تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2624

مساهمون:

ص٢٦٢٤

قتانة

( از باب كرم ) : اندك طعام گرديد آن مرد و كم خوار شد .

قتائدة

(
qot 'edat
) ا . ع . سربالائى كوه و پشته .

قتب

(
qatb
) م . ع . قتبه قتبا ( از باب نصر ) : رودهء بريان طعام داد او را . و نيز قتب : بر پشت ستور قتب نهادن .

قتب

(
qetab
) ا . ع . روده . ج : اقتاب . و ساز و ساخت شتر آبكش . و هر چه گرد و مدور باشد از شكم . و خوى گير كه زير پالان بر پشت ستور نهند . و خوىگير خرد به قدر كوهان شتر .

قتب

(
qatab
) و (
qetb
) ا . ع . پالان . و پالان خرد . ج : اقتاب .

قتب

(
qateb
) ا . ع . مرد تنگدل زود خشم .

قتبة

(
qetbat
) ا . ع . روده . ج : اقتاب .

قتبى

(
qotabiyy
) ص . ع . منسوب بقبيلهء قتيبة .

قتة

(
qattat
) ا . ع . واحد قت .

قتد

(
qatad
) ا . ع . چوب پالان . ج : اقتاد و قتود .

قتد

(
qatad
) م . ع . قتدت الابل قتدا ( از باب سمع ) : دردگين شكم شدند آن شتران از خوردن قتاد .

قتدة

(
qatedat
) ص . ع . ابل قتدة : شتران دردگين شكم از خوردن قتاد .

قتر

(
qatr
) ا . ع . اندك از قوت كه جان را نگاهدارد . و قوت روز گذار كه بدان روز گذرانند .

قتر

(
qatr
) م . ع . قتر الشيئ قترا ( از باب نصر ) : برهم نهاد بعض آن چيز را بر بعضى . و قتر الدرع : ميخ دوز كرد آن زره را . و قتر الشيئ : لازم گرفت آن چيز را . و قتر على عياله قترا و قتورا ( از باب نصر و ضرب ) : تنگ كرد نفقه را بر عيال خود . و نيز قتر : قوت روز گذار دادن .

قتر

(
qatr
) و (
qatar
) ا . ع . قدر .

قتر

(
qatr
) و (
qatar
) م . ع . قتر قترا و قترا ( از باب سمع و نصر و ضرب ) : بخور كرد . و قترت القدر : بلند گرديد و پراكنده شد بوى ديگ افزار آن ديگ . و كذا : قتر الشواء و قتر العظم .

قتر

(
qetr
) ا . ع . نوعى از پيكان تير . و تير خرد . و نى كه آن را بر هدف اندازند .

قتر

(
qotr
) و (
qotor
) ا . ع . كرانه و جانب . لغة فى قطر . ج : اقتار .

قتر

(
qatar
) ع . ج . قترة (
qatarat
) .

قتر

(
qater
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - استر و قاتر .

قتر

(
qater
) ا . ع . مرد متكبر .

قتر

(
qotor
) ع . ج . قترة .

قترة

(
qetrat
) ا . ع . ابو قترة : شيطان . و كنيهء ابليس . و ابن قترة : مارى خبيث ريزه .

قترة

(
qotrat
) ا . ع . گازهء صياد . و تودهء پشك . و تودهء سنگريزه .

قترة

(
qatrat
) ا . ع . گرد و غبار .

قترة

(
qatarat
) ا . ع . گرد و غبار . ج : قتر (
qatar
) . قوله تعالى :
تَرْهَقُها قَتَرَةٌ
.

قتع

(
qet '
) ا . ع . خانهء زنبور عسل در غار نزديك تك .

قتع

(
qata '
) ا . ع . كرمك سرخ چوبخوار .

قتعة

(
qata'at
) ا . ع . خوار و حقير . و كرمكى كه ديوچه گويند . و واحد قتع .

قتق

(
qateq
) ا . پ . قاتق .

قتقتة

(
qatqatat
) م . ع . قتقت قتقتة : سخن چينى نمود .

قتل

(
qatl
) م . ع . قتلته قتلا ( از باب نصر ) : بيرون كردم جان آن را و كشتم آن را . و قتله و قتل به قتلا و تقتالا و قتلة : مىراند و كشت او را . و قتل الرجل ( مجهولا ) : كشته شد آن مرد ، و ان كان قتله الجن و العشق يق : اقتتل . و قتل الرجل : بر تن آن مرد زد . و قتل راسه : بر سر او زد . و قتل الشيئ خبرا قتلا : نيكو دانست آن خبر را . قوله تعالى .
وَ ما قَتَلُوهُ يَقِيناً
اى لم يحيطوا به علما . و قتل الشراب : آميخت آن شراب را به آب . و قتله قتلة سوء : ببدى كشت آن را . و قوله تعالى :
قُتِلَ الْإِنْسانُ ما أَكْفَرَهُ
اى لعن .

قتل

(
qatl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشتار . و كشته شدن . و ذبح . و شهادت . و هلاكت و وفات . و خونريزى . و قتل عام : كشتار عام و خونريزى كه در آن ابقا بر زن و مرد و بزرگ و كوچك و دوست و بيگانه و مجرم و غير مجرم نكنند مانند خونريزى اسكندر مقدونيائى و چنگيز مغل در اين مملكت .

قتل

(
qetl
) ا . ع . دشمن جنگ آور و مقاتل . و دوست و صديق . ج . اقتال . و همتا و مانند . و دلير . و پسر عمو . و داناى بدى و فساد . و انه لقتل شر يعنى او داناست مربدى را .

قتل

(
qotl
) و (
qotol
) ع . ج . قتول (
qatul
) .

قتلاء

(
qotala '
) ع . ج . قتيل .

قتلان

(
qetl ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو همتا .

قتلة

(
qatlat
) ا . ع . يك مرتبه كشتار و يك دفعه كشتن .

قتلة

(
qetlat
) ا . ع . نوع و هيئت كشتن . و قتلة سوء : ببدى كشتن . و پدر كشى . و شر قتلة : ببدترين هيئتى كشتن .

قتلة

(
qetlat
) م . ع . قتل قتلا و تقتالا و قتلة . مر . قتل .

قتلة

(
qatalat
) ع . ج . قاتل .

قتلگاه

(
qatl - g h
) و قتلگه (
qatl - gah
)