تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2601

مساهمون:

ص٢٦٠١

فيز

(
fiyazz
) ا . ع . آنكه گوشت ساق و پى وى سخت باشد .

فيزله

(
fayzalat
) ا . ع . زمينى كه زود سيل آرد .

فيزوم

(
fizum
) ا . پ . رودخانهء گنگ .

فيسا

(
fis
) ا . پ . طاووس .

فيسحى

(
faysah
) ا . ع . گشادى ما بين گامها .

فيش

(
fayc
) ا . ع . سر نره .

فيش

(
fayc
) م . ع . فاش الحمار الاتان فيشا ( از باب ضرب ) : برجست خر نر بر ماده و برآمد بر آن . و فاش الرجل : افتخار كرد و بزرگ منشى نمود و تكبر كرد و پنداشت در خود چيزى كه نداشت .

فيشة

(
faycat
) ا . ع . سر نره .

فيشلة

(
faycalat
) ا . ع . سر نره . و سر نرهء كلان . ج : فياشل .

فيشوشة

(
faycucat
) ا . ع . سستى و فروهشتگى .

فيشون

(
faycun
) ا . ع . نام نهرى .

فيص

(
fays
) م . ع . فاص فى الارض فيصا ( از باب ضرب ) : رفت و دور شد . و ما فصت : از جاى نرفتم . و ما يفيص به لسانه : سخنى نگفت و هيچ چيز ظاهر نكرد و بيان ننمود .

فيصل

(
faysal
) ص . ع . قول فيصل : قولى كه جدا كند ميان حق و باطل . و حكم فيصل : حكم نافذ و روان . و حكومة فيصل : كذلك . و طعنة فيصل : زخمى كه فصل كند و جدائى دهد ميان دو حريف .

فيصل

(
faysal
) ا . ع . حاكم .

فيصل

(
faysal
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انفصال و جدائى . و قطع گفتگو . و انجام كار . و ترتيب و بند و بست كار . و فيصل دادن : انجام دادن . و بند و بست كردن . و بانتها رسانيدن و درست كردن . و فيصل كردن : دفع دعوا و خصومت كردن . و قضاوت كردن و حكومت نمودن . و قطع گفتگو كردن .

فيصل نامه

(
faysal - n me
) ا . پ . نوشته و حكم پس از قطع گفتگوى مدعى و مدعى عليه . و قانون .

فيصله

(
faysale
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكم . و ترتيب . و بند و بست . و انتظام .

فيصلى

(
faysaliyy
) ا . ع . حاكم .

فيصور

(
faysur
) ا . پ . نام شهرى كه كافور از آنجا آرند .

فيصور

(
faysur
) ا . ع . خر شادمان .

فيض

(
fayz
) ا . ع . مرگ . و آب بسيار و روان . و اسب تيزرو . ج : فيوض . و رود نيل . و رود بصره . و اعطاء غيضا من فيض : داد او را اندكى از بسيار . و نيز فيض : لقب مطلب بن عبد مناف برادر هاشم . و نام اسبى .

فيض

(
fayz
) م . ع . فاض الماء فيضا و فيوضا و فيوضا و فيضوضة : و فيضانا ( از باب ضرب ) : بسيار شد آب چندانكه روان گرديد . و فاض الوادى : لبالب رفت رود . و فاض صدره بالسر : آشكار كرد راز را . و فاض اللئام : بسيار شدند مردمان لئيم . و فاض السيل : بسيار شد آب توجبه چندانكه ريزش كرد از لبه‌هاى رودخانه . و فاض الاناء : پر شد آن ظرف . و فاض الماء و الدم : چكيد آب و خون . و فاض كل سائل : روان شد . و فاض الخبر : فاش شد خبر . و فاض الرجل فيضا و فيوضا : بمرد آن مرد . و فاضت نفسه : برآمد جان او . و فاض الدمع : روان شد اشك .

فيض

(
fayz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كثرت و وفور و فراوانى . و عنايت و احسان و انعام و مدد و فضل و لطف و شفقت و توجه . و عطا و بخشش و بذل و كرم و سخاوت و جوانمردى . و فيض اقدس : فيضى كه از جانب حق بىواسطهء روح اعظم بانبياء و اوليا مىرسد . و فيض حق و يا فيض ربانى : عنايت حق تعالى . و فيض عام : عنايت و رحمتى كه شامل همهء موجودات و مخلوقات گردد . و فيض كرم : عنايت خداوند كريم . و فيض مقدس : فيضى كه از جانب حق تعالى بواسطهء روح اعظم مىرسد .

فيضان

(
fayaz n
) م . ع . فاض فيضا و فيضانا . مر . فيض .

فيضان

(
fayaz n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى و زيادتى .

فيض بخش

(
fayz - baxc
) ص . پ . عنايت‌كننده و بخشاينده .

فيضة

(
fayzat
) ا . ع . فيضة الدمع : روانى اشك . و فيضة الخمر : كذلك .

فيض رسان

(
fayz - ras n
) ص . پ . عنايت‌كننده .

فيضوضاء

(
fayzuz '
) ا . ع . امرهم فيضوضاء بينهم يعنى مختلف‌اند در امور خود و هر يك از آنها تصرف در كارى مىكند كه مر ديگرى راست .

فيضوضة

(
fayzuzat
) ا . ع . فاض فيضا و فيضوضة . مر . فيض .

فيضوضى

(
fayzuz
) و فيضيضاء (
fayziz '
) و فيضيضى (
fayziz
) ا . ع . فيضوضاء . مر . فيضوضاء .

فيض‌ياب

(
fayz - y b
) ص . پ . فيض رسان . و محظوظ و مسعود . و مبارك و خجسته .

فيظ

(
fayz
) ا . ع . مرگ . يق : حان فيظه : نزديك شد مرگ او .

فيظ

(
fayz
) و فيظان (
fayaz n
) م . ع .