تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2621

مساهمون:

ص٢٦٢١
نشده باشد . و اجعلوا بيوتكم قبلة اى مسجدا ، و قيل : متقابلة .

قبلة

(
qoblat
) ا . ع . بوسه و ماچ . ج : قبل (
qobal
) . و آنچه جادوگر بدان دل كسى را به ديگرى مايل كند . و پذرفتارى و نشانى كه در پيش گوش گوسپند نمايند .

قبلة

(
qabalat
) ا . ع . چرخهء ريسمان . و ريگ تودهء گرد . و سرفه . ج : قبل (
qabal
) . و نيز مرتعى كه در جلو خانه‌ها باشد و ستور در آن چرا كرده بىآنكه شب به منزل خود برگردند .

قبلتين

(
qeblatayne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : مسجد الحرام و مسجد اقصى .

قبلش

(
qaballac
) ا . ع . سر نره .

قبله

(
qeble
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كعبه . و جهتى كه در نماز بدان رو كنند . و هر مكان مقدسى كه در هنگام پرستش يزدان بدان روى آورند و معبد و مسجد و عبادتگاه و سجده‌گاه . و طريقه و روش و رسم و آئين . و پدر . و مدينهء طيبه . و نجف اشرف . و كربلاى معلا . و كاظمين . و سامره . و مشهد مقدس رضوى . و قبلهء جمشيد : آتش . و شراب سرخ . و آفتاب . و جام جهان نما . و قبلهء دهقان و يا قبلهء زردشتيان : آتش . و قبلهء عالم : پادشاه . و قبلهء كونين : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

قبله

(
qoble
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بوسه . و قبله دادن : بوسه دادن و بوسيدن .

قبله‌گاه

(
qeble - g h
) ا . پ . هر جائى كه وقت پرستش يزدان بدان روى آورند . و نيز از القاب پدر و كسى كه قائم مقام وى باشد . و قبله‌گاه مجوس : آتش .

قبله نامه

(
qeble - n me
) ا . پ . قطب نماى ملاحان .

قبله‌نما

(
qeble - nam
) ا . پ . قطب نمائى كه بدان تعيين جهة مكهء مكرمه را مىكنند .

قبلى

(
qebli
) ص . پ . منسوب به قبله . و جنوبى . و طرف جنوب .

قبلى

(
qabaliyy
) ص . ع . منسوب بقبلة (
qabalat
) .

قبليا

(
qabaliyyan
) ا . ع . رايته قبليا : ديدار كردم او را آشكار و نمايان .

قبنة

(
qobnat
) ا . ع . شتابى در كار و حاجت و نياز .

قبنجر

(
qabanjar
) ا . ع . مرد كلان شكم .

قبو

(
qabv
) م . ع . قباه قبوا ( از باب نصر ) : با انگشتان فراهم آورد و جمع كرد آن را . و قبا البناء : بلند برآورد آن بنا را . و قبا الزعفران : چيد زعفران را .

قبوب

(
qobub
) م . ع . قب القوم قبوبا ( از باب ضرب ) : بانگ و فرياد نمودند آن گروه در خصومت . و قب قبا و قبوبا . مر . قب .

قبوة

(
qabvat
) ا . ع . پيوستگى ميان دو لب و ضم كردن حرف را .

قبوح

(
qobuh
) و قبوحة (
qobuhat
) م . ع . قبح قبوحا و قبوحة و قباحا . مر . قباح .

قبور

(
qabur
) ا . ع . زمين پست و نرم . و خرمابن زود بار آور . و خرما بنى كه بارش در شاخش بود .

قبور

(
qobur
) ع . ج . قبر .

قبور

(
qobur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گورها و قبرها و دخمه‌ها . و اصحاب قبور و يا اهل قبور : مردگان در گور .

قبوص

(
qabus
) ا . ع . اسب استوار خلقت . و اسب سخت تند و تيز كه چون به روى هى كنند جز نوك سمب آن به زمين نرسد .

قبوع

(
qobu '
) م . ع . قبع القنفذ قبوعا ( از باب فتح ) : سر در پوست كشيد خارپشت . و قبع الرجل : سر در گريبان كرد آن مرد . و قبع فلان : سپس ماند فلان از ياران خود . و قبع فى الارض : رفت .

قبول

(
qabul
) ا . ع . ماما و مام ناف . و باد صبا بدان جهت كه ضد دبور است و يا بجهة آنكه در مقابل كعبه مىوزد و يا بدان‌جهت كه مقبول طبائع است . و نيز قبول : پذيرفتگى عفو و جز آن ( اسم است مصدرى را كه فعلش وجود ندارد ) و چون چيزى را نفس بپذيرد و قبول كند گويند : على فلان قبول .

قبول

(
qabul
) و (
qobul
) ا . ع . خوبى و جمال و هيئت و لباس . و منه قول نديم المأمون فى الحسنين : امهما البتول و ابوهما القبول .

قبول

(
qabul
) و (
qobul
) م . ع . قبل العقد قبولا و قبولا ( از باب سمع ) : پذيرفت عقد را . و قبل القول : حمل براستى كرد آن قول را . و قبل الهدية : گرفت آن هديه را و پذيرفت . و قبل الله عبادتنا و دعائنا : بپذيرد خداى عبادت و دعاى ما را . و قبل على الشيئ : چسبيد بآنچيز و لازم گرفت آن چيز را . و آغاز نمود در آن چيز . و قبلت الصبا قبلا و قبولا و قبولا ( از باب نصر ) : وزيد باد صبا . و قبح الله ما قبل و ما دبر : زشت گرداند خداى سان آينده و سال گذشته را . و نيز قبول : پيش آمدن و بردن .

قبول

(
qaqul
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پذرفتارى و پذيرائى و پذيرفتگى . و پذرفته و مقبول و پسنديده و مرضى . و موافق . و مجاز . و قبض و گرفتگى . و اجابت . و پسنديدگى . و قبول افتادن : مطبوع و پسنديده شدن و مقبول واقع شدن . و قبول شدن : پذيرفته شدن و پسنديده و مطبوع شدن . و قبول