تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2620

مساهمون:

ص٢٦٢٠

قبقب

(
qabqab
) ا . ع . شكم .

قبقب

(
qebqeb
) ا . ع . قسمى از صدف دريائى .

قبقبة

(
qabqabat
) ا . ع . بانگ دندان گشن . و آواز شكم اسب و شير .

قبقبة

(
qabqabat
) م . ع . قبقب الفحل و الاسد قبقبة : غريد و خروشيد گشن و شير . و قبقب الرجل : گول گرديد آن مرد .

قبق كتك

(
qabq - katk
) و قبق گرگ (
qabq - gorg
) و قبك كتك (
qabk - katk
) و قبك گرگ (
qabk - gorg
) پ . كلمهء فعل يعنى ملتفت باش و مواظب باش كه مهمان مىآيد .

قبك آب

(
qobke - b
) و (
qobbake - b
) ا . پ . جل و غز و طحلب .

قبل

(
qabl
) ع . از ظروف مبهمه است بمعنى پيش خلاف بعد . يق : اتيتك من قبل و يا قبل و يا قبل و يا قبلا و يا

قبل

(
qablen
) . و قبل الامس : روز پيش از ديروز يعنى پريروز .

قبل

(
qabl
) م . ع . قبل النعل قبلا ( از باب فتح ) : دوال ساخت نعل را و يا قبال بربست بر نعل . و قبل قبلا و قبولا و قبولا . مر . قبل و قبول . و قبل قبلا و قبولا . مر . قبول .

قبل

(
qabl
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - پيش و نزديك و جلو و پيش‌رو . و قبل از اين : پيش از اين . و قبل از صبح و يا قبل الصبح : پش از صبح و سحر .

قبل

(
qobl
) ا . ع . سوى و جانب و نحو . و آهنگ . يق : اقبل قبله : يعنى قصد كرد آهنگ او را . و روى آورد بجانب او .

قبل

(
qobl
) ص . ع . ج . اقبل و قبلاء .

قبل

(
qobl
) و (
qobol
) ا . ع . اندام پيش و فرج انسان . و جلو هر چيزى خلاف دبر . و روى كوه . و يا بن و يا كمر آن . و مقدم و پيشگاه نشانه ، يق : وقع السهم بقبل الهدف و بدبره اى من مقدمه و مؤخره . و اول زمان . و نخستين موسم . يق : كان ذلك فى قبل الشتاء و الصيف .

قبل

(
qabal
) ا . ع . بلندى زمين كه پيش نمايد . يق : رايت بذلك القبل شخصا : ديدم در اين بلندى زمين كه پيش رو است شخصى را . و نيز سر هر پشته . و سر هر كوه . و فراهم آمد نگاه ريگ توده‌ها . و خوبى و سبكى دست ماما در برآوردن بچه . و فحج و پيش آمدگى سياهى چشم بر بينى و يا حول و يا آنكه قبل بهتر از حول است . و برآمدگى سياههء چشم يكى بر ديگرى و بودن سياههء چشم بر بن بينى و يا بر گوشهء چشم و يا بر ابرو و يا بر آمدن نگاه چشمى بر نگاه چشم ديگر . و ريختن آب بر سر شتران وقت آب خوردن . و خميدگى شاخ گوسپند بر روى آن . و بىانديشه و استحضار سخن گفتن . و رجز گفتن . و ديدار ماه نو پيش از ساير مردم . و نخستين ديدن هر چيزى . و نيز قبل : نوعى از مهره كه زنان بدان مردان را بند نمايند و جهة چشم زخم و افسون بر گردن اسب بندند . و مهره‌اى از دندان پيل درخشان كه بر گردن زنان و اسبان بندند .

قبل

(
qabal
) ا . ع . ج . قبلة (
qabalat
) .

قبل

(
qobol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فرج زن . و دو اسطوانهء ميان كاواك كه از تخته‌هاى چوبين سازند و روى آنها را از تيماج بپوشانند و در جلو زين اسب آويزان نموده مسافرين در آنها قليان و لوازم وى را گذارند .

قبل

(
qabal
) م . ع . قبلت العين قبلا ( از باب سمع و نصر ) : كج شد آن چشم و بر بينى برآمد سياههء چشم . و قبلت الليلة : پيش آمد شب .

قبل

(
qabal
) و (
qebal
) ا . ع . افعل ذلك لعشر من ذى قبل : مىكنم اين كار را در زمان آينده . و لا اكلمك الى عشر من ذى قبل : با تو سخن نمىگويم تا ده روز بعد از اين و يا نگويم با تو سخنى از سر نو . و كذلك : من ذى قبل .

قبل

(
qabal
) و (
qebal
) و (
qobal
) و (
qobol
) ا . ع . رايته قبلا : ديدم او را آشكارا و روباروى . و كذلك البواقى .

قبل

(
qebal
) ا . ع . طاقت . يق : ليس لى قبل اى طاقة . قوله تعالى :
فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ بِجُنُودٍ لا قِبَلَ لَهُمْ بِها
. و نزد . و جهة يق : ولى فى قبله حق اى عنده .

قبل

(
qebal
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - جانب و نزد . و از قبل : از جانب و از طرف و از نزد .

قبل

(
qobal
) ع . ج . قبلة (
qoblat
) .

قبل

(
qobol
) ع . ج . قبيل .

قبلا

(
qablan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - پيش از اين .

قبلا

(
qabl '
) ص . ع . مؤنث اقبل . يق : امراة قبلاء : زن كج چشم چندان كه گوئى بسوى بينى خود نگاه مىكند . و شاة قبلاء : گوسپندى كه سرونش بر روى وى خميده باشد . ج : قبل (
qobl
) .

قبلة

(
qablat
) ا . ع . نوعى از مهره كه زبان مردان را بدان بند كنند و نيز جهة چشم زخم و افسون بر گردن اسب بندند .

قبلة

(
qeblat
) ا . ع . هر چه در پيش روى گيرند آن را . و جهتى كه در نماز بدان روى آرند . و جهة و سمت . و كعبه . و ما له فى هذا الامر قبلة و لا دبرة : نيست مر او را در اين كار وجهى و پشت و روئى ندارد يعنى درصورتىكه شخص در كار خود هدايت كرده