قانون
(
q nun
) ا . پ . اصل . و رسم و شكل و قاعده و طريقه و ترتيب و نظم و دستور و منوال و طرز و كانون و يا سه و روش و آئين و آداب . و شريعت . و نام كتابى مر شيخ - الرئيس ابو على بن سينا را در علم طب . و نام سازى از مخترعات معلم ثانى فارابى .
و نيز قانون : حكم اجبارى كه از دستگاه حكومت مقتدرهء مملكتى صدور يابد و مبنى و متكى بر طبيعت عالم تمدن و متناسب با طبيعت انسان باشد و بدون استثنا شامل همهء افراد مردم آن مملكت گردد و اغراض مستبدانهء اشخاص را در آن دخالتى نباشد . و قانون عتيق : قانون موسى . و قانون كردن : رسم كردن و معمول نمودن و آئين نهادن و قاعده گذاردن .
قانون
(
q nun
) ا . ع . - مأخوذ از كانون فارسى - اصل هر چيزى و مقياس آن .
ج : قوانين .
قانونچه
(
q nun - ce
) ا . پ . مصغر قانون يعنى قانون خرد و كوچك . و نام كتابى در علم طب . و نوسازى .
قانون دان
(
q nun - d n
) ا و ص .
پ . واقف و آگاه بصلاح كار .
قانونگو
(
q nun - gu
) و (
q nun - gov
) ا . پ . صاحب منصبى كه مكلف باشد به نوشتن و تصريح كردن قواعد سلطنت . و نيز صاحب منصب در هر ناحيهاى كه آشنا باشد بقواعد و عادات و رسوم و طبيعت و محصولات آن ناحيه .
قانون گوئى
(
q nun - gu'i
) و و (
q nun - gov'i
) ا . پ . شغل و عمل شخص قانونگو .
قانوننامه
(
q nun - n me
) ا . پ . كتاب قانون و كتاب شريعت .
قانون نويس
(
q nun - navis
) ص .
پ . نويسندهء قانون .
قانونى
(
q nuni
) ص . پ . منسوب بقانون .
قانه
(
q ne
) ا . پ . ذرع روسى را گويند كه معادل است با يازده گره و خمس گره و هر ده قانه مساوى هفت ذرع شاه مىباشد .
قانى
(
q ni
) و قانئ
(
q ni '
) ص . ع .
بسيار سرخ . يق : احمر قان . و نيز : احمر قانئ .
قاورد
(
q vard
) ا . پ . نوعى از حلوا .
قاوند
(
q vand
) ا . پ . روغنى مانند پيه بسته كه از دانهاى گيرند شبيه بفندق .
قاوى
(
q vi
) ا . ع . گيرنده و آخذ .
قاوية
(
q viyat
) ا . ع . تخم مرغ . و نام باغى . و سال اندك باران .
قاويل
(
q vil
) ا . پ . نام گروهى از مردم شمالى .
قاه
(
q h
) ا . ع . زيست با ناز و ارزانى .
و طاعت و فرمان بردارى . و جاه و جلال و سرعت اجابت در اكل . و تسلط و حكومت .
يق : مالك على قاه : نيست تو را بر من حكومت و تسلطى .
قاهر
(
q her
) افا . ع . چيره شونده .
و القاهر بالله : لقب محمد بن معتضد نوزدهمين خليفهء عباسى كه در سال 320 هجرى بخلافت رسيد و پس از يك سال و پنج ماه و هفت روز در 322 او را از خلافت خلع كردند .
قاهر
(
q her
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - چيره و غالب و فاتح و مظفر و فيروز و كشور گشاى و توانا و باقوت . و زبر دست و ستمگر و ظالم . و قاهر الزهر : ترياق و فاذ زهر سم .
قاهرة
(
q herat
) ا . ع . شتابزدگى .
و اول هر چيزى . و گوشت ميان كتف و گردن و سرسينه و سينه . و القاهرة : تخت گاه ديار مصر .
قاهره
(
q here
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - قاهر و چيره و غالب و فاتح و مقهور كننده . و دولت قاهره : دولت فاتح و مقهوركننده .
قاهره
(
q here
) ا . پ . پايتخت مملكت مصر .
قاهقاه
(
q h - q h
) ا . پ . خندهء به آواز بلند .
قاهى
(
q hi
) ا . ع . مرد فراخ حال در خانه و اهل . و خوش زيست . و مرد تيز خاطر . تيزرو .
قاهى
(
q hiyy
) ا . ع . مرد فراخ حال پرورده بناز .
قاى
(
qa'y
) ا . ع . جائى در تركستان .
قأى
(
qa'y
) م . ع . قاى قأيا ( از باب فتح ) : بگفت و اقرار خود ثابت كرد حق خصم را .
قائب
(
q 'eb
) ص . ع . غايب و غير حاضر و مستور از نظر .
قائبة
(
q 'ebat
) ا . ع . تخم مرغ . و مرغ . و چوزه . المثل : تخلصت قائبة من قوب يعنى جدا شد تخم از چوزه .
دربارهء كسى گويند كه از صاحب و يار خود جدا گردد . و كذا : تخلصت قابة من قوب .
قائت
(
q 'et
) ا . ع . طعامى كه كفايت زيست انسانى كند و بدن بتواند بدان قوام گيرد .
يقال : هو فى قائت من العيش . و نيز قائت : شير بيشه .
قائد
(
q 'ed
) ص . ع . از جلو كشندهء ستور و جز آن خلاف سائق يعنى راننده و امير لشكر . ج : قواد (
qovv d
) و قود (
qovv d
) و قادة .
قائد
(
q 'ed
) ا . ع . بينى كوه . و كوه دراز بر روى زمين . و زمين دراز . و بزرگتر ابزار هاى كشت . و نام آخرين ستارهء از بنات النعش .
قائدة
(
q 'edat
) ا . ع . پشتهء دراز گسترده بر زمين .