تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2673

مساهمون:

ص٢٦٧٣
و قصوبا . مر . قصب (
qasb
) .

قصوة

(
qasvat
) ا . ع . داغى بر زبر گوش .

قصود

(
qasud
) ا . ع . مغز فربه .

قصور

(
qosur
) ا . ع . ج . قصر (
qasr
) .

قصور

(
qosur
) م . ع . قصر قصرا و قصورا . مر . قصر (
qasr
) .

قصور

(
qosur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تقصير و خطا و گناه . و عيب . و سهو و غلط و دريواخ و مانيد . و كوتاهى . و نقص و نقصان . و كوتاهى و فرو گذاشت . و عجز و درماندگى و سستى و ناتوانى . و كم . و كمى . و نيز قصور : كوشكها و قصرها . و قصور كردن : كم شدن و ناقص شدن . و خطا كردن . و غفلت نمودن . و سهو كردن .

قصورة

(
qasurat
) ا . ع . خانهء آراستهء براى عروس .

قصورة

(
qasurat
) ص . ع . امراة قصورة : زنى كه وى را به خانه باز داشته باشند و نگذارند بيرون رود .

قصوف

(
qosuf
) م . ع . قصف قصوفا ( از باب ضرب ) : ابرام كرد در اكل و شرب و اصرار نمود .

قصوى

(
qosv
) ص . ع . مؤنث اقصى يعنى بغايت دور . و ناحية قصوى : ناحيهء دور .

قصوى

(
qosv
) ا . ع . انتهاى دور . و كرانهء وادى .

قصه

(
qesse
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكايت و مرواش . و كار و عمل . و سخن . و معامله و تاريخ . و داستان و سر گذشت و افسانه . و مثل و تمثيل . و نقل و روايت . و القصه : كلمه‌اى است كه در اختصار كلام استعمال مىكنند مانند الغرض و فى الجمله و حاصل كلام . و قصه كوتاه و يا قصه كوته يعنى سخن كوتاه .

قصه خوان

(
qesse - x n
) و قصه گذار (
qesse - goz r
) و قصه گوى (
qesse - govy
) ص . پ . كسى كه حكايت و و نقل و افسانه مىگويد و راوى و نقل گوى .

قصى

(
qas
) ع . مر . قصا و قصاء .

قصى

(
qasiyy
) ص . ع . دور . و دور شونده . ج : اقصاء .

قصى

(
qosayy
) ا . ع . نام پسر كلاب .

قصيا

(
qosy
) ص . ع . بلغت اهل نجد : بغايت دور . و ناحية قصيا : ناحيهء دور .

قصيا

(
qosy
) ا . ع . انتهاى دور . و كرانهء وادى .

قصيب

(
qasib
) ص . ع . بعير قصيب و ناقة قصيب : شتر بازداشته شدهء از شرب آب پيش از سيرى .

قصيبة

(
qasibat
) ا . ع . دستهء موى پيچيده و زلف . ج : قصائب . و ماشوره . و ناى . و ميان دو پيوندنى .

قصيبة

(
qosaybat
) ا . ع . نام چندين موضع .

قصية

(
qasiyyat
) ا . ع . ماده شتر نيكو و آسوده و برگزيدهء نجيب كه به روى بار نكنند و وى را ندوشند و جهة روزى ذخيره دارند . و ماده شتر فرومايهء رذل . ج : قصايا .

قصية

(
qasiyyat
) ص . ع . ارض قصية : زمين دور .

قصيد

(
qasid
) ص . ع . رمح قصيد : نيزهء شكسته .

قصيد

(
qasid
) ا . ع . گوشت خشك . و مغز فربه و يا اندك فربه . و استخوان با مغز . و كوهان فربه پرگوشت . و شعر پاكيزه نيكو كرده شده و جيد . ج : قصائد .

قصيد

(
qasid
) و قصيدة (
qasidat
) ا . ع . چوبدستى و عصا . و شتر مادهء فربه پر مغز . و پاره‌اى از شعر كه نصف ابيات آن داراى قافيه باشد و از سه بيت كم نباشد ، و گفته‌اند كه از شانزده بيت كم نباشد و زيادتر هرچه باشد . ج : قصائد .

قصيده

(
qaside
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كلام منظومى كه دو مصرع بيت اول با مصرعهاى دويم ديگر ابيات هم قافيه باشند و در آن مدح و يا ذم و وعظ و حكايت و امثال وى بيان شود و عدد ابيات آن كمتر از پانزده نباشد و زيادتر هرچه باشد .

قصير

(
qasir
) ص . ع . كوتاه . ج : قصراء و قصار . و سيل قصير : توجبه‌اى كه بوادى نامزد نرسد . و فرس قصير : اسبى كه دوست دارند و در پيش خود بسته دارند و بچراگاه نگذارند . و رجل قصير النسب : مردى كه پدر وى مشهور باشد و چون آن را ذكر كند كفايت نمايد از ذكر اجداد .

قصير

(
qasir
) ا . ع . نام مردى كه همنشين جذيمة الا برش بود . و منه المثل : لا يطاع لقصير امر .

قصير

(
qasir
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - كوتاه . و كوتاه بالا .

قصير

(
qosayr
) ا . ع . شهرى در كنار درياى احمر از دشت مصر . و نام دهى در دمشق . و نام جزيرهء كوچكى .

قصيرات

(
qasir t
) ع . ج . قصيرة .

قصيراك

(
qosayr k
) ا . ع . يق : قصيراك ان تفعل كذا : منتهاى جهد و كوشش تو است كه چنين كنى .

قصيرة

(
qasirat
) ص . ع . مؤنث قصير يعنى كوتاه . ج : قصار . و امراة قصيرة : زنى كه در خانه وى را باز دارند و نگذارند بيرون رود . ج : قصائر و قصيرات .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2673 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )