( از باب نصر ) : بريد آن چيز را بر پهنا . و منه : قط القلم . و يا قط بريدن است خواه بر پهنا باشد و يا جز آن . و بريدن چيز درشت و استوار . و قط السعر قطا و قطوطا ( از باب ضرب ) : گران گرديد نرخ . و قط السعر :
( مجهولا ) كذلك .
قط
(
qett
) ا . ع . گربهء نر . ج : قطاط و قططة . و چك . و نامه . و دفتر حساب .
ج : قطوط . و بهره . قوله تعالى :
عَجِّلْ لَنا قِطَّنا
. و ساعتى از شب .
قطا
(
qat
) ا . ع . بيمارى در گوسپندان . و بيمارى در مردم كه آرزوى خوردن خاك و زغال مىكند . و روض القطا : نام موضعى . المثل : ليس قطا مثل قطى يعنى نيستند بزرگان مانند كوچكان .
قطا
(
qat
) ع . ج . قطاة .
قطاب
(
qet b
) ا . ع . مزاج و آميختگى .
و مجمع . گريبان . و نام موضعى .
قطاب
(
qot b
) و (
qott b
) ا . پ .
قطابى و نوعى از نان روغنى به شكل سنبوسه .
قطابة
(
qot bat
) ا . ع . قطعه و پارهاى از گوشت .
قطابى
(
qot bi
) ا . پ . نوعى از نان روغنى به شكل سنبوسه .
قطاة
(
qat t
) ا . ع . سرين . و ما بين هر دو ران . و جاى نشستن رديف از ستور .
و نيز قطاة : نام مرغ سنگخوار كه قطا قطا آواز مىكند . ج : قطا و قطوات و قطيات و قطايات .
قطاج
(
qat j
) و (
qet j
) ا . ع .
رسن كشتى .
قطار
(
qet r
) ا . ع . يك رشته شتر . ج :
قطر (
qotor
) و قطرات (
qotor t
) .
قطار
(
qet r
) ا . ع . ج . قطر (
qatr
) و ج . قطرة (
qatrat
) .
قطار
(
qet r
) م . ع . مقاطرة . مر . مقاطرة .
قطار
(
qet r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستور چند كه از پى هم و برابر هم آيند . و هر چند چيز پهلوى هم قرار گرفته . و هر چند حيوان بر يك نسق رونده . و صف و رديف .
قطار
(
qot r
) ص . ع . سحاب قطار :
ابرى كه قطرههاى باران آن بزرگ باشد .
قطارب
(
qat reb
) ع . ج . قطرب (
qotrob
) .
قطارة
(
qot rat
) ا . ع . آنچه از كوزهء آب و جز آن چكد . و چكيدهء از هر چيزى .
و آب اندك .
قطارى
(
qot riyy
) و قطارية
(
qot riyyat
) ص . ع . حية قطارى او قطارية : مار سياه و يا مارى كه در تنهء درخت جاى گيرد و يا مارى كه زهر وى از دهانش جهة فزونى چكد .
قطاس
(
qot s
) ا . پ . حيوانى دريائى مانند گاو كه دم آن را بر گردن اسبان و بر سرهاى علم بندند .
قطاط
(
qet t
) ا . ع . مثال كه بر آن قطع كنند . و مدار سم ستور . و سخت برپيچيدگى و مرغولى موى . و كرانهء بالائين غار كوه . و كرانهء سنگ كه گويا بريده شده است .
قطاط
(
qet t
) ا . ع . ج . قط (
qatt
) . و ج . قط (
qett
) . و ج . قطة (
qettat
) .
قطاط
(
qat te
) ع . اسم فعل يعنى بس است مرا .
قطاط
(
qatt t
) ا . ع . خراط كه حقه سازد .
قطاطة
(
qat tat
) م . ع . قطط شعره قططا و قطاطة ( از باب سمع ) : مرغول و پيچان گرديد موى آن . و كذا : قط شعره .
قطاع
(
qat '
) و (
qet '
) ا . ع . هنگام رسيدن خرما و انگور و جز آن و هنگام درودن آنها . يق : هذا زمن القطاع .
قطاع
(
qat '
) و (
qet '
) م . ع . قطع قطوعا و قطاعا و قطاعا . مر . قطوع .
قطاع
(
qet '
) ع . ج . قطع (
qet '
) . و ج . قطيع .
قطاع
(
qet '
) ا . ع . كازود و مقراض .
و كارد كه بدان جامه و چرم و مانند آن برند .
و درهم .
قطاع
(
qot '
) م . ع . قطع قطعا و قطعة و قطعا و قطاعا . مر . قطع (
qat '
) .
قطاع
(
qatt '
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار برنده و تيز مانند كارد و شمشير و جز آن .
قطاع
(
qott '
) ع . ح . قاطع . و قطاع الطريق : راهزنان و دزدان راه .
قطاع الطريق
(
qott 'ottariq
) ا .
پ . - مأخوذ از تازى - دزدان راه زن و زكور .
قطاعة
(
qat 'at
) م . ع . قطع فلان قطاعة ( از باب سمع و كرم ) : سخن نتوانست گفت فلان . و قطع لسانه : كم شد زبان درازى آن و رفت چرب زبانى وى . و قطعت المراة قطاعة ( از باب كرم ) : كم سخن گرديد آن زن .
قطاعة
(
qot 'at
) ا . ع . پارهء جدا كردهء از هر چيزى . و آنچه از بريدن افتد . و لقمه .
و پارهء جدا شدهء از اديم .
قطاف
(
qat f
) و (
qet f
) ا . ع . هنگام درودن انگور .
قطاف
(
qat fe
) ا . ع . داه و كنيز .
قطاف
(
qet f
) م . ع . قطفت الدابة قطافا و قطوفا ( از باب نصر و ضرب ) :
گام تنگ زد ستور و كندرو گرديد . و قطف فلانا : خراشيد فلان را .
قطاف
(
qet f
) ا . ع . گام تنگ .
قطاف
(
qatt f
) ا . ع . كسى كه انگور مىچيند .