تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2609

مساهمون:

ص٢٦٠٩

قارى

(
q ri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواننده و قرائت‌كننده . و قرائت‌كنندهء قرآن مجيد بلحن خوش .

قارئ

(
q ri '
) ا . ع . خواننده . و خوانندهء قرآن . ج : قرأة (
q r 'at
) و قراء (
qorr ? '
) و قارئون . و مرد عابد و پارسا . و وقت . و وقت باد .

قارية

(
q riyat
) ا . ع . بن نيزه و يا سر نيزه . و تيزى و نوك نيزه . و دم شمشير و جز آن . و مرغى كه تازيان بدان تيمن كنند و ديدن آن را بشارت باران دانند گويا مژده آور باران و پيشرو ابر است ، و مرد جوان مرد و جواد را بدان تشبيه دهند . ج : قوارى . و نيز قارية : شهر خلاف بادية .

قارية

(
q riyyat
) ا . ع . مرغ قارية . مر . قارية .

قاريط

(
q rit
) ا . ع . دانهء تمر هندى .

قارئون

(
q re'una
) ع . ج . قارىء .

قاز

(
q z
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پرنده‌اى سپيد و بزرگ از جنس مرغابى كه جويينه و غاز نيز گويند .

قاز

(
q zz
) ا . ع . ديو . و شيطان .

قازب

(
q zeb
) ا . ع . بازرگان نيك آزمند و حريص كه گاه به راه خشكى و گاه به راه دريا تجارت كند .

قازح

(
q zeh
) ص . ع . بلند و برآمدهء از هر چيزى . و سعر قازح اى غال .

قازح

(
q zeh
) ا . ع . نرهء ستبر سخت .

قازغان

(
q zq n
) و قازقان (
q zq n
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ديگ بزرگ .

قازوزة

(
q zuzat
) ا . ع . كوزهء آب . و كاسه . و شيشهء خرد . و تشت و طاس .

قازه

(
q ze
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - عنان دراز و بلند جهة كشيدن اسب .

قازه‌دار

(
q ze - d r
) ا . پ . سائيس و آنكه اسب تيمار مىكند .

قاس

(
q s
) ا . پ . غوك و قرباغه . و حاجب و ابرو . و اندازه و مقياس .

قاس

(
q s
) ا . ع . اندازه . يق : قاس رمح اى قدره .

قاسان

(
q s n
) ا . پ . نام شهرى در ماوراء النهر .

قاسب

(
q seb
) ا . ع . نرهء سست .

قاسط

(
q set
) ص . ع . باز گردندهء از حق . و جابر و ستمگار . ج : قاسطون . قوله تعالى :
وَ أَمَّا الْقاسِطُونَ فَكانُوا لِجَهَنَّمَ حَطَباً
. و قوله عليه السلام : امرت بقتال الناكثين و القاسطين و المارقين . مر . ناكث .

قاسطون

(
q setuna
) ع . ج . قاسط .

قاسم

(
q sem
) افا . ع . بخش‌كننده .

قاسم

(
q sem
) ا . ع . از اعلام است . و نام پسر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و لذا كنى ابا القاسم .

قاسم

(
q sem
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قسمت‌كننده و بخش‌كننده و توزيع نماينده . و قاسم الارزاق : خداوند عالم .

قاسى

(
q si
) ص . ع . سخت دل . و حجر قاس : سنگ سخت .

قأش

(
qa'c
) ا . ع . رسن كشتى ( لغة عراقية ) .

قاش

(
q c
) ا . پ . برش از خربزه و هندوانه و جز آن كه لاهوره نيز گويند . و يكسان و برابر .

قاش

(
q c
) ا . پ . - ماخوذ از تركى - ريزه و پاره و قطعه . و ابرو . و آن جزء بر آمدهء از جلو زين كه دست جلو دهنه را به روى آن اندازند و كوههء زين و زين كوده نيز گويند .

قاشان

(
q c n
) ا . ع . شهر كاشان .

قاشب

(
q ceb
) ا . ع . درزى و خياط . و مرد ضعيف النفس .

قاشح

(
q ceh
) ص . ع . ثوب قاشح : جامهء درشت .

قاشر

(
q cer
) ا . ع . اسبى كه در ميدان از پس همه آيد و اسب تك آور بعد اسبان . و نام گشنى كه آن را بشومى مثل زدندى و گفتندى : اشام من قاشر .

قاشر

(
q cer
) ص . ع . پوست‌كننده و مقشركننده .

قاشرة

(
q cerat
) ص . ع . مطرة قاشرة : باران سخت كه روى زمين را برندد .

قاشرة

(
q cerat
) ا . ع . نخستين شكستگى كه بكفاند پوست را . و زنى كه بخراشد روى را تا روشن و صاف گردد .

قاشق

(
q ceq
) و (
q coq
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چمچه .

قاش قاش

(
q c - q c
) م ف . پ . مأخوذ از تركى - پاره پاره و ريزه ريزه .

قاشق تراش

(
q coq - tar c
) ا . پ . كسى كه چمچهء چوبين مىسازد .

قاش ماش

(
q cm c
) ا . ع . رخت خانه و قماش خانه . و پارچه‌هاى سوداگرى .

قاشور

(
q cur
) ا . ع . خشكسالى كه زيان رساند و پوست برد هر چيزى را . و بد فال و نامبارك . و بدفالى . و اسبى كه در ميدان از پس همه آيد . و اسبى كه سپس اسبان رهان در تك آن چيزى باقى باشد .

قاشورة

(
q curat
) ا . ع . خشكسالى كه زيان رساند و پوست كند هر چيزى را .

قاشى

(
q ci
) ا . ع . پشيز هيچ‌كاره كه رايج نباشد .

قاشى

(
q ci
) ص . ع . پوست بازكننده .

قاص

(
q ss
) ا . ع . قصه‌گوى . و خبر دهنده . و واكنندهء احوال .

قاصب

(
q seb
) ص . ع . شتر باز ايستادهء از آب پيش از سيرى ( مذكر و مؤنث در وى