تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2650

مساهمون:

ص٢٦٥٠

قرعاء

(
qar ' '
) ا . ع . مرغزارى كه ستوران گياه آن را چريده باشند . و سختى و بلا . و صحن خانه . و بر سوى راه . و انگشت تباه . و نام آبخورى در راه مكه .

قرعامة

(
qer ' mat
) ا . ع . ستبر تمام خلقت از خرمابن و جز آن .

قرعان

(
qor ' n
) ع . ج . اقرع و قرعاء .

قرعبل

(
qara'bal
) و قر عبلانة (
qara'bal nat
) ا . ع . قسمى از جانوران دريائى پهن و بزرگ شكم .

قرعة

(
qar'at
) ا . ع . واحد قرع يعنى يك كدو . و نام داغى كه بر ساق شتر كنند .

قرعة

(
qor'at
) ا . ع . داغى كه بر وسط بينى شتر كنند . و آنچه بدان تفأل كنند و فال گيرند . و گزين مال . ج : قرع (
qora '
) . و يق : كانت لك القرعة يعنى مر تور است قرعه يعنى در ميان اصحاب باسم تو درآمد قرعه .

قرعة

(
qara'at
) ا . ع . رفتگى موى . و جاى بىموى از سر .

قرعث

(
qar'as
) ا . ع . فراهم آمدگى و اجتماع .

قرعوس

(
qer'avs
) و (
qor'us
) و

قرعوش

(
qer'avc
) و (
qor'uc
) ا . ع . شتر دو كوهانه .

قرعوش

(
qor'uc
) ا . ع . بچهء شير بيشه .

قرعون

(
qar'un
) ا . ع . نام دهى در ميان بعلبك و دمشق .

قرعه

(
qor'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پسك و پشك . و مال . و فال . و نصيب و بهره . و تفال . و تفال از كتاب و جز آن . و هر چه بدان فال گيرند و نصيب و بهرهء كسى را معين كنند .

قرعه‌انداز

(
qor'e - and z
) ص . پ . كسى كه قرعه مىكشد . و در بازى نرد طاس مىاندازد .

قرعه‌باز

(
qor'e - b z
) ص . پ . آن كه نرد بازى مىكند و طاس اندازد .

قرعه‌بازى

(
qor'e - b zi
) ا . پ . نرد بازى . و قماربازى .

قرعه‌زن

(
qor'e - zan
) ص . پ . قرعه انداز . و فالگير .

قرعى

(
qar '
) ع . ج . قريع (
qari '
) .

قرغوى

(
qerquy
) و قرغى (
qerqi
) ا . پ . پرنده‌اى شكارى از جنس باز و از آن كوچكتر .

قرف

(
qarf
) ا . ع . سخت سرخ . و لايق و سزاوار . و درختى كه بدان پوست پيرايند . و خنورى كه از پوست پيراسته شدهء با پوست انار سازند و در آن يخنى با توابل پخته نهند .

قرف

(
qarf
) م . ع . قرف الرجل لعياله قرفا ( از باب ضرب ) : ورزيد و كسب كرد آن مرد براى عيال خود . و قرف الشيئ : درهم آميخت آن چيز را و دروغ گفت . و قرف على القوم : ستم كرد بر آن گروه و از حد در گذرانيد در ستم و بغاوت ورزيد . و قرف القرنفل : بركند پوست ميخك را پس از خشك شدن . و كذلك القرحة و غيرها . و قرف فلانا بالشيئ : عيب كرد فلان را در آن چيز و تهمت نهاد بر وى و سرزنش نمود .

قرف

(
qerf
) ا . ع . پوست و قشر . و پوست مقل . و پوست انار . و پوست درخت . و خاكى كه با تره و ريشه‌هاى آن كنده شود . و آنچه از نان بر تنور چسبد و كنده نشود . و آب بينى در بينى خشك شده .

قرف

(
qorf
) ع . ج . قروف (
qaruf
) .

قرف

(
qaraf
) ا . ع . آميزش ، اسم است مقارفة و قراف را . و بيمارى كه شتر را بكشد . و نكس مرض . و آميزش و مخالطهء و با . و سرايت بيمارى . و زمين تب آور و زمين بسيار تب . و چون كسى مر كسى را تهمت كند مىگويند : هو قرف من ثوبى . و تيز قرف : لايق و سزاوار . الحديث : ان قوما شكوا اليه صلى اللّه عليه و آله و باء ارضهم ، فقال عليه السلام : تحولوا فان من القرف التلف .

قرف

(
qaraf
) م . ع . قرف المرض قرفا ( از باب سمع ) : نزديك آمد بيمارى و سرايت كرد و باز گردان شد .

قرف

(
qaref
) ص . ع . لايق و سزاوار . يق : فلان قرف من كذا و بكذا : سزاوار است فلان كه چنين كند .

قرفاص

(
qerf s
) ا . ع . گشن پسند كننده .

قرفة

(
qerfat
) ا . ع . تهمت . و ناكسى و فرومايگى . و كسب و حرفه و پيشه . و پوست پاره . و پوست انار . و آب بينى در بينى خشك شده . و مرد متهم به چيزى . و نوعى از دارچينى . و هم قرفتى يعنى در نزد ايشان است خواسته و مطلوب من . و سلهم عن ناقتك فانهم قرفة : از ماده شتر خود از ايشان بپرس تا بيابى خبر آن را نزد ايشان . و ام قرفة : نام زنى از تازيان كه در خانهء خود پنجاه شمشير آويخته بود براى پنجاه نفر كه همه محرم وى بودند . المثل : امنع او اعز من ام قرفة .

قرفصاء

(
qorfos '
) و (
qorofs '
) ا . ع . قعد القر فصاء يعنى نشست در حالتى كه بر سرين نشسته و ران را بر شكم چسپانده و هر دو دست را حلقه كرده بر ساق گذارده بود و يا بر دو زانو سرنگون نشسته و شكم را به زانو چسپانده و دستها را در بغل نهاده بود . و كذلك : قعد القر فصاء .

قرفصة

(
qarfasat
) م . ع . دستها را در زير پايها بستن . و نوعى از جماع كردن كه