تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2682

مساهمون:

ص٢٦٨٢
قطعة و قطعا و قطاعا . مر . قطع (
qet '
) .

قطعة

(
qetat
) ا . ع . پارهء از چيزى . ج : قطع (
qeta '
) . و اقتطع من ماله قطعة يعنى گرفت از مال او چيزى . و نيز قطعة بدون الف و لام : سنگخوار ماده .

قطعة

(
qot ' t
) ا . ع . باقى ماندهء دست بريده . و پارهء چيزى . و پارهء زمين جدا كردهء در بخش . و بهره . و گندم سپيد و سبوس آن . ج : قطع (
qota '
) و لثغه‌اى در زبان تازيان بنى طى مانند عنعنهء بنى تميم چنان كه بجاى يا ابا الحكم گويند يا ابا الحكا . و بنو قطعة : گروهى از تازيان . و نيز قطعة : خشك شدگى آب چاه در تابستان . يق : اصابت الناس قطعة .

قطعة

(
qata'at
) ا . ع . موضع قطع از دست بريده . و باقى ماندهء دست بريده . ج : قطع (
qata '
) .

قطعة

(
qota'at
) ص . ع . مرد برندهء خويشى و آزارندهء خويشان .

قطعة

(
qota'at
) و (
qot'at
) ا . ع . جاى برش . و جاى سپرى شدن .

قطعه

(
qat'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاره از هر چيزى . و پارچه و تكه و جزء . و حصه و بهره و قسمت . و صفحهء نوشته و مشق شده بواسطهء خوش نويس . و باصطلاح شعرا : دو بيت و يا زيادتر كه مطلع آن داراى قافيه نباشد . و قطعه قطعه : پارچه پارچه .

قطعة بند

(
qat'e - band
) ا . پ . قسمى از شعر كه در آن معنى بيت اول در بيت دويم تمام مىشود .

قطعى

(
qat'i
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فى الواقع و فى الحقيقه و يقينا و حكما و البته . و حكم قطعى : حكمى كه تفريق گفتگو و خصومت كند و حكم تخلف ناپذير .

قطعى

(
qat'i
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اندازه‌اى مر خياطان را .

قطعى

(
qot'iyy
) ص . ع . منسوب بگروه بنى قطعة .

قطف

(
qatf
) ا . ع . خراش . ج : قطوف . يق : بفلان قطوف . و هنگام چيدن . و گياه شرنگ . و يك نوع گياهى كه برگهاى پهن دارد . و نرم و آهسته رفتن اسب .

قطف

(
qatf
) م . ع . قطعب النب و نحوه قطفا ( از باب ضرب ) : بريد خوشهء انگور و مانند آن را و چيد .

قطف

(
qetf
) ا . ع . خوشهء انگور . ج : قطوف . قوله تعالى :
قُطُوفُها دانِيَةٌ
. و ميوهء چيده شده .

قطف

(
qataf
) ا . ع . اثر و نشان . و گياه شرنگ . و نوعى از درخت كوهى كه داراى چوب سختى است و از آن حلقهء رسن باربند شر سازند .

قطف

(
qotof
) ع . ج . قطيفة .

قطفة

(
qetfat
) ا . ع . ترهء خار دار شبيه خسك و دراز كه بر روى افتد و برگش خاكسترگون و اندرونش سرخ باشد .

قطفة

(
qatafat
) ا . ع . اثر و نشان . و گياه شرنگ . و يك نوع درختى كه چوب سخت دارد و قطف نيز گويند .

قطقاط

(
qatq t
) ص . ع . دلج قطقاط : شبروى شتاب .

قطقط

(
qetqet
) ا . ع . ريزه‌ترين باران . و باران پيوستهء بزرگ قطرهء پياپى بارنده . و تگرگ . و تگرگ ريزه .

قطقطة

(
qatqatat
) م . ع . باريدن ابر . و تنها بانگ كردن سنگخوار .

قطل

(
qatl
) م . ع . قطله قطلا ( از باب ضرب و نصر ) : بريد آن را . و قطل عنقه : زد گردن او را .

قطل

(
qotol
) ص . ع . جذع قطل : تنهء خرمابن بريده .

قطلب

(
qatlab
) ا . ع . توت فرنگى برى و يا گيلاس برى .

قطم

(
qatm
) م . ع . قطمه قطما ( از باب ضرب ) : گزيد آن را . و گرفت آن را به اطراف دندان و چشيد . و قطم الشيئ : بريد آن چيز را .

قطم

(
qatam
) ا . ع . خواهانى هر چيزى هر چه باشد .

قطم

(
qatam
) م . ع . قطم الفحل قطما ( از باب سمع ) : خواهان گشنى گرديد آن گشن و تيز شهوت شد . و قطم الصقر الى اللحم : خواهندهء گوشت شد آن چرغ .

قطم

(
qatem
) ص . ع . خواهندهء هر چه باشد . و خواهندهء گوشت . و خواهندهء جماع .

قطمار

(
qetm r
) ا . ع . قطمير . مر . قطمير

قطمور

(
qotmur
) ا . ع . نام سگ اصحاب كهف .

قطمير

(
qetmir
) ا . ع . شكاف هستهء خرما و پوست آن . و پوستك دانهء خرما كه ميان هسته و خرما باشد . و نكته‌اى سپيد بر پشت هسته كه خرما بن از وى رويد . و نام سگ اصحاب كهف .

قطمير

(
qetmir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيز كم و كوچك و بىقدر . و نقير و قطمير : خرده .

قطن

(
qotn
) و (
qoton
) و (
qottan
) (
qotton
) ا . ع . پنبه .

قطن

(
qatan
) م . ع . قطن قطنا ( از باب سمع ) : كج و منحنى شد .

قطن

(
qatan
) ا . ع . ميان دو ران و پهنه و دمغزهء مرغ . و پيچ و اعوجاج و كجى . و نام كوهى . و نام چند نفر .

قطن

(
qoton
) ع . ج . قطان (
qet n
) . و ج . قطين .