تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2599

مساهمون:

ص٢٥٩٩
و رجل فياض : مرد بسيار بخشندهء جوانمرد .

فياض

(
fayy z
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار خير و كسى كه نيكوئى و خير او سرشار باشد و بهر كس رسد و با سخاوت و جوان مرد و كريم و بلند همت و خير خواه و نيك‌انديش . و ابر فياض : ابر بسيار باران كه باران وى به همه جا رسد . و فياض مطلق : خداوند عالم جل شانه كه بخشاينده و احسان كننده است .

فياضى

(
fayy zi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردى و سخاوت و كرم .

فياف

(
fiy f
) ع . ج . فيف .

فيافى

(
fay fi
) ع . ج . فيفاء .

فياق

(
foy q
) ا . ع . مرد بلند قامت مضطرب و برهم اندام .

فيال

(
fay l
) (
fiyal
) ا . پ . شروع و آغاز . و زمين نخستين زراعت شده كه نخست دفعه‌اى باشد كه آن را زراعت كرده باشند . و تيرى كه داراى پيكان دو شاخه باشد . فيال (
fay l
) و (
fiy l
) و فئال (
fe'al
) ا . ع . يك نوع بازى مر كودكان تازى را كه چيزى در خاك پنهان كنند و آن خاك را چند بخش كرده و از همديگر پرسند كه در كدام بخش است .

فيال

(
fayy l
) ا . ع . پيلبان . و صاحب پيل .

فى البديهه

(
fel - badihe
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور بديهه و بدون فكر و تامل و بچابكى .

فيالة

(
fay lat
) ا . ع . فى رايه فيالة : در راى او ضعف و سستى است .

فى الجمله

(
fel - jomle
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - كمى و قدرى و مقدار كمى و اندكى . و به هيچ وجه . و نيز اين كلمه را در اختصار كلام بمعنى حاصل كلام و مجمل سخن استعمال مىنمايند .

فى الحال

(
fel - h l
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فورا و بلاتامل و بلافاصله و همين حالا و الان . و اكنون . و ناگاه و بىخبر . و در حال و به زودى .

فى الحقيقه

(
fel - haqiqe
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور حقيقت و راستى و درستى و فى الواقع .

فى الفور

(
fel - favr
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - فورا و بلا تأمل و بلافاصله و بيدرنگ و همان آن .

فيألق

(
fay leq
) ع . ج . فيلق .

فى المثل

(
fel - masal
) پ . كلمهء رابطه مأخوذ از تازى يعنى مثلا و بطور مثل . و كلمهء تشبيه .

فى الواقع

(
fel - v qe '
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور واقعيت و بطور حقيقت و راستى و بدون دروغ .

فئام

(
fe ' m
) ا . ع . گروه مردم ( واحد ندارد ) . و گليمى كه بر روى هودج در كشند . ج : فؤم (
fo'om
) .

فياوار

(
fay v r
) و فياور (
fay var
) ا . پ . كار و شغل و پيشه و هنر و صنعت و عمل و صنعتگر و كار آزموده .

فئة

(
fe'at
) ا . ع . گروه . ج : فئون و فئات .

فيتق

(
faytaq
) ا . ع . درودگر . و آهنگر . و پادشاه . و دربان .

فيتن

(
faytan
) ا . ع . درودگر .

فئتين

(
fe'atayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو گروه و دو طايفه . و تلاقى فئتين : رسيدن دو گروه بهم .

فيج

(
fayj
) ا . ع . مأخوذ از پيك فارسى و بمعنى آن . و گروه مردم . ج : فيوج . و كسى كه در زندان آمد شد مىكند و محارست آن را مىنمايد . ج : نيز فيوج . و زمين پست و هموار .

فيجن

(
fayjan
) ا . پ . سداب .

فيح

(
fayh
) ا . ع . بسيارى گياه . و فراخى و ارزانى سال و بلاد .

فيح

(
fayh
) م . ع . فاح المسك فيحا و فيحانا ( از باب ضرب ) : دميد بوى مشك . و فاحت القدر : جوشيد ديگ . و فاحت الشجة : خون برآورد آن زخم . و فاح الربيع فيحا و فيوحا : بسيار گياه گرديد بهار و فراوانى شد . و كذا : فاحت البلاد .

فيحاء

(
fayh '
) ص . ع . ارض فيحاء : زمين فراخ و وسيع . و كذا : دار فيحاء و لجة فيحاء . و حساء فيحاء : آشام با توابل .

فيحان

(
fayah n
) م . ع . فاح فيحا و فيحانا . مر . فيح .

فيحق

(
fayhaq
) ص . ع . ارض فيحق : زمين فراخ .

فيحقة

(
fayhaqat
) م . ع . فيحق بين رجليه فيحقة : فراخ گرديد ميان هر دو پاى او .

فيحى

(
fihi
) ع . كلمهء امر يعنى فراخ شو اى زن . و فيحى فياح . مر . فياح .

فيخ

(
fayx
) م . ع . فاخ الشيئ فيخا ( از باب ضرب ) : منتشر و پراكنده شد آن چيز . و فاخت الريح فيخا و فيخانا : بلند شد باد . و بانگ كرد باد .

فيخان

(
fayax n
) م . ع . فاخ فيخا و فيخانا . مر . فيخ .

فيخة

(
fayxat
) ا . ع . ظرفى كوچك كه در آن نان خورشها و چيزهاى اندك و جوارشات و مانند آن گذارند . و گشادگى مخرج بول . و شدت گرما . و گياه انبوه و درهم پيچيده .

فيخر

(
fayxar
) ا . ع . اسب بزرگ و