تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2654

مساهمون:

ص٢٦٥٤
و يا سنگ برآورده و چوب چرخ بر آن گذارند . و يك ميل از سرمه . و زن تنها و يگانه . و سنگ تابان و درخشان . و نام دو ستارهء مقابل جدى . و نام موضعى نزديك طايف و يا همهء وادى آن كه ميقات اهل نجد است در احرام حج . و قرن الثمام : شبيه باقلا است . و قرن الشيطان : گروه شيطان و پيروان او . و توانائى و انتشار و پراكندگى . و چيرگى و غلبهء او . و ذات القرنين : موضعى نزديك مدينه ما بين دو كوه . و ذو القرنين : پادشاهى غير از اسكندر مقدونيائى و نام او عباس . و نيز ذو القرنين : لقب امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام . و لقب منذر بن ماء السماء .

قرن

(
qarn
) م . ع . قرنت الشيئ بالشيئ و اليه قرنا ( از باب نصر ) : بستم آن چيز را با چيزى و پيوستم چيزى را بسوى چيزى . و نيز قرن : سم دو ستور با يك ريسمان بهم بستن . و پاى اسب برجاى دست او افتادن در رفتار .

قرن

(
qarn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مدت طويل . و مدت سى سال .

قرن

(
qern
) ا . ع . كفو و همدست . و حريف در علم و در جنگ و شجاعت و در كشتى و جز آن .

قرن

(
qaran
) ا . ع . جعبهء چرمى و تركش . و شمشير . و تير . و تير با پيكان . و مرد با شمشير و با تير . و ريسمانى كه با آن دو شتر را بهم بندند . و شير بهم بستهء با ديگرى . و ريسمانى كه از پوست درخت سلب سازند و بر گردن فدان بندند . ج : اقران . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . و اويس قرنى از اين قبيله است .

قرن

(
qaran
) م . ع . قرن قرنا ( از باب سمع ) : پيوسته ابرو گرديد . و قرنت الجارية : بفنج خرد مبتلا گرديد آن كنيزك .

قرناء

(
qarn '
) ا . ع . سوره‌اى از قرآن مجيد كه در هر ركعت نماز خوانده شود .

قرناء

(
qarn '
) ص . ع . كبش قرناء : قچقار شاخ‌دار . و امراة قرناء : زن مبتلا بفنج خرد .

قرناء

(
qoran '
) ع . ج . قرين .

قرناس

(
qern s
) و (
qorn s
) ا . ع . بينى كوه . و ماده شتر بلند برآمده اطراف . و جاى باغندهء پنبه زنان .

قرناس

(
qorn s
) ا . پ . شرور و بد عمل و فاسق . و قرمساق و غرچه و زن به مزد .

قرنان

(
qarn n
) ا . ع . مرد ديوث كه ديگرى را با زن خود شريك كرده باشد .

قرنان

(
qarn ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو منارهء سر چاه از خشت و يا از سنگ كه چوب چرخ را بر آن گذارند . و دو كنار سر . و دو گيسوى بافته يكى از طرف راست و ديگرى از طرف چپ .

قرناى

(
qar - n y
) ا . پ . قسمى از ناى .

قرنب

(
qarnab
) ا . ع . موش . و كلا - كموش . و بچهء موش از كلاكموش .

قرنب

(
qornob
) ا . ع . تهيگاه و خاصره .

قرنباد

(
qoronb d
) ا . پ . كراويهء صحرائى .

قرنباع

(
qerenb '
) ص . ع . رجل قرنباع : مرد گرفته و زفت و بخيل .

قرنبضة

(
qoranbazat
) ا . ع . زن كوتاه بالا .

قرنبى

(
qaranb
) ا . ع . جانوركى شبيه بجعل و دراز پاى . المثل : القرنبى فى عين امها حسنة .

قرنة

(
qornat
) ا . ع . يكسوى بر آمدهء از هر چيزى . و كرانهء بلند . و عنق زهدان . و گوشهء زهدان و شعبه‌اى از آن و آنچه از آن بلند برآمده باشد . و موضعى نزديك بصره كه تلاقى فرات و دجله در آن است . و دم شمشير . و تير با پيكان .

قرنجك

(
qaranjak
) ا . پ . كابوس .

قرنس

(
qernes
) ا . ع . بينى كوه . و ماده شتر بلند برآمده اطراف .

قرنسة

(
qarnasat
) م . ع . قرنس الديك قرنسة : گريخت آن خروس و از جنگ برگرديد . و قرنس البازى ( مجهولا ) : كندند پرهاى باز نو شكار را و دوختند چشمهاى آن را .

قرنصة

(
qarnasat
) م . ع . قرنص البازى قرنصة : تولك كرد باز . و در تولك نشاند باز را ( لازم و متعدى ) . و قرنص الديك بمعنى قرنس الديك مىباشد . مر . قرنسة .

قرنطين

(
qarantin
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - جائى كه در آن مدت هشت تا پانزده روز نگاهدارى مىكنند از مسافرينى كه از جائى مىآيند كه در آنجا بيمارى مسرى مانند و با و طاعون شايع بوده .

قرنفش

(
qaranfac
) ا . ع . ستبر شگرف .

قرنفل

(
qaranfol
) ا . ع . غنچه‌هاى خشك شدهء درختى از طايفهء مورد كه به فارسى ميخك نامند . و در فارسى قرنفل بستانى نوعى از فرنجمشك را گويند .

قرنفول

(
qaranful
) ا . ع . قرنفل و ميخك .

قرنوة

(
qarnovat
) ا . ع . بار درختى كه بدان پوست پيرايند . و يك نوع مارى كه در سر دو گوشت پارهء برآمده دارد شبيه بسرون .

قرنوص

(
qornus
) ا . ع . درز زير موزه و يا مقدم و نوك موزه . ج : قرانيص .

قرنوى

(
qarnaviyy
) ص . ع . سقاء قرنوى : مشك پيراستهء با قرنوة .

قرنوى

(
qarnaviyy
) ا . ع . مار شاخدار .