تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2313

مساهمون:

ص٢٣١٣

عجد

(
ajd
) و (
ojd
) ا . ع . خستهء انگور . و خستهء مويز . و مويز پست و ردى .

عجد

(
ojd
) ا . ع . كشمش . و مويز .

عجد

(
ajad
) ع . ج . عجدة .

عجدة

(
ajadat
) ا . ع . زاغ و كلاغ . ج : عجد .

عجر

(
ajr
) م . ع . عجر عنقه عجرا و عجرانا ( از باب ضرب ) : بر تافت گردن را . و عجر الرجل : بتندى در گذشت آن مرد از بيم و جز آن . و عجر الحمار : برجست آن خر . و عجر عليه بالسيف : بشمشير آهنگ كرد بر او و حمله نمود . و عجر على فلان : باز داشت فلان را از كارى . و عجر على زيد : ستيهيد بر زيد . و عجر الفرس : دنب برداشت آن اسب در دويدن و يا بشتاب رفت . و مر الفرس يعجر عجرا : بشتاب رفت آن اسب . و عجز بفلان بعيره عجرانا : خواست با خود سوار كند فلان را پس برگردانيد شتر خود را .

عجر

(
ojr
) ص . ع . ج . اعجر و عجراء .

عجر

(
ajar
) ا . ع . مغندگى و بيرون آمدگى هر چيزى .

عجر

(
ajar
) م . ع . عجر عجرا ( از باب سمع ) : ستبر و فربه گرديد . و عجر الرجل : كلان شكم شد آن مرد . و عجر الهميان : پر گرديد هميان . و عجر الشيئ : بيرون آمد آن چيز . و عجر الفرس : سخت گرديد آن اسب .

عجر

(
aejr
) و (
ajor
) ص . ع . و ظيف عجر : بند ساق و ذراع استوار و درشت . و كذلك وظيف عجر .

عجر

(
ojar
) ع . ج . عجرة . و قولهم : اشكو اليه عجرى و بجرى : شكايت مىكنم بسوى او كارهاى مشكل و دشوار خودم را .

عجراء

(
ajr '
) ا . ع . چوب دستى گره دار . ج : عجارى و عجارى .

عجراء

(
ajr '
) ص . ع . امراة عجراء : زن كلان شكم . ج : عجر .

عجران

(
ajar 'n
) م . ع . عجر عجرا و عجرانا . مر . عجر .

عجرة

(
ejrat
) ا . ع . هيئت بسته شدگى دستار . يق : فلان حسن العجرة .

عجرة

(
ojrat
) ا . ع . جاى ستبرى و درشتى از هر چيز . و گره رگ و پى . و گره چوب و جز آن . و عيب و منقصت . و هر آنچه در وى پيشى نمايند و پنهان كنند . و كارهاى مشكل و دشوار . ج : عجر .

عجرد

(
ajrad
) ا . ع . سبك سريع . و درشت و سخت . و نره . و نام مردى . و نام دهى .

عجرد

(
ajarrad
) ا . ع . دلاور و جرىء . و برهنه و عريان .

عجرفة

(
ajrafat
) ا . ع . درشتى در سخن . و شكستگى و ناراستى كار . و شتاب زدگى . و بىباكى . و فيه عجرفة : در او سرعت و شتاب زدگى و كم مبالاتى است از جهة سرعت وى .

عجرفى

(
ajrafiyy
) ص . ع . جمل عجر فى المشى : شتر سريع شتاب زده .

عجرفية

(
ajrafiyyat
) ا . ع . فيه عجرفية : در او شتابزدگى و كم مبالاتى است از جهة سرعت وى .

عجرقب

(
ajraqab
) ا . ع . مرد شك آورندهء خبيث و پليد .

عجرم

(
ajram
) ا . ع . فراهم آمد نگاه گرههاى ميان ران و بن نرهء ستور .

عجرم

(
ajram
) و (
ojrom
) ا . ع . مرد سخت استوار درشت خلقت .

عجرم

(
ojrom
) ا . ع . شتر سخت اندام . و ذات العجرم : نام موضعى .

عجرم

(
ejrem
) ا . ع . جانوركى نيك سخت اندام كه بر درخت مىباشد .

عجرم

(
ejrem
) و (
ajram
) ا . ع . كوتاه بالاى سخت و استوار و ستبر و پرگوشت .

عجرم

(
ojrom
) و (
ejrem
) ع . ج . عجرمة و عجرمة .

عجرمة

(
ajramat
) م . ع . عجرم عجرمة : شتافت .

عجرمة

(
ajramat
) و (
ejremat
) و (
ojromat
) ا . ع . صد شتر و يا دويست شتر و يا ما بين پنجاه تا صد .

عجرمة

(
ojromat
) ا . ع . ماده شتر سخت اندام .

عجرمة

(
ojromat
) و (
ejremat
) ا . ع . يك قسم درختى . ج : عجرم و عجرم .

عجرور

(
ojrur
) ا . ع . خطى كه بر روى ريگ از باد پيدا گردد . ج : عجارير .

عجروز

(
ojruz
) ا . ع . خط به روى ريگ . ج : عجاريز .

عجروف

(
ojruf
) ا . ع . ماده شتر چست و سبك . و مورچهء سوارى يعنى مورچهء دراز پاى تيزرو . و نام جانوركى .

عجروف

(
ojruf
) و عجروفة (
ojrufat
) ا . ع . پيره زال .

عجرى

(
ojriyy
) ا . ع . دروغ . و بلا و سختى .

عجز

(
ajz
) ا . ع . قبضهء شمشير . و بيمارى در سرين ستور . و بنات العجز : تيرها . و نام پرنده‌اى . و رد العجز على الصدر : نام يكى از صنايع عروض كه بواسطهء آن ختم مىكنند هر شعرى را بكلمه‌اى كه بدان ابتدا كرده‌اند .

عجز

(
ajz
) م . ع . عجز عجزا و معجزا و معجزا و معجزة و معجزة و عجزانا و عجوزا ( از باب ضرب و سمع ) : ناتوان گرديد . و ترك داد چيزى را كه كردن