تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2668

مساهمون:

ص٢٦٦٨
نشود . و آنچه در پرويزن ماند سپس بيختن . و آنچه برآيد از اسپست به اول كوفتن . و پوست بالائين دانه . و قصارة الارض : پاره‌اى از زمين نيكو كه باندازهء پنجاه گز و يا زيادتر حاصل دهد . و نيز قصارة : دانه‌اى كه در سنبل بماند پس از كوفتن .

قصارى

(
qos r
) ا . ع . پايان و انتها . و منتهاى جهد و غايت كوشش . و منتها آرزو و خواهش .

قصاص

(
qas s
) ا . ع . نوعى از درخت كه مگس انگبين مىليسد آن را و دوست دارد و از اينجاست كه انگبين را بدان نسبت كنند و گويند : عسل قصاص .

قصاص

(
qas s
) و (
qes s
) و (
qos s
) ا . ع . منتهاى روئيد نگاه . موى سر از پس و پيش . و موى پيشانى . و پيوندگاه هر دو سرين .

قصاص

(
qes s
) ا . ع . كشنده را باز كشتن . و پاداش و انتقام باينكه شخص پاداش دهد جراحت و يا قتل و جز آن را و مجروح سازد مانند جراحت وارده و بكشد به همان نحوى كه كشته بود .

قصاص

(
qes s
) ع . ج . قص (
qass
) . و ج . قصة (
qassat
) و ج . قصة (
qossat
) .

قصاص

(
qes s
) م . ع . قاصه مقاصة و قصاصا . مر . مقاصة .

قصاص

(
qes s
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جزا و پاداش . و انتقام و مكافات و سياست و شله . و قصاص كردن : سياست كردن و مكافات كردن . و كشنده را كشتن و كشتن قاتل را در عوض مقتول .

قصاص

(
qos s
) ا . ع . فريز جاى از ميانهء سر . و منتهاى روئيد نگاه موى .

قصاصاء

(
qas s '
) و (
qes s ? '
) ا . ع . قصاص و كشنده را بار كشتن .

قصاصة

(
qos sat
) ا . ع . تراشه‌هاى ناخن . و مويهاى سترده شده . و پول هيچ‌كاره .

قصاع

(
qes '
) ع . ج . قصعة (
qas'at
) .

قصاعة

(
qas 'at
) م . ع . قصع الغلام قصاعة و قصعا ( از باب كرم و سمع ) : خرد و ريزه برآمد آن كودك و كلان نشد .

قصاعة

(
qos 'at
) ا . ع . سوراخ كلاكموش كه بدان درون خانه درآيد .

قصاعى

(
qes 'iyy
) ا . ع . كاسه ساز . و كاسه فروش .

قصاف

(
qes f
) ا . ع . زن ستبر پر گوشت . و نام مردى . و بنو قصاف : نام بطنى از تازيان .

قصاقص

(
qas qes
) ع . ج . قصاقص (
qos qes
) .

قصاقص

(
qos qes
) ص . ع . رجل قصاقص : مرد درشت اندام و يا مرد كوتاه بالا . و اسد قصاقص : شيرى كه از خشم دندان بهم سايد چنان كه آواز از آن برآيد . و حية قصاقص : مار خبيث . و جمل قصاقص : شتر بزرگ زور آور . ج : قصاقص (
qas qes
) و قصاقصات .

قصاقصات

(
qos qes t
) ع . ج . قصاقص .

قصال

(
qass l
) ص . ع . سيف قصال : شمشير بران .

قصال

(
qass l
) ا . ع . شير بيشه .

قصالة

(
qos lat
) ا . ع . دانهء ردى كه در وقت پاك كردن گندم از وى دور كنند .

قصاه

(
qas - ho
) ع . يعنى به طرف او و بجانب او .

قصايا

(
qas y
) ع . ج . قصية .

قصائب

(
qas 'eb
) ع . ج . قصيبة .

قصائد

(
qas 'ed
) ع . ج . قصيدة .

قصايد

(
qas yed
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قصيده‌ها .

قصائم

(
qas 'em
) ع . ج . قصيمة .

قصب

(
qasb
) م . ع . قصبه قصبا ( از باب ضرب ) : بريد آن را . و قصب الشاة : جدا نمود عضو عضو آن گوسپند را . و قصب البعير قصبا و قصوبا : امتناع كرد آن شتر از خوردن آب پيش از سيرى . و قصب البعير و غيره قصبا : باز داشت آن شتر و جز آن را از آب خوردن پيش از سيرى . و قصب فلانا : عيب كرد فلان را و دشنام داد آن را . و نيز قصب البعير قصبا : باز داشته شد آن شتر از شرب آب .

قصب

(
qosb
) ا . ع . پشت . و روده . و ميان مردم . و وترى كه از روده سازند . ج : اقصاب .

قصب

(
qasab
) ا . ع . كلك و نى . و هر گياهى كه ساق آن مانند ماشوره بود و كعب داشته باشد . ج : قصبات . و ماشوره و هر چيز كه مانند وى ميان كاواك باشد چون استخوانهاى پا و دست و استخوانهاى انگشت . و ناى . و رگهاى گلو . و رگهاى شش . و برآمد نگاه دم . و آنچه از نقره و برنج و طلا و جز آن به شكل مستطيل باشد . و هر استخوان مستدير ميان كاواكى . و گوهر دراز . و مرواريد تر آب دار . و زبرجد آبدار مرصع بياقوت . و ماشوره‌هاى جواهر و جز آن . و آب راهه‌هاى اشك . و آب چشم . و آب راههء از چشمه . و چشمه‌ها . و كتان تنك نرم . و قصب قصب ( به سكون هر دو با ) : كلمه ايست كه بدان ميش ماده را خوانند . و قصب البطحاء : آبهائى كه از چشمه‌هاى چاه جارى مىشوند . تقول : اقامت بين قصب اى ركايا و ماء عذب . و قصب الحائك : ماشورهء جولاهگان . و قصب الذريرة : گياهى . و قصب السبق : نى كه در زمين