تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2676

مساهمون:

ص٢٦٧٦

قضبات

(
qazab t
) ع . ج . قضبة (
qazbat
) .

قضبان

(
qozb n
) و (
qezb n
) ع . ج . قضيب . قضبة (
qazbat
) و قضب (
qazb
) ا . ع . اسپست‌تر .

قضبة

(
qazbat
) ا . ع . شاخهء درخت . و تير ناتراشيدهء از شاخ درخت نبع . ج : قضبات . و گياه كه تر و تازه خورده شود . ج : قضب (
qazb
) .

قضبة

(
qezbat
) ا . ع . گله‌اى از شتران و گوسپندان . و سبك و باريك اندام از مردمان و شتر مادگان .

قضة

(
qezat
) ا . ع . قسمى از گياه . ج : قضى (
qez
) و قضات و قضون .

قضة

(
qozat
) ا . ع . عيب و آهو .

قضة

(
qazzat
) ا . ع . آنچه شكسته و ريزه گردد از سنگريزه . و بقيهء هر چيزى . و گروههء خرد رشته . و پشتهء خرد .

قضة

(
qezzat
) و (
qazzat
) ا . ع . دوشيزگى . و دوشيزگى ربائى . و زمين سنگريزه ناك . و زمين پست كه خاكش همه ريگ باشد و در يك جانب و يا گرداگردش زمين درشت بلند بود . و گونهء هر چيزى . و سنگريزهء خرد .

قضة

(
qozzat
) ا . ع . عيب و آهو .

قضض

(
qazaz
) ا . ع . سنگريزه كه شكسته و ريزه گردد . و خاكى كه بر فرش نشيند . و سنگريزهء خرد . و جاءوا قضضهم و قضيضهم يعنى آمدند همه .

قضض

(
qazaz
) ص . ع . طعام قضض : طعام سنگريزه ناك .

قضض

(
qazaz
) م . ع . قض قضا و قضضا . مر . قض (
qazz
) .

قضض

(
qazez
) ص . ع . مكان قضض : جاى بسيار سنگريزه . و طعام قضض كذلك .

قضع

(
qaz '
) ا . ع . درد . و بريدگى . و پيچى در شكم مردم .

قضع

(
qaz '
) م . ع . قضعه قضعا ( از باب فتح ) : ستم كرد بر او و مغلوب ساخت ويرا .

قضعم

(
qaz'em
) ا . ع . مرد پير كهن سال .

قضعم

(
qez'em
) ا . ع . شتر مادهء كهن سال .

قضف

(
qazaf
) ا . ع . سنگهاى تنك .

قضف

(
qazaf
) و (
qezaf
) م . ع . قضف قضفا و قضفا و قضافة . مر . قضافة .

قضف

(
qazaf
) و قضفان (
qezf n
) و (
qozf n
) ع . ج . قضفة (
qazafat
) .

قضفان

(
qozf n
) ع . ج . قضيف .

قضفة

(
qazafat
) ا . ع . پاره‌اى از زمين درشت خميدهء اندك دراز . و پشته‌اى كه از سنگ نمايد . ج : قضف (
qazaf
) و قضاف و قضفان (
qezf n
) و (
qozf n
) . و نيز چند پشتهء خرد كه آب در ميانشان در پست جاى روان گردد . و جاهاى بلند از سنگ و گل . و نيز قضفة : مرغ سنگخوار .

قضفة

(
qezafat
) ا . ع . پارهء ريگ تودهء از جاى خود دور افتاده .

قضقاض

(
qazq z
) ا . ع . اشنان و يا نوعى از شوره گياه .

قضقاض

(
qazq z
) و (
qezq z
) ا . ع . زمين هموار .

قضقاض

(
qazq z
) و (
qozq z
) ص . ع . اسد قضقاض : شير درهم شكنندهء صيد . و كذلك : قضقاض .

قضقضة

(
qazqazat
) ا . ع . حكايت آواز شكستن استخوان .

قضقضة

(
qazqazat
) م . ع . قضقض الشيئ قضقضة : كوفت آن چيز را و درهم شكست .

قضلام

(
qezl m
) ا . ع . نيك گزندهء از شتر و جز آن كه بگزد و بشكند هر چيزى را

قضم

(
qazm
) ا . ع . خوردن بكرانهء دندان . و خوردن چيزى خشك . المثل : يبلغ الخضم بالقضم يعنى به خوردن بكرانه‌هاى دندان بسيرى رسد و امور دشخوار و بنهايت دور را به نرمى و آهستگى دريابد .

قضم

(
qazm
) م . ع . قضمت الدابة شعيرها قضما ( از باب سمع و از ضرب نيز آيد ) : كفانيد آن ستور جورا با كرانه‌هاى دندان خود . و قضمت يده : شكستم دست او را . و نيز قضم : خوردن چيزى خشك . خوردن ستور علف را .

قضم

(
qozm
) ا . ع . قطن و پبه .

قضم

(
qazam
) ا . ع . ج . قضيم .

قضم

(
qazam
) ا . ع . شمشير . و تكسر و شكستگى . يق : فى مضارب السيف قضم اى تكسر .

قضم

(
qazam
) م . ع . قضم قضما ( از باب سمع ) : كفته دندان گرديد و شكسته گشت كرانه‌هاى دندان آن و ريزه ريزه شد دندان آن و يا سياه گشت .

قضم

(
qazem
) ص . ع . كسى كه قضم رسيده باشد دندان وى را .

قضم

(
qazem
) ا . ع . شمشير كهنه كه از كهنگى كناره‌هاى آن شكسته باشد .

قضماء

(
qazm '
) ص . ع . مؤنث اقضم : زن قضم رسيده دندان .

قضمة

(
qozmat
) ا . ع . آنچه بكرانهء دندان گزند و خورند . يق : ما ذقت قضمة يعنى نچشيدم دندان گيرى .

قضنون

(
qezuna
) ع . ج . قضة (
qezat
) .

قضى

(
qazy
) م . ع . قضى قضيا و