تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2312

مساهمون:

ص٢٣١٢

عجام

(
ajj m
) ا . ع . شبپرهء بزرگ . و پرستوك .

عجان

(
ej n
) ا . ع . گردن . و سرين . و زير زنخ . و قضيب ممدود از خصيه تا دبر . و ما بين حصيه و دبر . ج : عجن و اعجنة .

عجان

(
ajj n
) ا . ع . ابله و احمق .

عجانس

(
aj nes
) ا . ع . جعل و گوه گردان .

عجاوة

(
aj vat
) ا . ع . خرماى پر و درون چسپيده . و خرمائى نيكو در مدينه .

عجاوة

(
oj vat
) و (
ej vet
) ا . ع . شيرى كه بچهء يتيم را بدان پرورند .

عجاوة

(
oj vat
) ا . ع . گوشت پاره‌اى كه متصل مىشود برترى كه ممتد مىگردد از زانوى شتر تا بسپل آن . و نيز عجاوة بمعنى عجاية است . مر . عجاية .

عجاهن

(
oj hen
) ا . ع . خارپشت . و كسى كه نسبت وى صريح نباشد . و دوست نو داماد . و نو شاه ما دامى كه با زن خود خلوت نكرده باشد . و وكيل نكاح . و رسول ميان عروس و اهل او در كدخدائى . و خادم . و طباخ و خوانسالار . ج : عجاهنة .

عجاهنة

(
aj henat
) ع . ج . عجاهن .

عجاهنة

(
oj henat
) ا . ع . زن مشاطه . و مؤنث عجاهن يعنى زن پيغامبر كد خدائى ميان عروس و اهل وى .

عجايا

(
aj y
) ع . ج . عجية . و ج . عجابة .

عجايا

(
aj y
) و (
oj y
) ع . ج . عجى و عجية .

عجائب

(
aj 'eb
) ع . ج . عجيب و عجيبة .

عجايب

(
aj yeb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شگفتيها و چيزهاى شگفت و نادر و بديع و حيرت‌انگيز و عجيب و عبرت‌آميز . و هر چيز بسيار شگفت . ج : عجايبها .

عجايبها

(
aj yeb - h
) پ . ج . عجيب .

عجايبى

(
aj yebi
) ص . پ . هر چيز شگفت و نادر .

عجايبى

(
aj yebi
) ا . پ . قسمى از خيمه و چادر .

عجاية

(
aj yat
) ا . ع . خرماى پر و درون چسپيده . و خرمائى نيكو در مدينه .

عجاية

(
oj yat
) ا . ع . پى كه در آن سر استخوانهاى بند دست ستور ترتيب يافته . و پى دست . و پىپاى . و پى باطن سم اسب و گاو . و پى هر چه باشد . ج : عجى (
oj
) و عجى (
ojiyy
) و عجايا .

عجائز

(
aja ' ? ez
) ع . ج . عجوز .

عجايز

(
aj yez
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عجوزه‌ها و پيرزالها .

عجائل

(
aj 'el
) ع . ج . عجول .

عجب

(
ajb
) ا . ع . بن دنب . و استخوان سرين . و سپس هر چيزى . و پايان ريگ . ج : عجوب . و نام قبيله‌اى از تازيان .

عجب

(
ojb
) ا . ع . ناز و خويشتن‌بينى . و گردنكشى و بزرگ‌منشى .

عجب

(
ojb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكبر و غرور و پغار و خودبينى و خودپسندى . و تحير . و فخر . و عجب كردن : خود را عالى و بلند مرتبه تصور كردن .

عجب

(
ajb
) و (
ejb
) و (
ojb
) ا . ع . مردى كه نشستن با زنان را خوش دارد و يا مجالست با وى مرزنان را خوش آيند است . يق : فلان عجب فلانة . و نيز ناشناسائى چيزى كه پيش آيد . و كذلك عجب فلانة و عجب فلانة .

عجب

(
ajab
) ا و ص . ع . هر چيز شگفت ( يستوى فيه المذكر و المؤنث ) . يق : امر عجب و قصة عجب يعنى كار شگفت و قصهء شگفت . و ناشناسائى چيزى كه پيش آيد . و در مبالغه گويند : عجب عاجب و عجب عجاب يعنى بسيار شگفت . و عجب من الله : خشنودى خدا . و العجب و يا للعجب در كار شگفت و عجيب گويند . و ابو العجب : تقدير و سرنوشت . المثل : العجب كل العجب بين جمادى و رجب ، گويند مردى بود و برادرى داشت و مر آن مرد را زنى خوشگل بود برادر زن وى را بگائيد ، در ميان دو برادر در روز آخر ماه جمادى دويم جنگ درگرفت و اين مثل را از آنجا گويند .

عجب

(
ajab
) م . ع . عجب من الشئ عجبا ( از باب سمع ) : بشگفت آمد از آن چيز .

عجب

(
ajab
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - شگفت و عجيب و نادر و بديع و حيرت‌انگيز . و در هر چيزى كه شگفت آورد و حيرت انگيزد گويند عجب . و عجب داشتن : تعجب داشتن و شگفت داشتن و متحير شدن و متعجب بودن . و عجب كردن : شگفت كردن و تعجب نمودن . و آشفته گشتن .

عجبا

(
ajab
) و عجبا (
ajaban
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور تعجب و شگفتى و بطور تحير و آشفتگى .

عجباء

(
ajb '
) ص . ع . مؤنث اعجب : زن بشگفت‌آرندهء از حسن و خوبى و يا از بدى . و ماده شتر دفزك درشت . و ماده شترى كه از لاغرى و باريكى حلقهء دبر وى بلند برآمده باشد .

عجب رود

(
ajab - rud
) ا . پ . يك نوع سازى . و قسمى از مزامير و نى لبك . و صدا و آواز نى .

عجبناك

(
ajab - n k
) ص . پ . حيرت‌انگيز و شگفت‌انگيز . و متعجب و متحير و حيران و آشفته و سراسيمه .

عجة

(
ojjat
) ا . ع . خاگينه و كوكو ( از لغات مولده است ) .