را گذارند . و چوب بادبان كشتى كه در پهنا بالاى آن باشد . و چوب بالاى هودج . و فراهم آمد نگاه خاك موران .
قرية
(
qerriyyat
) ا . ع . چنيهدان مرغ .
قريت
(
qarit
) ا . ع . سرماى شديد . و آب فسرده . و ماهى پختهء فسرده و بسته شده .
قريتان
(
qaryat ne
) و قريتين
(
qaryatayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : مكهء معظمه و طايف .
قريث
(
qerris
) ا . ع . نوعى از ماهى دريائى .
قريثاء
(
qaris '
) ص . ع . نخل قريثاء :
نوعى از خرماى شيرين خوشمزه . و كذا :
بسر قريثاء . ج : قرائث .
قريثى
(
qaris
) ص . ع . بسر قريثى :
نوعى از خرماى شيرين خوشمزه . و كذا : تمر قريثى .
قريح
(
qarih
) ص . ع . خسته و ريش كرده و مجروح . ج : قرحى (
qarh
) . و بىآميغ و خالص از هر چيزى . ج : اقرحة .
قريح
(
qarih
) ا . ع . اول ابرى كه پيدا و نمايان گردد . و قريح السحاب : آب آن ابر .
قريح
(
qerrih
) ص . ع . ريش كرده و مجروح .
قريحاء
(
qorayh '
) ا . ع . مادهاى كه در شكم اسب توليد شود مانند سر آدم . و شترى كه در رفتن سنگريزهها پرت كند .
قريحة
(
qarihat
) ا . ع . اول آبى كه از چاه برآيد . و اول هر چيزى . و طبيعت مردم . و لفلان قريحة جيدة : فلان از جهة جودت طبع استنباط علم مىكند .
قريحه
(
qarihe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعت مردم . و قوهء مدركه . و ادراك و آن چيزى كه خاطر انسانى بيشتر به آن راغب است و مخصوصا به آن ميل دارد .
قريد
(
qorayd
) ا . ع . مصغر قرد :
كپى كوچك و خرد .
قرير
(
qarir
) ص . ع . سرد و خنك . و رجل قرير العين : مرد خنك چشم و شادمان چشم .
قرير
(
qarir
) م . ع . قرت الحية قريرا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد مار . و قرت الدجاجة قرا و قريرا : باز ايستاد آن مرغ و قطع كرد آواز را .
قرير
(
qorir
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بها و قدر و قيمت .
قريرة
(
qarirat
) ص . ع . عين قريرة :
چشم خنك و شادمان .
قريس
(
qaris
) ا و ص . ع . سرماى شديد .
و بارد و سرد . و فسرده . و اصبح اليوم الماء قريسا اى جامدا . و سمك قريس :
ماهى پختهء رنگ زدهاى كه چندان بگذارند بماند تا فسرده و بسته شود .
قريش
(
qaric
) ص . ع . جمل قريش :
شتر استوار توانا .
قريش
(
qorayc
) ا . ع . نام قبيلهاى از تازيان كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله از اين قبيله است و پدر قبيله نضر بن كنانة است ، و من ارادبه القييلة لم يصرفه و من ارادبه الحى يصرفه . و نهر قريش : جوئى در واسط . و ابو قريش : دهى در واسط . و نيز قريش : سگ ماهى .
قريشى
(
qorayciyy
) ص . ع . منسوب بقريش .
قريص
(
qaris
) ا . ع . نوعى از نان خورش .
قريص
(
qorrays
) ا . ع . لنگر كشتى .
و گياهى كه گزنه و انجره گويند .
قريض
(
qariz
) ا . ع . آنچه شتر از گلو جهة نشخوار برآرد . و شعر . و گزنه و انجره .
قريظة
(
qorayzat
) ا . ع . نام قبيلهاى از جهودان خيبر .
قريع
(
qari '
) ا . ع . شتر كره . و شتر كرهء آبله ريزه برآورده . ج : قرعى (
qar '
) و گشنى كه آن را براى گشنى برگزيده باشند .
و سيد و مهتر . و حريف . و حريف در قمار . و غالب . و مغلوب . و قريع الدهر : پهلوان روزگار . و قريعك : حريف و خصم تو .
قريع
(
qerri '
) ا . ع . مهتر و سيد .
قريعبة
(
qoray'abat
) ا . ع . مصغر قرعبلانة كه جانورى است دريائى پهن بزرگ شكم .
قريعة
(
qari'at
) ا . ع . خيار مال و برگزيدهء مال . و ماده شترى كه گشن به روى بسيار جهد و بار كم گيرد . و سقف خانه . و قريعة البيت : بهترين جاى در خانه .
قريم
(
qerim
) ا . پ . شبه جزيرهء قرم .
قريم
(
qoraym
) ا . ع . كلمهء دشنام . و بنو قريم : گروهى از تازيان .
قرين
(
qarin
) ا . ع . مقارن و همسر و همسال مرد . و يار . و شترى كه با شتر ديگر با هم بندند . و نزديك . ج : قرناء . و همنشين .
و ديو كه هميشه با مردم باشد و گاهى جدا نشود . و نفس (
nafs
) . يق : اسمحت قرينهاى ذلت نفسه .
قرين
(
qarin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پا چنامه و مصاحب و يار و هم نشين . و مثل و نظير و سجاهر . و نزديك . و قرين قبول :
نزديك قبول . و عزت قرين : كسى كه با عزت مصاحب و همراه باشد .
قريناء
(
qorayn '
) ا . ع . لوبيا .
قرينان
(
qarin ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه :
ابا بكر و طلحه رضى اللّه عنهما چرا كه يكوقتى هر دو را بيك ريسمان بسته بودند .
قرينة
(
qarinat
) ا . ع . نفس (
nafs
) . و زن شوى . و هر چيز كه روباروى چيز ديگرى باشد .
ج : قرائن .