تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2648

مساهمون:

ص٢٦٤٨
خورد همهء گوشت را . و قرضب فلان : دويد فلان . و قرضب الرجل : خورد آن مرد چيز خشكى را .

قرض خواه

(
qarz - x h
) ا . پ . وام خواه و وام سنان و طلبگار .

قرض‌دار

(
qarz - d r
) ا . پ . مقروض و وام دار و مديون .

قرض دارى

(
qarz - d ri
) ا . پ . مقروض بودن و وام‌دارى و مديونى .

قرضمة

(
qarzamat
) م . ع . قرضمه قرضمة : بريد آن را . و هو يقرضم كل شيئ : او مىگيرد هر چيزى را .

قرضوب

(
qorzub
) ا . ع . شمشير بران . و دزد . و فقير . و دزد فقير محتاج . ج : قراضبة (
qar zebat
) . و آنكه هر چه بيابد بخورد .

قرضوف

(
qorzuf
) ا . ع . عصاى شبانان . و مرد بسيار خوار .

قرضى

(
qarzi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به قرض و وام .

قرضئ

(
qerzi '
) ا . ع . درختى دشتى و داراى شكوفهء زرد .

قرضئة

(
qerze'at
) ا . ع . يك درخت قرضئ .

قرضية

(
qarziyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - و امدارى و مديونى .

قرط

(
qart
) ا . پ . ميوهء خارى است مانند خرنوب و عصاره‌اى از آن گيرند كه اقاقيا نامند .

قرط

(
qart
) م . ع . قرط الكراث قرطا ( از باب نصر ) : پاره پاره نمود گندنا را در ديگ .

قرط

(
qert
) ا . ع . نوعى از گندنا .

قرط

(
qort
) ا . پ . نوعى از اسپست . و صداى فرو بردن آب . و صبر و شكيبائى و تحمل .

قرط

(
qort
) ا . ع . شعلهء آتش . و نرهء خرد كودك و چول . و پستان . و آويزهء بالاى گوش . و گوشوارهء بناگوش . ج : اقرطة (
aqretat
) و اقراط و قراط و قروط و قرطة (
qeratat
) .

قرط

(
qarat
) م . ع . قرط الطيس قرطا ( از باب سمع ) : آويزان گرديد دروش گوش آن تكه .

قرطاجنة

(
qart jannat
) ا . ع . نام شهرى قديم در افريقا در نزديكى طونس حاليه . و نام شهر ديگر در اندلس .

قرطاس

(
qart s
) و (
qert s
) و (
qort s
) ا . ع . كاغذ . ج : قراطيس .

قرطاس

(
qert s
) ا . ع . شتر گندمگون . و دختر سپيد كشيده قامت . و صحيفه . و نامه از هر چه باشد . و نشانه . و شتر مادهء جوان . و چادرى مصرى .

قرطاسى

(
qert si
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بقرطاس يعنى كاغذى و شبيه بكاغذ .

قرطاسية

(
qert siyyat
) ص . ع . آميختهء بسپيدى . يق : دابة قرطاسية .

قرطاط

(
qert t
) و (
qort t
) ا . ع . داهيه . و خوىگير زين . و جل شتر كه پالان بر زبر آن نهند .

قرطال

(
qert l
) ع . ج . قرطالة . و ج . قرطلة (
qertallat
) .

قرطالة

(
qert lat
) ا . ع . تنگ بارخر . ج : قرطال . و سبد ميوه .

قرطان

(
qort n
) ا . ع . داهيه . و خوى گير زين . و جل شتر كه پالان بر زبر آن نهند . ج : قراطط .

قرطبان

(
qartab n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - قلتبان و بىغيرت بىرشك . و مردى كه دربارهء زن خود غيرت ندارد و مرد قواد .

قرطبة

(
qartabat
) م . ع . قرطب قرطبة : سخت دويد . و قرطب فلان : گريخت فلان . و قرطب فلانا : بر زمين افگند فلان را . و نيز به گردن بر زمين انداخت فلان را . و قرطب الجزور : قطع كرد استخوانهاى شتر كشته را . و قرطب عليه : خشم گرفت بر او .

قرطبة

(
qortobat
) ا . ع . نام شهرى در اندلس كه اكنون داراى 300 ، 72 نفر جمعيت است و مسجدى در اين شهر است كه از بناهاى حيرت‌انگيز عالم محسوب مىگردد و اكنون چون در تصرف ترسايان آمده آن مسجد محل توقف كشيش بزرگ و كليسا مىباشد .

قرطبى

(
qortob
) ا . ع . شمشير .

قرطبى

(
qertebiyy
) ا . ع . نوعى از بازى مر تازيان را . و بندى از كشتى .

قرطة

(
qeratat
) ع . ج . قرط (
qort
) .

قرطة

(
qeratat
) و (
qoratat
) ا . ع . آويزگى دروش گوش تكه .

قرطس

(
qartas
) و (
qertas
) ا . ع . قرطاس و كاغذ . ج : قراطس .

قرطس

(
qartas
) ا . ع . نام دهى در مصر .

قرطسة

(
qartasat
) م . ع . بنشانه رسيدن و بنشانه رسانيدن . يق : رمى فقرطس .

قرطع

(
qerta '
) و (
qerte '
) ا . ع . شپش شتر .

قرطعب

(
qerta'b
) ا . ع . نام جانورى . و ابر . يق : ما فى السماء قرطعب .

قرطعبة

(
qerta'bat
) و (
qorat'abat
) و (
qorot'obat
) ا . ع . ما عنده قرطعبة : نيست در نزد او چيزى نه كم و زياد و يا نيست در نزد او چيزى . و كذلك : قرطعبة و قرطعبة .

قرطعن

(
qerta'n
) ا . ع . احمق و گول .

قرطعنة

(
qerta'nat
) ا . ع . ما عليه