تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2681

مساهمون:

ص٢٦٨١
موى كوتاه سخت مرغول . و رجل قطط الشعر : مرد مرغول و بر پيچان موى . ج : قططون .

قطط

(
qatat
) م . ع . قطط قططا و قطاطة . مر . قطاطة (
qat tat
) .

قطط

(
qetat
) ع . ج . قطة (
qettat
) .

قططة

(
qetatat
) ع . ج . قط (
qett
) و قطة (
qettat
) .

قططون

(
qatatuna
) ع . ج . قطط (
qatat
) .

قطع

(
qat '
) ص . ع . ثوب قطع : جامهء بريده .

قطع

(
qat '
) ا . ع . جدائى .

قطع

(
qat '
) م . ع . قطعه قطعا و مقطعا و تقطاعا ( از باب فتح ) : بريد آن را و جدا كرد آن را . و قطع النهر قطعا و قطوعا : گذشت از آن جوى . و قطع فلانا بالقطيع : زد فلان را بتازيانه . و قطعه بالحجة : چيره شد يروى بحجت . و قطع لسانه : بنيكوئى و احسان كوتاه كرد زبان آن را و خاموش ساخت آن را . و قطع رحمه قطعا و قطيعة : بريد خويشى را و گسست پيوند برادرى را . و قطع فلان الحبل : خفه شد فلان . قال تعالى :
فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّماءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ
اى ليختق لان المختنق يمد السبب الى السقف ثم يقطع نفسه من الارض حتى يختنق . و قطع الحوض : پر كرد نيمهء حوض را و بريد از آن آب را . و قطع عنق دابته : فروخت ستور خود را . و قطعنى الثوب : پسنده شد مرا آن جامه . و قطع الحدث الصلاة قطعا : باطل كرد حدث نماز را . و قطع فلان عن حق فلان قطعا : منع كرد فلان حق فلان را . و منه : قطع الرجل الطريق . و قطع بفلان ( مجهولا ) : فروماند فلان در راه از قافله بيك سببى . و قطع فلان ( ايضا مجهولا ) : تا سه زده گرديد فلان . و قطعت يده قطعا و قطعة و قطعا و قطاعا ( از باب سمع ) : بريده شد دست آن از بيمارى .

قطع

(
qat '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - برش . و جزء و پاره و پارچه و قطعه و تكه . و اندازه . و قطع جواب : جواب شافى و كافى . و قطع جواب دادن : جواب شافى و كافى دادن . و قطع رحم كردن : گسيختن علاقه و پيوند خويشاوندى را . و قطع طريق كردن : راهزنى كردن و غارت كردن و تاراج نمودن در راه بيابان و گشتن . و قطع علاقه كردن : واگذاشتن و ترك كردن بستگى و علاقه را . و قطع كامل : اندازهء كامل . و قطع مسافت كردن : مسافرت كردن و رفتن و پيمودن مسافت ما بين دو آبادى را . و قطع نزاع : ترك دعوا و فيصل گفتگو . و قطع نزاع كردن : ترك دعوا و خصومت دادن . و ترك دعوا و خصومت نمودن . و قطع نظر : بازگشت نگاه و ترك نگاه . و قطع نظر كردن : ترك كردن چيزى و منصرف شدن از آن چيز .

قطع

(
qet '
) ا . ع . پارهء بريدهء از درخت . و پيكان خرد پهناور كه در تير نشانند . ج . اقطاع و اقطع و قطاع . و تاريكى آخر شب و پاره‌اى از تاريكى آن . و از اول شب تا سه يك حصهء آن . قوله تعالى :
فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ
. و تير هيچ‌كاره . و گليم خرد كه بر پشت شتر اندازند چون بر آن برنشينند و آن بمنزلهء زين پوش است مر اسب را . و نهالين زين . ج : قطوع و اقطاع .

قطع

(
qet '
) و (
qot '
) ا . ع . انقطاع آب چاه در تابستان . يق : اصابهم قطع . و كذلك : اصابهم قطع .

قطع

(
qot '
) ا . ع . دمه . و تاسهء از فربهى و جز آن . و راهزنان .

قطع

(
qot '
) ا و ص . ع . ج . اقطع و قطعاء . و ج . قطيع . و ج . قاطع . يق : هم قطع الطريق اى قطاع الطريق .

قطع

(
qot '
) م . ع . قطع قطعا و قطعة و قطعا . مر . قطع (
qat '
) .

قطع

(
qata '
) ع . ج . قطعة (
qata'at
) .

قطع

(
qate '
) ص . ع . گنگ و بريده آواز .

قطع

(
qeta '
) ا . ع . پاره‌اى از شب .

قطع

(
qeta '
) ا . ع . ج . قطعة (
qet'at
) .

قطع

(
qota '
) ا . ع . ج . قطعة (
qot'at
) .

قطع

(
qota '
) ص . ع . مرد برندهء خويشى و آزارندهء خويشان .

قطع

(
qoto '
) ع . ج . قطيع .

قطعا

(
qat'an
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هرگز و اصلا و ابدا و به هيچ وجه .

قطعاء

(
qat ' '
) ص . ع . رحم قطعاء : خويشى بريده . يق : بينهما رحم قطعاء اذا لم توصل . و نيز قطعاء : مونث اقطع . ج : قطع (
qot '
) و قطعان (
qot ' n
) .

قطعاء

(
qota ' '
) ع . ج . قطيع .

قطعات

(
qat ' t
) و (
qato ' t
) و (
qoto ' t
) ا . ع . قطعات الشجر : كرانه‌هاى گره درخت كه پس از بريدن از آن بيرون آيد . و قطعات الشجر و قطعات الشجر كذلك .

قطعات

(
qata ' t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قطعه‌ها و پارچه و اجزاء و پاره‌ها . و برشها .

قطعان

(
qot ' n
) ع . ج . قطيع . و ج . اقطع و قطعاء .

قطعة

(
qat'at
) م . ع . قطع قطعا و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2681 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )