آورد و كسب كرد و ورزيد . و قردنى السقاء : گرد كرد در آن مشك روغن و يا شير را .
قرد
(
qerd
) ا . ع . كپى و ميمون نر . ج :
اقراد و قرود و قرد (
qared
) و قردة (
qaredat
) و قردة (
qeradat
) .
قرد
(
qord
) ا . ع . كنه .
قرد
(
qarad
) ا . ع . پشم ستور نمد شدهء برهم چسبيده . و بهترين پشم گوسپند و شتر .
و شاخ خرما بن برگ دور كرده . و پرز مانندى چفسيدهء بر گياه طرثوث . و ابر پاره مانندى ريزه نزديك ابر . و گردانيدگى و لجاجة در زبان . يق :
فى لسانه قرد . و ذو قرد : موضعى نزديك مدينه .
قرد
(
qarad
) م . ع . قرد الشعر قردا ( از باب سمع ) : پيچان گرديد موى . و قرد الصوف : برهم چفسيده شد پشم و مانند نمد گرديد . و قرد الاديم : بسيار كنه گرديد آن پوست . و قرد الرجل : در ماندهء بسخن گرديد آن مرد . و قردت اسنانه :
خرد گرديد دندانهاى آن . و قرد العلك :
بد مزه گرديد علك .
قرد
(
qared
) ا . ع . ابر درهم بر آمده و به روى هم نشسته .
قرد
(
qared
) ص . ع . بعير قرد :
شتر بسيار كنه . و فرس قرد الخصيل :
اسب استوار پى و مستحكم گوشت ران و بازو .
قرد
(
qared
) ا . ج . قرد (
qerd
) .
قرد اليون
(
qard liyun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - مرجان سرخ .
قردامن
(
qard man
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تخم سپندان .
قردامون
(
qard mun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تخم سپندان . و كروياى كوهى .
قردامينى
(
qard mini
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - رستنى كه در آب رويد و آن را نعناع آبى نيز گويند .
قردان
(
qerd n
) ا . ع . ج قراد (
qor d
) .
و ام القردان : آنجاى از ستور كه ميان ران و سم واقع است .
قردة
(
qerdat
) ا . ع . كپى و ميمون ماده .
قردة
(
qaradat
) ا . ع . يك شاخهء خرماى برگ دور كرده . و پارهاى از پشم .
قردة
(
qaredat
) و (
qeradat
) ع . ج .
قرد (
qerd
) .
قردح
(
qardah
) و (
qordoh
) ا . ع .
نوعى از چادر .
قردح
(
qordoh
) ا . ع . كپى فربه و بزرگ .
فردحة
(
qardahat
) م . ع . قردح الرجل قردحة : بگفت و اقرار بر خود ثابت كرد آن مرد چيزى را . و قردح فلان :
رام و خوار شد فلان .
قردحة
(
qordahat
) ا . ع . مهرهء حلقوم كه در گلوى كودكان مراهق برآيد و آن را سيب بابا آدم گويند .
قردحمة
(
qardahmat
) و (
qerdahmat
) ا . ع . ذهبوا القردحمة و يا ذهبوا بقردحمة يعنى رفتند متفرق و پريشان . و صرحت بقردحمة يعنى واضح و آشكار گرديد قصه پس از التباس و در هر دو قردحمة ( بكسر قاف ) نيز گويند .
قردد
(
qardad
) ا . ع . زمين درشت بلند . ج : قرادد و قراديد . و بلندى پشت و اعلاى آن . و شدت و سختى وحدت سرما .
ج : قراديد . و جاء بالحديث على قردده اى وجهه . و نيز قردد : نام كوهى .
قردسة
(
qardasat
) م . ع . قردسه قردسة : استوار گردانيد آن را . و قردس الشيئ : درشت و سخت گردانيد آن چيز را . و قردس ولد الكلب : خواند آن بچه سگ را .
قردع
(
qerda '
) و (
qerde '
) ا . ع .
شپش شتر . و شپشك ماكيان .
قردعة
(
qarda'at
) ا . ع . خوارى و ذلت .
قردعة
(
qerde'at
) ا . ع . گردن . يق :
اخذ بقردعته .
قردم
(
qardam
) ا . ع . درمانده .
قردمانا
(
qardam n
) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - كروياى برى و يا گياهى شبيه ببابونه .
قردمانا
(
qordom n
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - كروياى برى .
قردمانى
(
qordam n
) ا . ع . كرويا .
قردمانى
(
qordom niyy
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - قياى آژده اگنده مخصوص جنگ و يا سلاحى كه پادشاهان ايران در خزينه ذخيره مىساختند . و زره ستبر . و زره خرد . و خود و زره .
قردوح
(
qorduh
) ا . ع . كپى فربه بزرگ .
قردوحة
(
qorduhat
) ا . ع . مهرهء ناى كه در گلوى كودك مراهق برآيد و سيب بابا آدم گويند .
قردود
(
qordud
) ا . ع . زمين درشت بلند .
قردودة
(
qordudat
) ا . ع . زمين درشت بلند . ج : قرادد و قراديد . و نام موضعى .
و قردودة الظهر : تيغهء پشت و بلندى آن .
قردوس
(
qordus
) ا . ع . نام پدر قبيلهاى از تازيان .