تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2637

مساهمون:

ص٢٦٣٧
باب نصر ) : در پس سر آن زد . و قذل فلان : برگرديد فلان و ميل كرد . و جور كرد فلان . و قذل فلانا : در پى فلان رفت و يا عيب كرد فلان را . و قذل فى - الامر : كوشش نمود در آن كار .

قذل

(
qazal
) ا . ع . عيب و آهو .

قذل

(
qozol
) ع . ج . قذال .

قذم

(
qazm
) م . ع . قذم له من المال قذما ( از باب نصر ) : بيك بار مال نيكو داد آن را .

قذم

(
qazam
) م . ع . قذم الرجل قذما و قذمة ( از باب سمع ) : فرو خورد آن مرد آب را .

قذم

(
qozam
) ا . ع . مهتر بسيار بخشنده و بيك بار مال نيكو دهنده .

قذم

(
qozom
) ا . ع . چاه‌هاى پست فرو رفته .

قذم

(
qezamm
) ا . ع . نيك تيزرو و سخت توانا .

قذم

(
qezamm
) ص . ع . رجل قذم : مرد بسيار دهش و بسيار بخشنده .

قذمة

(
qozmat
) م . ع . قذم قذما و قذمة . مر . قذم .

قذمة

(
qozmat
) ا . ع . جرعه .

قذمور

(
qozmur
) ا . ع . خوان سيمين .

قذور

(
qazur
) ص . ع . رجل قذور : مردى كه از بد خوئى كناره گزين باشد و با مردم نياميزد و مخالطه نكند .

قذور

(
qazur
) ا . ع . زن كناره‌گير از مردان و پاكيزه و دور از پليديها . و ماده شترى كه از شتران ديگر كناره گزيده در گوشه‌اى خسبد . و بدون الف و لام : نام زنى .

قذوف

(
qazuf
) ص . ع . فلاة قذوف : دشت نيك دير دست و دور اندازندهء مردم را . و نوى قذوف و تيه قذوف كذلك . و بلد قذوف : شهرى كه جهة دورى دور اندازد مردم را .

قذى

(
qazy
) م . ع . قذت العين قذيا و قذى و قذيا و قذيانا ( از باب ضرب ) : بيرون انداخت چشم خاشاك و خم را . و قذت قاذية : پيش آمدند گروهى از مردم . و قذت الشاة : سپيدى افگنده شد از زهدان آن گوسپند هنگام خواهانى گشن . يق : كل ذكر يمذى و كل انثى تقذى .

قذى

(
qaz
) ا . ع . خاشاك . و خاشاك كه در چشم افتد . و خاشاك كه در شراب افتد . و ريم و خون كه از زهدان ماده شتر و جز آن پيش و پس زادن رود . و هو يغضى على القذى : او خاموش مىماند در خوارى و ستم .

قذى

(
qaz
) م . ع . قذيت عينه قذى و قذيانا ( از باب سمع ) : خاشاك افتاد در چشم او . و قذى قذيا و قذى . مر . قذى (
qazy
) .

قذى

(
qaz
) ا . ع . خاك نرم و باريك . ج : اقذاء و قذى (
qoziyy
) .

قذى

(
qaziyy
) ص . ع . رجل قذى العين : مردى كه در چشم وى خاشاك افتاده باشد .

قذى

(
qoziyy
) ا . ع . ج . قذى (
qez
) .

قذى

(
qoziyy
) م . ع . قذى قذيا و قذيا . مر . قذى (
qazy
) .

قذيان

(
qazay n
) م . ع . قذى قذيا و قذيانا . مر . قذى (
qazy
) . و قذى قذى و قذيانا . مر . قذى (
qaz
) .

قذية

(
qaziyat
) و (
qaziyyat
) ص . ع . عين قذية : چشم خاشاك اوفتاده . و كذلك : عين قذية .

قذيعم

(
qozay'em
) ا . ع . مصغر قذعملة .

قذيف

(
qazif
) ا . ع . ابرى كه پيش چشم نمايان و پيدا گردد .

قذيف

(
qazif
) ص . ع . منزل قذيف : منزل دور .

قذيفة

(
qazifat
) ا . ع . هر چيز انداخته و پرتاب كرده . و هر چيز كه بدان قذف و تهمت كنند .

قذيفى

(
qezzif
) ا . ع . سنگ اندازى . و دشنام دهى . يق : بينهم قذيفى .

قر

(
qer
) ا . پ . بوزينه و كبى و ميمون . و حركات كه در هنگام غمزه و ناز بر كمر وارد كنند .

قر

(
qarr
) ص . ع . يوم قر : روز سرد و خنك .

قر

(
qarr
) ا . ع . يك قسم بر نشستنى و مركبى مردان را ما بين پالان و زين . و هودج . و چوزهء ماكيان . و قر الثوب : شكن جامه . و قرعين : خنكى چشم . و يوم القر : روز يازدهم ذى حجه كه حاجيان در منى آرام و قرار گيرند .

قر

(
qarr
) م . ع . قرت الابل قرا ( از باب ضرب ) : نخست آب خوردند شتران و سيراب نشدند . و قرت الدجاجة قرا و قريرا : باز ايستاد آن مرغ از بانگ و قطع كرد آواز را . و قر الكلام فى - اذنه : سخن را در گوش وى گفت و يار از را با وى در ميان نهاد . و قر عليه الماء : آب سرد ريخت به روى . و يق : المراة تقر لما يصنع بها يعنى زن باز نمىگرداند بوسه دهنده و خواهش ديگر دارنده را . و قر القدر قرا ( از باب نصر ) : آب سرد ريخت در ديگ تا جوش آن فرو نشيند و يا ديگ نسوزد . و قر اليوم : خنك گرديد روز . و قر الرجل ( مجهولا ) : سرمازده گرديد آن مرد . و قر قرارا
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2637 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )