تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2646

مساهمون:

ص٢٦٤٦

قردوع

(
qordu '
) ا . ع . مورچه .

قردوعة

(
qordu'at
) ا . ع . گوشهء شكاف كوه .

قرديدة

(
qerdidat
) ا . ع . مرد درشت سخن . و درشتى سخن . و خط ميان پشت . و آنچه از خرما در كرانه‌هاى جلت بماند . ج : قراديد . و سر مرد . و بلندى كوه .

قرذحمة

(
qarzahmat
) و (
qerzahmat
) ا . ع . صرحت بقرذحمة : واضح و آشكار گرديد قصهء پس از التباس . و كذلك : بقرذحمة ( بكسر قاف ) .

قرذع

(
qarza '
) ا . ع . زن نادان گول .

قرر

(
qorar
) ا . ع . آشام .

قررة

(
qararat
) ا . ع . آب سردى كه در ديگ ريزند پس طعام تا ديگ نسوزد .

قررة

(
qorarat
) و (
qororat
) ا . ع . آنچه در بن ديگ چفسيده باشد از شوربا و توابل ريزه‌ها و جز آن .

قرز

(
qarz
) ا . ع . پشته و زمين درشت ستبر . و شكنج بانگشتان . و نشكنج .

قرز

(
qarz
) م . ع . نشكنج گرفتن و شكنجيدن بانگشتان . و به اطراف انگشتان خاك برگرفتن ( و الفعل من نصر ) .

قرز

(
qorz
) ا . ع . روغن دان و شيشهء روغن حجام .

قرزام

(
qerz m
) ا . ع . شاعر خسيس طبيعت .

قرزة

(
qorzat
) ا . ع . يك مشت از هر چيزى .

قرزح

(
qorzoh
) ا . ع . لباس و پوششى مر زنان تازى را . و نام درختى و اسبى .

قرزحة

(
qorzohat
) ا . ع . زن پست قد خرد و خوار . و نام تره‌اى . و نام درختى خرد ريزه .

قرزحلة

(
qerzahlat
) ا . ع . چوبى باندازهء يك دست مانند عصا . و زن پست بالا . و مهره‌هاى كودكان و زنان .

قرزل

(
qorzol
) ا . ع . لئيم و ناكس فرومايه . و موى سر كه زنان دسته كرده گرداگرد سر ببندند . و قيد و بندپاى . و مرد درشت لطيف گرد اندام . و نام اسبى .

قرزلة

(
qarzalat
) م . ع . قرزلت المراة قرزلة : توك ساخت آن زن مويها را بالاى سر خود .

قرزم

(
qorzom
) ا . پ . درياى احمر . و چاه پر آب .

قرزمة

(
qarzamat
) م . ع . هو يقرزم شعره : او شعر بد مىگويد .

قرزوم

(
qorzum
) ا . ع . كندهء موزه دوزان . و كالبد كفشگران . و تخته‌اى كه بر آن كفش را اندازه نمايند .

قرس

(
qars
) ا . ع . سرد و بارد . و سرد تر . و سرماى سخت . و پشك ستبر . و ليلة ذات قرس : شب بسيار سرد .

قرس

(
qars
) و (
qaras
) م . ع . قرس الماء قرسا و قرسا ( از باب ضرب و سمع ) : فسرد آب . و قرس البرد : سخت گرديد سرما .

قرس

(
qers
) ا . ع . پشهء خرد و ريزه .

قرس

(
qaras
) ا . ع . بسته و فسردهء از آب و جز آن .

قرسنه

(
qeresne
) ا . پ . چرك و ريمى كه بر روى جراحت و زخم بسته شده و خشك و سخت شده باشد .

قرش

(
qarc
) ا . ع . ماهى كه بر ماهيان ديگر چيره باشد و بخورد آنها را .

قرش

(
qarc
) م . ع . قرشه قرشا ( از باب نصر و ضرب ) : بريد آن را . و كسب كرد و از اينجا و آنجا گرد كرد آن را و فراهم آورد بعض آن را بسوى بعضى . و قرشوا بالرماح : جنگ كردند با نيزه .

قرشام

(
qerc m
) ا . ع . كنهء كلان جثه . ج : قراشم (
qor cem
) .

قرشامة

(
qerc mat
) ا . ع . باشه . و نام جانوركى .

قرشب

(
qercabb
) ا . ع . سالخورده و مسن . و بدحال . و بدخلق . و اكول و بسيار خوار . و شگرف اندام فربه دراز . و شير بيشه . و بزرگ شكم . ج : قراشب .

قرشحة

(
qarcahat
) م . ع . قرشح قرشحة : پى هم و نزديك هم برجست .

قرشع

(
qerce '
) ا . ع . گرمى كه شخص در گلو و سينه احساس كند . و چيزى نمك مانند سپيد كه از اندام مردم برآيد .

قرشم

(
qercamm
) ا . ع . درشت سخت و توانا . و سوسمار سالخوردهء مسن .

قرشوم

(
qorcum
) ا . ع . كنه . و كنهء كلان . و نوعى از درخت كه كنه در آن جاى گيرد .

قرشى

(
qarci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - نام شهرى در تركستان كه نخشب نيز گويند .

قرشى

(
qoraci
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بقريش .

قرشى

(
qoraciyy
) ص . ع . منسوب بقريش .

قرص

(
qars
) م . ع . قرص العجين قرصا ( از باب نصر ) : گرده گرده كرد خمير را . و قرص لحم الانسان : به دو انگشت گرفت گوشت انسان را و شكنجيد نابدرد آيد . و قرص البرغوث : گزيد كيك . و قرص الشيئ : بسر انگشت گرفت آن چيز را . و قرص فلانا بلسانه : آزار رسانيد فلان را به زبان . و قرصه بظفريه : به دو ناخن گرفت پوست آن را . الحديث : سئل عن دم المحيض فقال : اقرصيه اى خذيه به اطراف الاصابع . و نيز قرص : بريدن .