تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2659

مساهمون:

ص٢٦٥٩

قزز

(
qazaz
) ا . ع . ظريف و زيرك خوش طبع كه از عيوب پاك و برحذر و از معاصى بر كنار باشد .

قزط

(
qazt
) ا . پ . ريشه خارى كه آن را قرط گويند و از آن اقاقيا سازند .

قزع

(
qaza '
) ا . ع . پاره‌هاى متفرق و تكه از ابرو و از موى . و شتران ريزه . و پشم ستور جاى جاى فرو ريختهء در بهاران . و سيل آورد خشك شده در وادى . و كف دهان شتر چسپيدهء بر سر بينى وى . و جاى جاى ستردن سر كودك و جاى جاى ناسترده ماندن .

قزعة

(
qaza'at
) ا . ع . واحد قزع يعنى يك پاره ابر تنگ . و نيز فرزند زنا . و ما عنده قزعة : نيست در نزد او لته پاره‌اى .

قزعة

(
qozza'at
) ا . ع . كاكل و زلف بناگوش كه در كودك گذارند .

قزغان

(
qazq n
) ا . پ . پاتيل بزرگ و ديگ .

قرغند

(
qozqond
) ا . پ . يك قسم بار بىمغزى از درخت پسته كه بدان پوست را پيرايند .

قزقان

(
qazq n
) ا . پ . پاتيل بزرگ و ديگ .

قزل

(
qazal
) ا . ع . لنگى زشت . و باريكى ساق از لاغرى . و لنگى و باريكى ساق با هم .

قزل

(
qazal
) م . ع . قزل‌قزلا ( از باب سمع ) : قزل گرديد .

قزل ارسلان

(
qazl - arsal n
) ا . پ . مأخوذ از تركى يعنى سرخ شير . نام حاكم آذربايجان و عراق معاصر با آل سلجوق و ممدوح ظهير الدين فاريابى .

قزلان

(
qazal n
) م . ع . قزل قزلانا ( از باب ضرب ) : برجست و لنگان رفت .

قزلباش

(
qazel - b c
) ا . پ . - مأخوذ از تركى يعنى سرخ سر ، قسمى از سپاه مغول و بهترين سپاه شاه اسمعيل صفوى كه تاج دوازده ترك سرخ بر سر مىگذاشتند چرا كه پوشش اين تاج شعار سلطان حيدر پدر شاه اسمعيل بود .

قزلجه

(
qazeljeh
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پول طلا . و آبلهء سرخ . و ساس .

قزم

(
qazm
) م . ع . قزمه قزما : ( از باب نصر ) : عيب كرد آن را .

قزم

(
qozm
) ا و ص . ع . ج . قزم (
qazam
) و

قزم

(
qozem
) . و ج . قزم (
qazam
) .

قزم

(
qazam
) ص . ع . بد خوى و كج خلق . و زبون و خوار و فرومايه و پست و ناكس و لئيم ، واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است . و گاه بر اقزام و قزم (
qozm
) و قزم (
qozom
) و قزام و قزامى جمع بسته مىشود .

قزم

(
qazam
) ا . ع . خردى جسم ستور . و بدخوئى . و زبونى و خوار شدگى . و فرومايگى .

قزم

(
qazam
) م . ع . قزم قزما ( از باب سمع ) : قزم گرديد .

قزم

(
qazam
) و (
qazem
) ا . ع . مرد هيچ‌كاره و ناكس بىخير . و مرد كوچك جثه و خرد اندام . ج : اقزام و قزم (
qozm
) . و قزم (
qozom
) .

قزم

(
qazam
) و (
qazem
) و (
qozom
) ا . ع . شتر هيچ‌كاره .

قزم

(
qozom
) ا و ص . ع . ج . قزم (
qazam
) و (
qazem
) . و ج . قزم (
qazam
) .

قزمة

(
qazamat
) ص . ع . مؤنث قزم . يق : امراة قزمة : زن بدخوى و زبون و خوار و فرومايه و ناكس و لئيم . و رجل قزمة : مرد كوتاه بالا و صغير الجثه . و امراة قزمة : زن كوتاه بالا و صغير الجثه .

قزمل

(
qazmal
) ا . ع . كوتاه قامت خوار و زشت .

قزميلة

(
qazmilat
) ا . ع . نره و ذكر .

قزو

(
qazv
) ا . ع . دورى از آلايش و پاكى از گناه و معصيت .

قزو

(
qazv
) م . ع . قزا بعصاه الارض قزوا ( از باب نصر ) : زد نوك عصاى خود را بر زمين و نشان گذاشت بر آن . و قزا فلان : بازى قزة بازى كرد فلان .

قزوح

(
qozuh
) م . ع . قزح قزحا و قزوحا . مر . قزح (
qazh
) .

قزوع

(
qozu '
) م . ع . قزع الظبى قزوعا ( از باب فتح ) : بشتافت و چست و چالاك گرديد آن آهو . و آهسته رفت و درنگى نمود آن آهو .

قزوين

(
qazvin
) ا . پ . شهرى در ما بين طهران و رشت و زنجان كه در اوايل دولت صفويه مدتى پايتخت بود و اكنون داراى بناهاى عالى چندى است از پادشاهان صفوى و از نادر شاه و نيز مسجد جامعى دارد از فتحعلى شاه قاجار .

قزوينى

(
qazvini
) ا . پ . احمق و گول .

قزه

(
qaze
) ا . پ . جامهء تنگ خط دارى كه فقرا مىپوشند .

قزى

(
qezy
) ا . ع . لقب و پاچنامه .

قزى

(
qazziyy
) ص . ع . ساخته شدهء از ابريشم .

قزيح

(
qazih
) ص . ع . از اتباع مليح است . يق : مليح قزيح .

قزيعة

(
qazi'at
) ا . ع . زلفهاى بنا گوش و يا كاكل كه در كودك گذارند .

قزين

(
qazin
) ص . پ . هر چيز ساخته شدهء از ابريشم و ابريشمين .

قژاوه

(
qaj ? ve
) ا . پ . كجاوه و محمل .

قژله

(
qaj ? ale
) ا . پ . زاغ و كلاغ