كه قچل نيز گويند .
قژه
(
qej ? eh
) ا . پ . هر چيز پلشت و پليد و نجس و ناپاك .
قژيل
(
qaj ? il
) ا . پ . توت سياه و شاهتوت .
قس
(
qes
) ع . كلمهء امر . يق . و قس على هذا يعنى قياس كن بر اين و تقدير كن بر مثال اين .
قس
(
qass
) ا . ع . خداوند شتران كه پيوسته ملازم آنها باشد . و مهتر ترسايان و دانشمند آنها . ج : قسوس . و پشك . و ژاله و شبنم . و لقب شخصى . و نام موضعى .
و دير القس : جائى در دمشق . و نيز قس :
سخن چينى و نمامى .
قس
(
qass
) م . ع . قسهم قسا ( از باب نصر ) : رنج داد و آزرد ايشان را بسخن زشت .
و قس الابل : نيكو چرانيد شتران را . و نيكو راند شتران را . و قس ما على العظم :
خورد هر چه بر استخوان بود از گوشت . و خورد مغز استخوان را . و قست الناقة :
تنها چرا كرد آن ماده شتر . و نيز بدخو گرديد و منضجر شد . و كم شدن گرفت شير آن ماده شتر .
قس
(
qass
) و (
qess
) ا . ع . جائى در مصر كه پارچههاى نيكو از آنجا آورند .
قس
(
qass
) و (
qess
) و (
qoss
) م .
ع . قس الشيىء قسا و قسا و قسا ( از باب نصر ) : در پى آن چيز شد و جست آن چيز را .
و قس الحديث : سخن چينى نمود .
قس
(
qoss
) ا . ع . قس بن ساعدة الايادى : حكيمى بود بليغ و فصيح معاصر با آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
قسا
(
qas
) ا . پ . سليخه .
قساء
(
qas '
) م . ع . قسا قسوا و قساوة و قساء . مر . قساوة .
قساء
(
qes '
) م . ع . قاساه مقاساة و قساء . مر . مقاساة .
قساء
(
qos '
) ا . ع . نام كوهى در عربستان .
قسابة
(
qos bat
) ا . ع . خرماى هيچكاره .
قسابرى
(
qos beriyy
) ا . ع . نرهء دراز .
قساة
(
qos t
) ع . ج . قاسى .
قساح
(
qos h
) ص . ع . سخت و خشك .
و چون نرهاى در حالت نعوظ باقى ماند مىگويند :
انه لقساح .
قساحة
(
qas hat
) م . ع . قسح الشيىء قسحا و قسوحا و قسوحة و قساحة ( از باب سمع ) : سخت گرديد آن چيز . و قسح الرجل : بسيار شد نعوظ نرهء آن مرد . و قسح الحبل : تافت آن ريسمان را .
قساس
(
qos s
) ا . ع . نام كوهى در يمن كه معدن عقيق در آنجاست . و نام معدن آهن ارمنيه .
قساسى
(
qos siyy
) و قساسية
(
qos siyyat
) ص . ع . سيف قساسى او سيوف قساسية : شمشيرهاى منسوب بكان آهن قساس .
قساط
(
qes t
) ع . ج . قسطاء .
قساطرة
(
qas terat
) ع . ج . قسطرى (
qastariyy
) .
قساطل
(
qas tel
) ع . ج . قسطل (
qastal
) .
قساطيل
(
qas til
) ع . ج . قسطال . و ج . قسطول .
قساقس
(
qos qes
) ا . ع . شير بيشه .
قسالاون
(
qos l van
) ا . پ . روغن زفت .
قسام
(
qas m
) ا . ع . حسن و جمال و خوبى صورت . و شدت گرما . و اول نيمهء روز . و گرمى بعد از ظهر و هنگام طلوع آفتاب .
قسام
(
qes m
) م . ع . قاسم مقاسمة و قساما . مر . مقاسمة .
قسام
(
qass m
) ص . ع . قسمت كننده و بخش كننده و بهره دهنده .
قسامات
(
qas m t
) ع . ج . قسامهء .
قسامة
(
qas mat
) ا . ع . مصالحهء ميان مسلمانان و دشمنان . ج : قسامات . و جماعتى كه سوگند خورند بر چيزى و بگيرند آن را و يا گواهى دهند . و نيز قسامة : سوگندهائى كه تقسيم مىشود بر اولياى قتيل چون ادعاى خون كند بدون شاهد و بينه . و يق : فلان قتل بالقسامة در صورتى گويند كه اولياى آن قتيل بدون بينه و شاهد ادعاى قتل بر كسى كنند پس پنجاه سوگند مىخورند كه قاتل اين قتيل فلانكس است و اين اشخاصى را كه سوگند خوردهاند قسامة مىنامند .
قسامة
(
qas mat
) ا . ع . حسن و جمال .
قسامة
(
qas mat
) م . ع . قسم قسامة ( از باب كرم ) : خوبروى و صاحب جمال گرديد .
قسامة
(
qos mat
) صدقه . و آنچه قسام براى خود جدا نمايد .
قساملة
(
qas melat
) ا . ع . قبيلههاى تازيان .
قسامى
(
qas miyy
) ا . ع . آنكه جامه را اول در نوردد . و هر چه ميان دو چيز باشد .
و اسبى كه از طرفى اقرح و از طرفى رباع باشد .
قساميل
(
qas mil
) ا . ع . قبيلههاى تازيان .
قسأنينة
(
qosa'ninat
) ا . ع . درشتى .
و شوخ بستگى دست از كار . و درشتى و خشك شدگى چوب . و ضعف و سستى از كلانسالى . و تاريكى .