آلتى مر علماى فيزيك را كه جزء اصلى آن عبارت است از سوزنى مقناطيس شده واقع بر روى پايهاى تا بآزادى بر دور خود گردش كند و قطبنمائى كه ملاحان در پيمودن بحار به كار مىبرند و بهدايت آن در روى درياها گردش مىكنند عبارت است از جعبهاى كه داراى صفحهء درجه دارى است و در مركز آن سوزن مقناطيسى به روى پايهاى قرار گرفته و بآزادى بر دور خود مىچرخد و يكى از دو انتهاى آن سوزن هميشه بجانب شمال عبور مىكند .
قطبى
(
qotbi
) ص . پ . منسوب بقطب .
قطبى
(
qetebb
) ا . ع . گياهى كه از آن رسن سازند و رسن آن از رسن پوست نارجيل بهتر باشد .
قطبين
(
qotbayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو قطب كره .
قطة
(
qattat
) ا . ع . نوك قلم .
قطة
(
qettat
) ا . ع . گربهء ماده . ج :
قطط و قططة و قطاط .
قطج
(
qatj
) م . ع . قطج قطجا ( از باب نصر ) : استوار تافت رسن قطاج را . و آب كشيد از چاه بارسن قطاج .
قطر
(
qatr
) ا . ع . باران . و هر آنچه بچكد . ج . قطار (
qet r
) .