ج : قافيه سنجان .
قافيه سنجى
(
q fiye - sanji
) ا . پ .
علم شعر . و شعر گوئى .
قاق
(
q q
) ص . پ . قديد . و خشك . و مردم دراز و باريك و لاغر . و نان كاك .
قاق
(
q q
) ا و ص . ع . مرد بسيار دراز و مرد گول سبكروح .
قأقاء
(
qa'q '
) ا . ع . آواز زاغان عراق .
قاقزة
(
q qezzat
) و (
q qozzat
) ا .
ع . كوزهء آب . و كاسه . و شيشهء خرد . و تشت .
قاقلة
(
q qolat
) و (
q qollat
) ا .
ع . هيل و بر دو قسم است : صغار و كبار ، و قاقلة صغار را به فارسى شوشمير گويند .
قاقله
(
q qale
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هيل .
قاقلى
(
q qoll
) ا . پ . گياهى شورمزه كه شتران مىچرند آن را .
قاقم
(
q qom
) ا . پ . حيوان كوچكى چارپا و سپيد كه در شمال اروپا و آسيا زندگى مىكند و طول آن 35 سانتيمطر است و پوست اين حيوان را كه گرانبهاست مانند خز و سنجاب مىپوشند . و نيز قاقم كنايه از روز است چنان كه گويند : قاقم آورد و قندز آورد يعنى روز آورد و شب آورد .
قاقم اندام
(
q qom - and m
) ص .
پ . سپيد اندام . و معشوقهء خوب و رعنا .
قاقمپوش
(
q qom - puc
) ص . پ .
آنكه لباس سپيد تابدار پوشيده باشد .
قاقم نماى
(
q qom - nam y
) ص .
پ . سپيدى نماى و روشن نماى .
قاقوزة
(
q quzat
) ا . ع . كوزهء آب .
و كاسه و شيشهء خرد . و تشت .
قاقوس
(
q qus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - عدس .
قاقيا
(
q qiy
) ا . پ . اقاقيا .
قال
(
q l
) ا . ع . گفتار و سخن . و هر لفظ كه از زبان در آيد - تام باشد و يا ناقص .
و قول و يا آنكه قول در خير گويند و قال و يا قيل و يا قالة در شر . و نيز قال : ابتداى در سخن ، و قيل : جواب . يق : لفلان قال و قيل . و قال الحق : حضرت عيسى بن مريم ، و قرئى ، قوله تعالى :
ذلِكَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِي فِيهِ
. الحديث :
نهى رسول الله صلى اللّه عليه و آله عن قيل و قال ( بفتح هر دو لام ) : نهى فرمود آن حضرت از گفتگوى بسيار . و نيز قال : چوب كه بر قلة زنند . ج : قيلان .
قال
(
q l
) افا . ع . قائل .
قال
(
q l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گفتگو و گپ . و قال كردن : گفتگو كردن و همهمه نمودن و حرف زدن . و نغمه خواندن .
و قال مقال : گفتگوى بسيار . و قال و قيل : گفتگوى بسيار و مباحثه . و منازعهء در مباحثه .
قالب
(
q lab
) و (
q leb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شكل و هيئت . و پيكر و هيكل و تنديس و كالب و كلوب . و هر چيزى كه در آن چيز ديگرى را گذاشته تا به شكل آن متشكل گردد . و هر چيزى كه به شكل آن چيزى ديگر سازند . و ابزارى كه بدان نقش چيت بر جامه كنند . و جسم و بدن و كالبد . و اندازه . و قالب بىجان : بدن بىروح . و قالب كفش : خهل و فرزم و فرزوم .
قالب
(
q lab
) ا . ع . بدن و كالبد . ج :
قوالب . و منه : قالب الخف و اللبن .
قالب
(
q leb
) ا . ع . غورهء خرماى سرخ .
و آنچه در آن معدنيات گداخته مانند طلا و نقره و جز آن ريزند .
قالب
(
q leb
) ص . ع . شاة قالب لون :
گوسپندى كه رنگ وى جز رنگ مادرش بود .
قالبد
(
q lbod
) ا . پ . كالبد .
قالبى
(
q lebi
) ص . پ . منسوب بقالب :
هر آنچه در قالب ساخته شده باشد . و ريختگى .
قالة
(
q lat
) ا . ع . گفتار و سخن . و گفتگو . و گفتگوى در شر . مر . قال . و زبان آورى در گفتار . و ج . قائل .
قالس
(
q les
) افا . ع . آنكه طعام و يا شراب از شكم به دهان آورد خواه بيرون ريزد و يا باز فرو برد .
قالش
(
q lec
) ا . پ . يار و دوست و رفيق . و همدرس .
قالص
(
q les
) ص . ع . ماء قالص :
آب بلند برآينده . و ظل قالص : سايهء كم شده .
قالصة
(
q lesat
) ص . ع . مؤنث قالص .
يق : شفة قالصة : لب برهم جسته .
قالع
(
q le '
) افا . ع . بركننده . و بر كشنده . و برهنهكننده .
قالع
(
q le '
) ا . ع . دايرة القالع :
دايرهاى در پشت اسب كه در زير نمد زين مىماند و آن را ناپسند دانند .
قال قال
(
q l - q l
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - گفتگوى بسيار . و منازعهء در گفتگو .
قالم
(
q lem
) ا . ع . مرد بىزن . و زن بىشوى . ج : قلمة (
qalamat
) .
قال مقال
(
q l - maq l
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مناقشه و منازعهء در مباحثه .
و گفتگوى بسيار .
قالنجه
(
q lanje
) ا . پ . نام پرندهاى كه بشيرازى عكه و بتازى عقعق و يا صلصل گويند و فاخته را نيز گفتهاند .
قالوس
(
q lus
) و قالوسى
(
q lusi
) ا . پ . نام نوائى از موسيقى .
قالون
(
q lun
) ا و ص . پ . نيك و خوب و خوش . و نيك منظر و جميل . و بطور افسانه :