تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2634

مساهمون:

ص٢٦٣٤
تازى . مردمان قديم و ديرينه .

قدماء

(
qodam '
) ع . ج . قديم (
qadim
) .

قدمان

(
qedm n
) م . ع . قدم قدوما و قدمانا . مر . قدوم (
qodum
) .

قدم‌باز

(
qadam - b z
) ص . پ . چابك و تند رو و گشاده گام .

قدم بقدم

(
qadam - be - qadam
) م ف . پ . پايه پايه و آهسته .

قدم بوسى

(
qadam - busi
) ا . پ . اطاعت و فرمانبردارى .

قدمت

(
qedmat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كهنگى و ديرينگى .

قدمة

(
qodmat
) ا . ع . پيشى در كار . و دليرى ( اسم است مصدر را ) . و پى و اثر . و خراميدگى .

قدمة

(
qadamat
) ا . ع . زنى كه او را مرتبه و لياقتى باشد در خير و نيكوئى .

قدمة

(
qademat
) ا . ع . سنگستان نيك درشت .

قدم‌جا

(
qadam - j
) ا . پ . مبال و مبرز و جاى لازم و فرناك .

قدم قدم

(
qadam - qadam
) م ف . پ . پايه پايه و قدم بقدم و آهسته .

قدمگاه

(
qadam - g h
) ا . پ . محل ورود . و سر قدم و فرناك . و قدمگاه آدم : سر انديب .

قدم‌وار

(
qadam - v r
) ص . پ . پايمال شده . و مستعد پايمال شدن . و قابل پايمال شدن .

قدموس

(
qodmus
) ا . ع . قديم و ديرينه . و پادشاه بزرگ . و شتر بزرگ . ج : قداميس .

قدموسة

(
qadmusat
) ا . ع . سنگ بزرگ . و زن كلان جثه .

قدمى

(
qodamiyy
) ص . ع . ثوب قدمى : جامهء منسوب بقدم .

قدميا

(
qadamy
) ا . پ . داروئى كه اقليميا نيز گويند .

قدمية

(
qadamiyyat
) ا . ع . تيماج و نوعى از پوست بز كه سرخ رنگ است .

قدمية

(
qodamiyyat
) ا . ع . تبختر و رفتار از روى غرور و خودبينى .

قديمة

(
qodamiyyat
) ص . ع . ثياب قدمية : جامه‌هاى منسوب بقدم .

قدمية

(
qodomiyyat
) ا . ع . پيش رفتگى . يق : فلان يمشى القدمية : فلان پيشاپيش مىرود .

قدمى چند

(
qadami - cand
) م ف . پ . كمى و قدرى .

قدن

(
qadn
) ا . ع . كفايت و حسب و بسند . يق : قدنى يعنى حسب من و بسند من است و كفايت مىكند مرا ، و قيل : هو اسم واحد مضاف الى ياء المتكلم و ربما يحذف النون فيق : قدى . و قيل : هو مركب و النون نون الوقاية و هو اسم فعل .

قدو

(
qadv
) م . ع . قدا الطعام قدوا ( از باب نصر ) : خوشبوى و خوشمزه شد طعام . و قدا الرجل : نزديك شد آن مرد . و قد افلان : از سفر آمد فلان .

قدو

(
qedv
) ا . ع . اصلى كه از آن شاخه‌ها رويد .

قدوة

(
qadvat
) و (
qedvat
) و (
qodvat
) ا و ص . ع . پيشوا . و اصلى كه از آن فرعها منشعب مىگردد . و راه مسلوك . و فلان قدوة : فلان پيشوائى است كه اقتدا كرده مىشود به آن . و كذلك : قدوة و قدوة .

قدوح

(
qaduh
) ا . ع . مگس .

قدوح

(
qaduh
) ص . ع . ركى قدوح : جاهائى كه بتوان با دست از آنها آب برگرفت .

قدود

(
qodud
) ع . ج . قد (
qadd
) .

قدور

(
qodur
) ع . ج . قدر (
qedr
) .

قدور

(
qodur
) و قدورة (
qodurat
) م . ع . قدر قدرا و قدورا و قدورة . مر . قدر (
qadr
) .

قدوس

(
qadus
) ص . ع . پيش آينده . و دلير و بىپروا . يقال : هو قدوس بالسيف .

قدوس

(
qaddus
) و (
qoddus
) ا و ص . ع . مبارك و پاك و يكى از نامهاى بارىتعالى جل شأنه .

قدوسية

(
qoddusiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى و طهارت و تقدس .

قدوع

(
qadu '
) ا . ع . باز ايستادهء از بانگ و فرياد . و اسبى كه تا عنان به روى نزنند باز نايستد . و ريزان بر چيزى . و ذليل . و مرد خوار رانده و ترك داده .

قدوم

(
qadum
) ص . پ . نيك مبارز و دلير و دلاور نيك در آيندهء در جنگ .

قدوم

(
qadum
) ا . ع . تيشهء دوردگرى . مونث آيد . ج : قدم (
qodom
) و قدائم . و نام كوهى و پشته‌اى و دهى و موضعى .

قدوم

(
qadum
) و (
qaddum
) ا . ع . موضعى كه در آن حضرت ابراهيم خود را ختنه كرد و يا آلتى كه بدان خود را ختنه كرد .

قدوم

(
qodum
) م . ع . قدم من سفره قدوما و قدمانا و مقدما ( از باب سمع ) : باز آمد از سفر . و قدم قدما و قدما و قدوما . مر . قدم (
qadm
) .

قدومه

(
qodume
) ا . پ . داروئى كه تودرى نيز گويند .

قدومية

(
qodumiyyat
) ا . ع . انعام پادشاه بهر كس كه نزديك وى گردد . و مشى القدومية : بجلو رفت .

قدوه

(
qodve
) و (
qedve
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيشوا و مقتدا .