تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2617

مساهمون:

ص٢٦١٧
تورهائى نيابى نه در امسال و نه در سالهاى ديگر كه يكايك اسم برده شده چه قابل و قاب و قباقب و مقبقب نام سالهاى آينده است به ترتيب هر سالى پس از سالى پس مقبقب سال چهارم خواهد بود .

قبال

(
qeb l
) ا . ع . قبال النعل : دوال پيش كفش كه ميان انگشتان باشد . و قصيرى قبال : نام مارى خبيث . و ما يعرف قباله من دباره : بمعنى ما يعرف قبيله من دبيره مىباشد . مر . قبيل .

قبالة

(
qab lat
) ا . ع . پذرفتارى و كارسازى عمل ، اسم است تقبل را . و نيز قبالة : مكتوبى كه در آن مىنويسند چيزى را كه انسان ملتزم مىگردد از كار و عمل و يا دين و جز آن . و نيز چون كسى قبول كند چيزى را بطور مقاطعه و نوشته‌اى بر طبق آن نويسند آن نوشته عبارت است از قبالة . و قولهم : نحن فى قبالته‌اى فى عرافته .

قبالة

(
qab lat
) م . ع . قبل به قبالة ( از باب نصر و ضرب ) : كار ساز و پذرفتار گرديد .

قبالة

(
qeb lat
) ا . ع . مام نافى و مامائى . و قباله نويسى . و عرافة .

قبالة

(
qeb lat
) م . ع . قبلت المراة قبالة ( از باب سمع ) : مامائى كرد آن زن و از نصر نيز آيد . و قبل به قبالة : پذرفتار گرديد .

قبالة

(
qob lat
) ا . ع . روباروى . يق : جلست قبالته يعنى روبروى آن نشستم .

قباله

(
qab le
) و (
qeb le
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضمانت نامه و معاهده . و مكتوبى كه در فروش ملك و جز آن مىنويسند و در آن ذكر مىكنند فروشنده و خرنده و آن چيزى را كه خريد و فروش بدان تعلق گرفته و مبلغ ادا شده و شرايط بيع و جز آن را و چكنامه و ترزده و بيلك و بيله و ترده و نورده نيز مىگويند . و قبالهء زناشوئى : عقدنامه .

قباله‌نويس

(
qab le - navis
) ا . پ . كسى كه ترزده و قباله و عقدنامه نويسد .

قبان

(
qab n
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - پلهء ترازو . و قپان .

قبان

(
qabb n
) ا . ع . - مأخوذ از كپان ( قپان ) و بمعنى آن . و نيز قبان : امين . يق : فلان قبان على فلان . و نام شهرى . و حمارقبان و يا عيرقبان : جانوركى كه خرخاكى گويند .

قبانمد

(
qab - namad
) ا . پ . بالاپوش بارانى نمدى .

قباه

(
qab h
) ا . پ . قبا و جامهء پوشيدنى .

قباية

(
qab yat
) ا . ع . دشت هموار .

قبائح

(
qab 'eh
) ع . ج . قبيحة .

قبايح

(
qab yeh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زشتيها . و زشتى . و كارهاى زشت و قبيح و ناپسند . و رسوائيها . و قبايح اعمال : زشتى كارها .

قبائر

(
qab 'er
) ع . ج . قبراء (
qobr '
) .

قبائل

(
qab yel
) ع . ج . قبيلة . و قبائل الرأس : قطعات سر كه متصل‌اند بعضى ببعضى .

قبايل

(
qab yel
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قبيله‌ها و طايفه‌ها و گروهها .

قبب

(
qabab
) ا . ع . باريكى و لاغرى تهيگاه و شكم .

قبب

(
qabab
) م . ع . قب بطنه قببا ( از باب سمع ) : باريك گرديد شكم او . و كذا : قبب بطنه .

قبب

(
qobab
) ع . ج . قبة (
qobbat
) .

قبة

(
qebat
) و (
qebbat
) ا . ع . قبة الشاة : هزار خانهء شكنبهء گوسپند . و كذلك : قبة الشاة .

قبة

(
qobbat
) ا . ع . بناى گرد برآورده و گنبد . ج : قبب (
qobab
) و قباب . و كنگره . و مسجد جامع . و چادر و خيمه . و چتر و سايبان . و قبة الاسلام : شهر بصره . و شهر بلخ . و قبة الزمان : خيمه‌اى كه در آن عهد و پيمان بندند .

قبتر

(
qobtor
) ا . ع . كوتاه بالا .

قبتور

(
qobtur
) ا . ع . نام جزيره‌اى در مغرب .

قبث

(
qabs
) م . ع . قبث به قبثا ( از ضرب ) : بپنجه گرفت آن را .

قبثر

(
qabsar
) ا . ع . فرومايهء گمنام .

قبج

(
qabj
) و قبجة (
qabjat
) ا . ع . مأخوذ از كبك فارسى و بمعنى آن . و التاء للوحدة .

قبچاق

(
qebc ? q
) ا . پ . نام دشتى در تاتارستان كه دشت خزر نيز گويند .

قبح

(
qobh
) و (
qabh
) ا . ع . زشتى ضد حسن و خوبى . ج : مقابح بر غير قياس مانند محاسن ج . حسن . و قبحاله و شقحا يعنى زشتى باد بر او . و كذا : قبحاله و شقحا (
caqhan
) .

قبح

(
qobh
) و (
qabh
) م . ع . قبح قبحا و قبحا و قباحا . مر . قباح .

قبح

(
qobh
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بدى . و زشتى و بد شكلى و قباحت . و رسوائى .

قبحى

(
qabh
) ع . ج . قبيح .

قبر

(
qabr
) ا ع . گور . ج : قبور .

قبر

(
qabr
) م . ع . قبره قبرا و مقبرا ( از باب نصر و ضرب ) : در گور كرد آن را .

قبر

(
qabr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گور و يا نيچ و دخمه و مقبره و مرقد . و قبر پيغمبرى : گور گشاد و وسيع . و قبر كوهانى : گورى كه مانند خر پشته سازند .

قبر

(
qebr
) ا . ع . جاى كرم خوردهء از چوب عود .

قبر

(
qobar
) ا . ع . نوعى از انگور دراز سپيد نيكو .

قبر

(
qobar
) و (
qobbar
) ا . ع . چكاوك .