تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2671

مساهمون:

ص٢٦٧١
نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ
اى احسن ما يقص . و سينه . و سر سينه . و ميانهء سينه . و استخوان سينه . و پشم بريدهء گوسپند . ج : قصاص .

قصص

(
qasas
) م . ع . قص اثره قصا و قصصا ( از باب نصر ) : بر پى آن رفت و پيروى كرد آن را . قوله تعالى :
فَارْتَدَّا عَلى آثارِهِما قَصَصاً
. و قص الخبر : آگاهانيد خبر را به او . و قص الشعر و الظفر : بكازود بريد موى و ناخن را . و قصت الشاة و الفرس : پيدا و نمايان گرديد آبستنى گوسپند و اسب . و باردار گرديد . و آزمند گشنى گرديد . و قصه الموت : نزديك بمرگ رسيد . و ضربه حتى قصه على الموت : زد او را تا آنكه نزديك بمرگ رسيد .

قصص

(
qesas
) ع . ج . قصة (
qessat
) .

قصص

(
qesas
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قصه‌ها و حكايتها و افسانه‌ها .

قصص

(
qosas
) ع . ج . قصة (
qossat
) .

قصطاس

(
qost s
) و (
qest s
) ا . ع . قسطاس . مر . قسطاس .

قصطبير

(
qastabir
) ا . ع . نره .

قصطل

(
qastal
) ا . ع . قلعه و حصار . و گرد و غبار .

قصع

(
qas '
) م . ع . قصع فلان قصعا ( از باب فتح ) : فرو برد فلان جرعهء آب را . و قصعت الناقة بجرتها : فرو برد ماده شتر نشخوار خود را و يا خائيد آن را و يا برآورد نشخوار را از شكم و هنوز نخائيد و يا پر كرد دهن را از نشخوار و يا نيكو و نرم خائيد نشخوار را . و قصع البيت : لازم گرفت خانه را . و قصع الماء عطشه : فرونشانيد آب تشنگى آن را . و قصع الجرح بالدم : پر شد جراحت از خون و درخشيد و نمايان گشت . و قصع القملة بالظفر : ميان دو ناخن كشت شپش را . و قصع فلانا : خوار و حقير داشت فلان را . و در دعاى بد گويند : قصع الله شبابه يعنى جوان نگرداند او را خداى و گواليده نشود و جوانى آن را در درنگى اندازد . و قصع الغلام او هامته : به كف دست زد بر تارك سر آن كودك ، قيل : و الذى يفعل به ذلك لا يشب .

قصع

(
qasa '
) م . ع . قصع قصعا و قصاعة . مر . قصاعة (
qas 'at
) .

قصع

(
qase '
) ص . ع . غلام قصع : كودك ريزه و خرد .

قصع

(
qesa '
) ع . ج . قصعة (
qos'at
) .

قصع

(
qosa '
) ع . ج . قصعة (
qos'at
) .

قصعاء

(
qas ' '
) ا . ع . سوراخ كلاكموش كه بدان درون خانه در آيد .

قصعات

(
qasa ' t
) ع . ج . قصعة .

قصعة

(
qas'at
) ا . ع . كاسه . و ظرفى كه در آن غذا خورند . و طبق . و بشقاب . و گفتهء ترازو . و حقه . ج : قصاع و قصع (
qesa '
) و قصعات . و قصعة المساكين : فكة كه ستارگان گرد آمدهء سپس سماك رامح باشد .

قصعة

(
qos'at
) ا . ع . غلاف نرهء كودك كه چندان فراخ باشد كه حشفه از آن بيرون آيد . ج : قصع (
qosa '
) .

قصعة

(
qos'at
) و (
qosa'at
) ا . ع . سوراخ كلاكموش كه بدان اندرون خانه درآيد .

قصعة

(
qase'at
) ص . ع . مؤنث قصع (
qase '
) .

قصعل

(
qos'ol
) ا . ع . مرد لئيم و فرومايه و ناكس .

قصعل

(
qos'ol
) و (
qes'el
) ا . ع . كژدم . و بچهء كژدم . و بچهء گرگ .

قصف

(
qasf
) ا . ع . لهو و لعب و بازى .

قصف

(
qasf
) ا . ع . ج . قصفة .

قصف

(
qasf
) م . ع . قصفت العود قصفا ( از باب ضرب ) : شكستم آن چوب را . و قصف العود : شكست آن چوب ( لازم و متعدى ) . و قصفت الريح السفينة : شكست باد كشتى را . و قصف الرعد و غيره قصفا و قصيفا : سخت غريد تندر و جز آن . و قصف فلان قصفا : بازى كرد فلان . و گفته‌اند : قصف به اين معنى اخير عربى نيست .

قصف

(
qasaf
) م . ع . قصف العود قصفا ( از باب سمع ) : نرم و زود شكن گرديد آن چوب . و قصف النبت : باليد آن گياه چندان كه كج گرديد بسبب درازى . و قصف الرمح : كفته گرديد آن نيزه بدرازا . و قصف نابه : نيمهء دندان آن شكسته شد . و قصفت الشجرة : پوسيده و زود شكن شد آن درخت . و قصفت القناة : شكسته گرديد آن نيزه بىآنكه جدا شود . و قصف البعير : سخت بانگ كرد آن شتر .

قصف

(
qasef
) ص . ع . هر چيز به دو نيمه شكسته . و رجل قصف : مرد ضعيف و ناتوان كم زور و زود متاثر از ناملايمات . و رجل قصف البطن : مردى كه در هنگام گرسنگى سست و فروهشته گوشت گردد و تاب نياورد گرسنگى را .

قصفان

(
qosf n
) ع . ج . قصف (
qasf
) . و ج ج . قصفة (
qasfat
) .

قصفة

(
qasfat
) ا . ع . پايهء نردبان . و انبوهى قوم . و سپوختن . و مزاحمت مر يكديگر را . و پارهء ريگ تودهء فرو دريده . و باريكى و تنكى درخت ارطى . ج : قصف (
qasf
) . و ج ج : قصفان (
qosf n
) .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2671 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )