تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2311

مساهمون:

ص٢٣١١

عجاب

(
oj b
) و (
ojj b
) ا و ص . ع . كار نيك شگفت . و درگذرندهء از حد در شگفتى . و در مبالغه گويند : عجب عجاب . و كذلك : عجب عجاب .

عجاج

(
aj j
) ا . ع . گرد و غبار . و دود . و گول و احمق . و مردم فرومايهء نوديده .

عجاج

(
ajj j
) ص . ع . با بانگ و فرياد هرچه باشد . و نهر عجاج : جوى با بانگ . و فحل عجاج : گشن با بانگ و فرياد . و يوم عجاج : روز گردناك گردانگيز .

عجاج

(
ajj j
) ا . ع . عجاج بن رؤبة : نام شاعرى و پدر و پسر هر دو را عجاجان گويند .

عجاجة

(
aj jat
) ا . ع . يك قطعهء از غبار و دود . و غوغا و فرياد . و گلهء بزرگ از شتران . و لبد عجاجته : باز داشت خود را از چيزى كه در آن بود . و لف عجاجته عليهم : تاراج آورد بر ايشان .

عجاجير

(
aj jir
) ا . ع . گلولهء خمير . و كسى كه بخورد گلولهء خمير را .

عجاجيل

(
aj jil
) ع . ج . عجول .

عجار

(
ajj r
) ا . ع . كسى كه گلولهء خمير را خورد . و كشتىگيرى كه پهلوى وى را كسى بر زمين نتواند كرد . و كشتىگيرى كه پاى خود را بپاى حريف پيچيده وى را بر زمين افگند .

عجارة

(
ej rat
) ا . ع . نقاب و پرده و حجاب و پوشش .

عجارد

(
oj red
) ا . ع . نره و ذكر .

عجاردة

(
aj redat
) ا . ع . گروهى از خوارج منسوب بعبد الكريم بن عجرد كه رئيس و پيشواى آنها بود .

عجارف

(
aj ref
) ا . ع . عجارف الدهر : سختيهاى زمانه . و شدت باران .

عجارم

(
aj rem
) ا . ع . مجتمع عقد ما بين دوران دابه و اصل ذكر آن .

عجارم

(
oj rem
) ا . ع . مرد استوار اندام و كير سخت .

عجارى

(
aj riyy
) و (
aj riy
) ا . ع . بلاها و سختيها . و سرهاى استخوان .

عجارى

(
aj riy
) و (
ajariyy
) ا . ع . ج . عجراء .

عجارير

(
aj rir
) ع . ج . عجرور .

عجاريز

(
aj riz
) ع . ج . عجروز .

عجاريف

(
aj rif
) ا . ع . عجاريف الدهر : سختيهاى زمانه . و شدت باران .

عجاز

(
ej z
) ا . ع . پى كه بدان قبضهء شمشير بندند .

عجازة

(
ej zat
) ا . ع . بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا فربه نمايد . و انگشت پنجم مرغان .

عجاساء

(
aj sa '
) ا . ع . گلهء بزرگ از شتران . و تاريكى . و پاره‌اى از شب ( واحد و جمع در وى يكسان است ) . و موانع از امور . و نام ريگستانى بزرگ .

عجاسى

(
aj s
) ا . ع . گلهء بزرگ از شتران .

عجاعج

(
aj 'ej
) ا . ع . ج . عجعجة .

عجاف

(
ej f
) ا . ع . طالع و نصيب و بخت . و بدبختى و آسيب زمانه . و حنظل . و كدوى برى .

عجاف

(
ej f
) ص . ع . ج . اعجف و عجفاء . و نصال عجاف : پيكانهاى باريك .

عجاف

(
oj f
) ا . ع . نوعى از خرما .

عجافة

(
aj fat
) م . ع . عجف عجافة و عجفا . مر . عجف .

عجال

(
aj l
) و (
ej l
) ع . ج . عجلة .

عجال

(
ej l
) ع . ج . عجيل . و ج . عجلان . و ج . عجلة .

عجال

(
ojj l
) ا . ع . مشتى از طعام حيس و خرما كه بشتاب خورده شود . و خرماى با پست شورانيده شده . و مشتى از خرما . يق : اتينا بعجال و عجول : آورد براى ما يك مشت از خرما .

عجالة

(
ej lat
) ا . ع . يك قسم گياهى .

عجالة

(
ej lat
) و (
oj lat
) ا . ع . ما حضر و هر چه سر دست ميسر آيد و هر چه زود تر مهيا و حاضر گردد . يق : التمر عجالة الراكب . و شير ناشتا شكن كه شبان پيش از دوشيدن شتران بيك حلبة در چراگاه دوشيده باشد .

عجالة

(
ej latan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بىدرنگى و تأخير و بدون مهلت و فى الفور و به زودى . و ما حضر و هر چه در سر دست باشد .

عجالت الوقت

(
ej lat - ol - vaqt
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - چيزى كه بدون رعايت ترتيب از روى تعجيل و شتابى كرده و يا نوشته باشند .

عجالد

(
oj led
) ا . ع . شير خفته . و شير دفزك شده و چغرات گشته .

عجالز

(
aj lez
) ع . ج . عجلزة و عجلزة و عجلز و علجز و عجلزة .

عجالز

(
oj lez
) ا . ع . شير خفتهء هنگفت .

عجالط

(
oj let
) ص . ع . شير خفتهء ستبر شده . يق : لبن عجالط .

عجالم

(
aj lem
) ا . ع . نام گروهى از اهل يمن . عجلمى : منسوب به آنان .

عجاله

(
ej le
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى و هميشه مركب با على استعمال كرده و على العجاله گويند يعنى فورا و به زودى و بدون درنگى و مهلت و تاخير .

عجالى

(
aj l
) ع . ج . عجلى .

عجالى

(
aj l
) و (
oj l
) ع . ج . عجلان .

عجام

(
oj m
) ا . ع . خسته و هسته و دانهء ميوجات .