تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2616

مساهمون:

ص٢٦١٦

قبا

(
qab
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جامهء پوشيدنى كه روى ارخالق پوشند و توزى و فرغل و يلمه . و جامهء كوتاه پيش گشاده . و قبا تنگ شدن : بيطاقت شدن و تنگى در معاش پديد آمدن . و قبا كردن : چاك كردن پيراهن . و قباى آهنين : جبهء آهنين . و قباى زربفت : آسمان بىابر در شبهاى تاريك . و قباى كحلى : آسمان . و قباى معلم : آسمان دنيا . و فلك قمر .

قبا

(
qab
) ا . ع . يك نوع گياهى . و پراكندگى و پايمالى چيزى را . و قبا قوسين : قاب قوسين .

قبا

(
qob
) و قباء (
qob '
) ا . ع . موضعى نزديك مدينهء منوره به دو ميل فاصله ( يصرف و لا يصرف و يذكر و يؤنث ) .

قباء

(
qab '
) ا . ع . قبا و جامهء پوشيدنى . ج : اقبية . و قباء قوسين : قاب قوسين .

قباء

(
qabb '
) ص . ع . مؤنث اقب : زن اريك و لاغر ميان . ج : قب (
qobb
) .

قباب

(
qeb b
) ا . ع . نوعى از ماهى . و نام موضعى و جائى و دهى و محله‌اى . و ج . قبة .

قباب

(
qob b
) ا و ص . ع . نيك برندهء از شمشير و جز آن و بينى بزرگ و ستبر . و قلعه‌اى در مدينه .

قباب

(
q bb b
) ا . ع . شير بيشه .

قبا بسته

(
qab - baste
) ص . پ . حاضر و آماده و مهيا .

قبأة

(
qab'at
) و قباءة (
qab 'at
) ا . ع . گياهى كه ستور آن را چرند .

قباتر

(
qob ter
) ا . ع . كوتاه بالا .

قباثر

(
qob ser
) ا . ع . فرومايهء گمنام .

قباچا

(
qab - c
) و قباچاى (
qab - c y
) و قباچه (
qab - ce
) ا . پ . قباى كوچك . و جامهء كوچك .

قباح

(
qab h
) ا . ع . پيوند جاى ران و ساق .

قباح

(
qeb h
) ع . ج . قبيح . و ج . قبيحة .

قباح

(
qob h
) م . ع . قبح قبحا و قبحا و قباحا و قباحة و قبوحا و قبوحة ( از باب كرم ) : زشت گرديد .

قباح

(
qobb h
) ا . ع . خرس .

قباحة

(
qab hat
) م . ع . قبح قبحا و قباحا و قباحة . مر . قباح .

قباحت

(
qab hat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زشتى . و بدى . و بد شكلى و بد تركيبى . و فضيحت و رسوائى . و فساد . و حقارت و دونى . و خيانت . و شرم و حيا . و ناراستى . و ناشايستگى . و تكلف و گناه و تقصير و خطا . و عيب . و بد كارى . و حيله بازى و دغا بازى . و قباحت داشتن : زشتى و بدى داشتن و فضيحت و رسوائى آوردن و افتضاح داشتن . و بىقباحت : بىشرم و بىحيا .

قباحى

(
qab h
) ع . ج . قبيح .

قباذ

(
qob d
) ا . پ . بوتهء خار دار كه شتر آن را برغبت مىخورد و صمغى سپيد از آن حاصل مىشود . و نام پدر نوشيروان پادشاه ساسانى . و نام پهلوانى در سپاه منوچهر . و نام برادر قاران .

قباذ

(
qob z
) ا . ع . نام پدر كسرى نوشيروان .

قباذية

(
qob ziyyat
) ص . ع . حنطة قباذية : گندم كهنهء ردى .

قبار

(
qobb r
) ا . ع . گروه فراهم آمدهء جهة برآوردن و كشيدن شكار از دام . و چراغى كه صياد در شب افروزد . و موضعى در مكهء معظمه .

قباس

(
qob s
) ا . پ . آفتاب و خورشيد .

قباسة

(
qab sat
) م . ع . قبس قبسا و قباسة . مر . قبس .

قباض

(
qabb z
) ص . ع . سخت پنجه گيرنده . و بشتاب راننده . مر . قباضة .

قباضة

(
qab zat
) ا . ع . شتاب رفتگى .

قباضة

(
qab zat
) م . ع . قبض قبضا و قباضة . مر . قبض .

قباضة

(
qabb zat
) ص . ع . سخت پنجه گيرنده و بشتاب راننده . يق : هذا حاد قباض او قباضة .

قباط

(
qobb t
) ا . ع . شكرينه كه نام حلوائى است .

قباطى

(
qob ti
) و (
qob tiyy
) ع . ج . قبطى .

قباع

(
qeb '
) ا . ع . بينى فشاندگى خوك . يق : له قباع كقباع الخنزير .

قباع

(
qeb '
) قبع الخنزير قبعا و قباعا ( از باب فتح ) : بينى فشاند آن خوك .

قباع

(
qob '
) ا . ع . رودهء درشت . و خارپشت . و مرد گول و احمق . و آئينهء فراخ . و زن بسيار جهاز . و پيمانه‌اى بزرگ در بصره . و لقب حارث بن عبد اللّه والى بصره كه اين پيمانه را معمول داشت . و نام مردى از تازيان در زمان جاهليت كه گول‌ترين مردم زمان خود بود .

قباع

(
qabb '
) ا . ع . خوك بد دل و ترسو .

قباعث

(
qab 'es
) ع . ج . قبعثرى (
qaba'sar
) .

قباعى

(
qob 'iyy
) ا . ع . مرد بزرگ سر .

قباقب

(
qob qeb
) ا . ع . مرد بسيار سخن . و مرد بدخوى درشت . و سال آيندهء پس از سال قاب . و قول خالد بن صفوان لابيه فى معاتبته : انك لن تفلح العام و لا قابل و لا قاب و لا قباقب و لا مقبقب يعنى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2616 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )