تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2674

مساهمون:

ص٢٦٧٤

قصيرة

(
qasirat
) ا . ع . در مثل گويند : قيصرة من طويلة يعنى خرما از خرما بن است و اين مثل را در اختصار كلام گويند .

قصيرة

(
qasiratan
) ا . ع . فلان بن عمى قصيرة : فلان نزديك به من است در نسب .

قصيرى

(
qosayr
) ا . ع . استخوان پهلو نزديك تهيگاه و يا نزديك چنبر گردن و يا استخوان زيرين پهلو كه آخرين ضلع باشد . و كوتاه‌ترين استخوان پهلو . و القصيرى : نوعى از افعى .

قصيريان

(
qosayriy ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان چنبر گردن .

قصيص

(
qasis
) ا . ع . روئيد نگاه موى سينه . و صدا و آواز .

قصيص

(
qasis
) ا . ع . ج . قصيصة .

قصيصة

(
qasisat
) ا . ع . گياهى كه با سماروغ رويد . ج : قصيص . و شتران كوچك كه از پى شتران باردار روند . و شترى كه به روى توشه‌دان و رخت خانه و مانند آن بار كنند . و شتر ناتوانى كه به روى بار كمى نهند . و گروه فراهم آمدهء به جائى . و قصه و حكايت .

قصيع

(
qasi '
) ص . ع . غلام قصيع : كودك ريزه و خرد .

قصيع

(
qasi '
) ا . ع . آسيا .

قصيعاء

(
qosay ' '
) ا . ع . سوراخ كلاكموش كه بدان اندرون خانه درآيد .

قصيعة

(
qosay'at
) ا . ع . مصغر قصعة : كاسهء كوچك .

قصيف

(
qasif
) ص . ع . به دو نيم شكسته . و رجل قصيف البطن : مردى كه در هنگام گرسنگى سست و فروهشته گوشت گردد و تاب نياورد .

قصيف

(
qasif
) ا . ع . آنچه از درخت ريزد . و هدير شتر .

قصيف

(
qasif
) م . ع . قصف قصفا و قصيفا . مر . قصف (
qasf
) .

قصيل

(
qasil
) ا . ع . جماعت و گروه . و آنچه سبز بريده شود از كشت .

قصيل

(
qasil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جو سبز شده‌اى كه نزديك بخوشه كردن جهة خوراك ستور درو كنند .

قصيلة

(
qesyallat
) ا . ع . كوتاه بالاى پهناور از مردم و شتر . و مرد برآمده ناف پرگوشت .

قصيم

(
qasim
) ا . ع . پنبهء ديرينه . و درخت كهنهء پنبه .

قصيم

(
qasim
) ا . ع . ج . قصيمة .

قصيمة

(
qasimat
) ا . ع . ريگ توده‌اى كه غضا روياند . و جماعت درختان غضا نزديك به يكديگر . ج : قصيم و قصم (
qosom
) . و ج . ج : قصائم .

قض

(
qez
) ا . ع . حكايت آواز چاه .

قض

(
qazz
) ا . ع . سنگريزهء خرد .

قض

(
qazz
) ص . ع . مكان قض : جاى سنگريزه ناك .

قض

(
qazz
) م . ع . قض اللؤلوءة قضا ( از باب نصر ) : سفت مرواريد را . و قض الشيىء : كوفت آن چيز را . و قض الوتد : بريد و تدرا . و قض على القوم الخيل : فرو راند اسب را بر آن گروه . و قض السويق : انداخت در پست چيزى خشك مانند قند و شكر و جز آن . و نيز قض : دوشيزگى ربودن . و قض الطعام قضا ( از باب سمع ) : سنگريزه ناك شد طعام . و قضضت من الطعام : سنگريزه و يا خاك در كاواك دندانم ماند در وقت خوردن طعام . و قض المكان قضضا : سنگريزه ناك گرديد آن جاى . و قضت البضعة بالتراب : خاك آلود گرديد آن گوشت پاره .

قض

(
qazz
) و (
qezz
) ا . ع . جاءوا قضهم و يا جاءوا قضهم ( بفتح الضاد و ضمها و فتح القاف ) و جاءوا قضهم و يا جاءوا قضهم ( بفتح الضاد و ضمها و كسر القاف ) يعنى آمدند همه . و جاءوا قضهم و قضيضهم يعنى بزرگ و كوچك همه آمدند .

قضء

(
qaz '
) م . ع . قضىء قضء ( از باب سمع ) : خورد . و قضىء السقاء : تباه شد خيك و بوى گرفت از نمى و پاره پاره شد . و قضئت العين : سرخ گرديد چشم و فروهشته گشت گوشه‌هاى آن و تباه شد . و قضىء الحبل : كهنه گشت آن ريسمان و پاره پاره گرديد و پوسيد بسبب ديرماندگى در زمين . و قضىء حسبه قضء و قضاءة : تباه شد حسب او .

قضا

(
qaz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكم و فرمان و امر و فرموده . و فتوا . و كار و كردار و فعل و عمل . و سرنوشت و تقدير و قدر و قسمت و طالع . و مرگ و اجل . و حادثه . و ماجرا و سرگذشت . و اتفاق . و ورود و رسيدن . و كوچ و رحلت . و ادا و بجا آوردن و گزاردن . و ترك . و گذشتن وقت . و بجا آوردن عبادتى كه وقت آن گذشته باشد . و قضاى حاجت كردن : باشتنگاه رفتن و تخليه كردن . و قضاى شهوت كردن : بآرزوى نفس عمل كردن و مقاربت نمودن . و قضا كردن : حكم كردن و فتوا دادن و راى دادن . و ادا كردن . و گزاردن واجب . و بجا آوردن عبادتى كه وقت آن گذشته باشد . و قضاى مبرم : قسمت و سرنوشت ناگزير . و قضا ممكن بودن : هنوز چاره داشتن . و قضاى ناگهانى : مرگ مفاجات و ناگهانى . و