تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2630

مساهمون:

ص٢٦٣٠
بيابان را . و قد فلان الكلام : بريد فلان سخن را . و قد الرجل ( مجهولا ) : دردگين شكم گرديد آن مرد .

قد

(
qedd
) ا . ع . كاسهء چرمين . و تازيانه . و دول از پوست ناپيراسته . ج : اقد (
aqodd
) .

قد

(
qodd
) ا . ع . يك نوع ماهى دريائى .

قد

(
qad
) م . ع . قدى قدا و قداوة . مر . قداوة (
qad vat
) .

قداة

(
qad t
) ا . ع . بوى خوش طعام در ديگ . يق : شممت قداة القدر .

قدات

(
qad t
) ع . ج . قدة (
qadat
) .

قداح

(
qedah
) ع . ج . قدح (
qedh
) .

قداح

(
qadd h
) ا . ع . كاسه‌گر . و آهن چقماق . و سنگ و يا چوب آتش زنه . و اطراف گياه تازه . و نوباوه‌هاى تازهء گياه اسپست . و نام موضعى .

قداحة

(
qed hat
) ا . ع . كاسه‌گرى و شغل كاسه‌گر .

قداحة

(
qadd hat
) ا . ع . سنگ و يا چوب آتش‌زنه .

قداحس

(
qod hes
) ا . ع . مرد دلاور و بىباك : و مرد بدخوى . و شير بيشه .

قداد

(
qad d
) ا . ع . خارپشت . و كلاكموش .

قداد

(
qed d
) ع . ج . قد (
qadd
) .

قداد

(
qod d
) ا . ع . درد شكم . و نام مردى .

قدار

(
qed r
) م . ع . قادرته مقادرة و قدارا : اندازه كردم آن چيز را بر چيز ديگر . و كردم آن را مانند كار ديگر .

قدار

(
qed r
) و (
qad r
) م . ع . قدر قدرا و قدارا . و مقدرة و مقدارا و قدارا و قدارا . مر . قدر (
qadr
) .

قدار

(
qod r
) ا . ع . مرد ميانه بالا . و طباخ . و باورچى . و شتركش . و ديگ‌پز . و خوانسالار . و مار بزرگ . و اژدها . و قدار بن سالف عاقر : ناقهء صالح . و قدار بن عمرو : مهتر و رئيس بنى ربيعة .

قدارة

(
qad rat
) م . ع . قدرت الامر قدارة ( از باب ضرب ) : آماده ساختم آن كار را و وقتش را معين نمودم .

قداره

(
qadd re
) ا . ع . يك نوع حربه‌اى مانند شمشير كه كتاره نيز گويند .

قداس

(
qod s
) ا . ع . استوار و ستبر از شرف . و غوزهء نقره شبيه مرواريد . و سنگى كه در جاى ريزش آب در حوض نصب كنند . و سنگى كه در حوض اندازند و آب را بدان اندازه نموده بخش كنند . و صاحب القداس : راهب و كشيش .

قداس

(
qadd s
) ا . ع . سنگى كه در محل ريزش آب در حوض نصب كنند .

قداس

(
qodd s
) ا . ع . نان متبركى مر ترسايان را . و ميزبان كليسا .

قداف

(
qod f
) ا . ع . كاسهء بزرگ . و سبوى سفالى .

قدام

(
qod m
) ص . ع . ديرينه و قديم .

قدام

(
qadd m
) ا . ع . پادشاه و مهتر قوم . و سرآمد قوم در شرف .

قدام

(
qodd m
) ا . ع . پيش و نزد . و جلو ، مؤنث آيد و گاه مذكر . و شتر كش . و سرآمد مردم در شرف . و پادشاه و مهتر قوم . و قدام الباب : رواق . و دهليز . و قدام البعض : نزد بعضى . و من قدامك : از نزد تو . و الى قدامك : از روبروى تو .

قدام

(
qodd m
) ف م . پ . - مأخوذ از تازى - جلو و پيش و پيش‌رو و جهة پيش . و قدام و خلف : از اول تا آخر .

قدام

(
qodd m
) ص . ع . ج . قادم .

قدامة

(
qad mat
) م . ع . قدم قدما و قدامة ( از باب كرم ) : ديرينه گشت .

قدامى

(
qod m
) ا . ع . قدامى الجيش : يزك و قراول لشكر .

قدامى

(
qodd mi
) ع . ج . قديم . و ج . قادمة .

قدامى

(
qodd mi
) ص . پ . منسوب بقدام يعنى جلو و پيشى .

قداميس

(
qad mis
) ع . ج . قدموس .

قداوة

(
qad vat
) م . ع . قدى اللحم قدى و قدا و قداوة ( از باب سمع ) : خوشبوى و خوشمزه گرديد گوشت .

قدآور

(
qad - vr
) ص . پ . بلند قد و بلند بالا .

قدائم

(
qad 'em
) ع . ج . قدوم (
qadum
) . و ج . قديمة (
qadimat
) .

قدة

(
qadat
) ا . ع . نوعى از مار . ج : قدات .

قدة

(
qedat
) ا . ع . پيشوا ( اسم من اقتدى به ) .

قدة

(
qedat
) م . ع . و قدت النار و قدا و وقدا و وقودا و وقودا و قدة و وقدانا ( از باب نصر ) : افروخته شد آتش .

قدة

(
qeddat
) ا . ع . دوال . و روش . و راه . و گروهى از مردم كه هر يك بر راهى و روشى و عزيمتى باشند . ج : قدد (
qedad
) . قوله تعالى :
كُنَّا طَرائِقَ قِدَداً
اى فرقا مختلفة اهواؤها .

قدح

(
qadh
) ا . ع . طعن در مرد و در نسب وى . ورد شهادت مرد . و قدح العين : بيرون كردن آب تباه شده از چشم . و صدع و شكاف .

قدح

(
qadh
) م . ع . قدح فيه قدحا ( از باب فتح ) : طعن كرد در آن . و كذا : قدح فى نسبه و عدالته . و قدح فى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2630 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )