تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2628

مساهمون:

ص٢٦٢٨
قحط ( مجهولا ) قحطا : قحط زده گرديدند . و قحطه قحطا ( از باب فتح ) : بشدت و سختى زد آن را .

قحط

(
qaht
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - تنگى و كميابى . و كمياب . و بىحاصلى . و بىحاصل . و بىثمرى . و بىثمر . و گرانى و سختى و خشكسالى و بىبارانى و مجاعه . و قحط سال : سال خشك بىباران و سال مجاعه . و قحط رجال : كميابى مردمان با دانش . و قحط شدن : كمياب شدن . و مفقود گشتن .

قحط

(
qoht
) ا . ع . يك نوع گياهى .

قحط

(
qahat
) م . ع . قحط المطر قحطا ( از باب سمع ) : باز ايستاد باران . و قحط العام : خشك شد سال . و قحط ( مجهولا ) : قحط زده شد .

قحط

(
qahet
) ص . ع . عام قحط : سال سخت . و ضرب قحط : زدن سخت و شديد .

قحطان

(
qaht n
) ا . ع . نام پدر تازيان يمن . و نام پدر گروهى از تازيان .

قحطبة

(
qahtabat
) م . ع . قحطبه قحطبة : بر زمين افگند آن را . و قحطب فلان بالسيف : بلند كرد او را بشمشير و زد .

قحطرة

(
qahtarat
) م . ع . قحطر القوس قحطرة : زه كرد كمان را . و قحطر جاريته : گائيد كنيزك خود را .

قحط رسيده

(
qaht - raside
) ص . پ . قحطى ديده و سال سخت و مجاعه ديده .

قحط زده

(
qaht - zade
) ص . پ . گرفتار قحط و غلا و سخت گرسنه . و پرخوار و اكول . و فوت شده و به هلاكت رسيدهء از گرسنگى .

قحط سال

(
qaht - s l
) ا . پ . قحطى و سال مجاعه .

قحط سالى

(
qaht - s li
) ا . پ . بىحاصلى و گرانى و تنگى و كمى محصولات و خشكسالى .

قحطناك

(
qaht - n k
) ص . پ . بىحاصل و بىمحصول . و قحط زده .

قحطى

(
qahti
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نقصان و يا فقدان لوازم زندگانى خصوصا آذوقه و مأكولات .

قحطى

(
qahtiyy
) ا . ع . اكول و پر خوار ( لغة عراقية ) .

قحف

(
qahf
) م . ع . قحفه قحفا ( از باب فتح ) : زد بر كاسهء سر او . و شكست و يا بريد كاسهء سر او را . و رسانيد بر كاسهء سر او . و قحف ما فى الاناء : خورد هر آنچه در آوند بود و بيرون آورد آنچه در آن بود . و بجانب خود كشيد . و جذب كرد اشكه و تريد و جز آن را . و نيز قحف : گندم دانه را بر باد كردن . و بردن هر چه باشد .

قحف

(
qehf
) ا . ع . كاسهء سر . و دو استخوان بالاى سر . و آنچه شكسته و جدا گردد از كاسهء سر ، و آن را قحف نخوانند تا كه شكسته و جدا نگردد از آن چيزى . ج : اقحاف و قحاف و قحوف و قحفة (
qehafat
) . و قدح . و نيمهء كاسهء بزرگ چون شكسته و رخنه دار گردد . و كاسهء چوبين مانا بكاسهء سر . و كرانهء سرين . و شدت شرب و بسيار نوشيدن . و ما له قد و لا قحف : ندارد نه كاسهء چرمين و نه كاسهء چوبين يعنى چيزى ندارد . المثل : هو افلس من ضارب قحف استه يعنى او مسكين و برجاى مانده است . ايضا المثل : رماه با قحاف راسه ، و اين مثل را در وقتى گويند كه بآوردن بر كسى بلا و سختى وى را خاموش كنند و يا آنكه كسى را زبون و تباه نمايند و يا كسى را از حاجت و آهنگ وى باز داشته باشند .

قحف

(
qohf
) ع . ج . قاحف (
q hef
) .

قحفاء

(
qahf '
) ص . ع . عجاجة قحفاء : گرد باد سخت كه هر چيز را ببرد .

قحفة

(
qehafat
) ع . ج . قحف (
qehf
) .

قحفزة

(
qahfazat
) م . ع . قحفز له الكلام قحفزة : سخن درشت و سخت گفت او را . و قحفز فى المشى : بشتاب رفت . و قحفز الحقيبة : نيكو پر كرد حقيبة را .

قحفليز

(
qahfaliz
) ا . ع . كس زن .

قحقاح

(
qahq h
) ص . پ . قرب قحقاح : قرب سخت . مر . قرب (
qarab
) .

قحقح

(
qahqah
) ا . ع . بالاى قب . مر . قب . (
qebb
) .

قحقح

(
qohqoh
) ا . ع . استخوان گردا گرد دبر . و نام موضعى .

قحقحة

(
qahqahat
) ا . ع . گردانيدن آواز در گاو . و خندهء كبى و بوزينه .

قحل

(
qahl
) ص . ع . شيخ قحل : پير بد خو و كج خلق .

قحل

(
qahl
) و (
qahal
) م . ع . قحل قحلا و قحلا ( از باب فتح و سمع ) خشك گرديد پوست بر استخوان وى و خشك اندام شد . و قحل الشيئ : خشك شد آن چيز .

قحل

(
qahl
) و (
qahel
) ص . ع . پير خشك اندام و پوست بر استخوان خشك شده .

قحل

(
qahal
) م . ع . قحل الشيخ قحلا ( از باب سمع ) : خشك شد پوست بر استخوان آن پير .

قحل

(
qahel
) ص . ع . چيز خشك شده .

قحلزة

(
qahlazat
) ا . ع . رفتار مرد كوتاه بالا .

قحلزة

(
qahlazat
) م . ع . درشت آوردن سخن و درشتى كردن در سخن .

قحم

(
qahm
) ص . ع . شيخ قحم : پير نيك فرتوت لاغر . و فرس قحم : اسب لاغر پير . ج : قحام .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2628 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )